Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 13/6 khẳng định thỏa thuận đã được chờ đợi từ lâu nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông dự kiến sẽ được ký kết vào ngày 14/6, mở đường cho việc mở lại eo biển chiến lược Hormuz.
Tổng thống Trump viết trên nền tảng Truth Social: "Thỏa thuận dự kiến sẽ được ký kết vào ngày mai và ngay sau khi được ký, eo biển Hormuz sẽ MỞ CỬA CHO TẤT CẢ".
Tuyên bố của Tổng thống Trump phù hợp với thông báo trước đó của phía Pakistan - bên trung gian hoà giải giữa Mỹ và Iran.
Trên nền tảng mạng xã hội X ngày 13/6, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết việc hoàn tất thỏa thuận giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ diễn ra trong vòng 24 giờ tới, với “việc ký kết điện tử thỏa thuận hòa bình ngay sau đó, tiếp theo là các cuộc đàm phán kỹ thuật vào tuần tới”.
Theo kênh Al Jazeera của Qatar, Thủ tướng Shehbaz Sharif cảm ơn Mỹ và Iran về cam kết trong suốt quá trình đàm phán, đồng thời ghi nhận sự ủng hộ của các quốc gia trong khu vực đối với tiến trình này. Ông bày tỏ tin tưởng rằng thỏa thuận hòa bình này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho hòa bình lâu dài.
Trước đó cùng ngày, nhà lãnh đạo Pakistan cho biết văn bản cuối cùng của thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã được các bên nhất trí thông qua sau quá trình đàm phán.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran đã đưa ra một bức tranh hoàn toàn khác.
Cơ quan này cho biết Ban ghi nhớ Islamabad văn kiện khung đóng vai trò trung tâm trong các cuộc đàm phán, sẽ không được ký vào ngày 14/6.
Tehran cũng nhấn mạnh rằng các vấn đề hạt nhân hoàn toàn không nằm trong nội dung đàm phán hiện tại.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, phát biểu thông qua hãng thông tấn nhà nước Tasnim, cho biết bản ghi nhớ “tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh” và rằng “ở giai đoạn này đã có quyết định sẽ không thảo luận về vấn đề hạt nhân”.
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, cách diễn đạt này trái ngược trực tiếp với những tuyên bố công khai của Washington, vốn mô tả vấn đề hạt nhân là mục tiêu cốt lõi của thỏa thuận.
Tại cuộc họp báo ngày 12/6, một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Trump vẫn nói rằng thỏa thuận dự kiến sẽ bảo đảm Iran không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời cho phép Tehran duy trì chương trình hạt nhân dân sự.
Thỏa thuận cũng bao gồm việc loại bỏ vật liệu hạt nhân làm giàu khỏi Iran và chấm dứt tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz.
Nếu các điều kiện được đáp ứng, Mỹ sẽ từng bước nới lỏng trừng phạt đối với Iran và tạo điều kiện để nước này tái hòa nhập nền kinh tế toàn cầu.
Về thời điểm ký kết, ông Baghaei để ngỏ khả năng văn kiện có thể được ký trong tương lai gần, khi nói rằng “không thể loại trừ khả năng điều này xảy ra trong những ngày tới”.
Tuy nhiên, ông cho rằng sự trì hoãn hiện nay xuất phát từ điều mà ông gọi là “sự do dự” từ phía Mỹ.
Ông Baghaei nhấn mạnh rằng mọi bình luận liên quan đến thời điểm ký kết đều cần được đưa ra một cách thận trọng vì lý do đó.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
