Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

TT Trump: Hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz

Ngày 12/4, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển Hormuz sau khi đàm phán giữa Mỹ và Iran kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

  • IranMỹ kết thúc đàm phán trực tiếp mang tính lịch sử tại Islamabad mà không đạt được kết quả. Vấn đề hạt nhân Iran và eo Hormuz là điểm nghẽn chính.
  • TT Trump nói Mỹ đang đàm phán “rất sâu” với Iran, khẳng định “dù kết quả thế nào, Mỹ vẫn thắng”.
  • Iran bác bỏ thông tin tàu chiến Mỹ đi qua eo Hormuz, cảnh báo sẽ “phản ứng mạnh” với mọi tàu quân sự tìm cách vượt qua.
  • Phó TT Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gặp riêng Thủ tướng Shehbaz Sharif trước thềm đàm phán.
  • Israel tiếp tục không kích Lebanon, khiến ít nhất 2.020 người thiệt mạng từ đầu tháng 3.
Phái đoàn Iran rời Islamabad sau đàm phán không kết quả Truyền thông Iran đăng tải hình ảnh cho thấy phái đoàn nước này rời Islamabad ngay sau khi các cuộc đàm phán với Mỹ khép lại mà không đạt được bất kỳ thỏa thuận cụ thể nào.

TT Trump: Mỹ sẵn sàng “kết liễu” Iran bất cứ lúc nào

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington luôn trong trạng thái “sẵn sàng chiến đấu” và có thể “kết liễu” Iran vào “thời điểm thích hợp”, trong bối cảnh các cuộc đàm phán tại Pakistan chưa đạt đột phá.

Ông cũng lên tiếng về bài đăng trên mạng xã hội của mình trước đó cảnh báo rằng “cả một nền văn minh” ở Iran có thể bị hủy diệt. Ông cho rằng phát biểu này đã khiến Iran phải quay trở lại bàn đàm phán.

“Tôi đã nói với đội ngũ của mình rằng tôi không muốn 90%, tôi không muốn 95%, tôi muốn tất cả”, ông Trump cho hay.

Phát biểu được đưa ra chỉ vài giờ sau khi vòng thương lượng lịch sử giữa Mỹ và Iran kết thúc mà không đạt thỏa thuận, làm gia tăng nguy cơ xung đột leo thang trở lại.

Iran quyết không nhượng bộ quyền kiểm soát Hormuz

Trước đó cùng ngày 12/4, ông Ali Akbar Velayati, cố vấn của lãnh tụ tối cao mới Mojtaba Khamenei, đăng tải một thông điệp cứng rắn trên mạng xã hội, cho thấy Iran sẽ không nhượng bộ về quyền kiểm soát eo Hormuz.

Ông khẳng định “chìa khóa” của tuyến hàng hải chiến lược này “nằm chắc trong tay chúng tôi”.

Phong tỏa bằng Hải quân được xem là hành động chiến tranh. Nếu Mỹ áp đặt phong tỏa tại eo Hormuz và thực chất kiểm soát các tàu bị nghi đã trả phí để đi qua vùng biển này, sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với các quốc gia khác sử dụng tuyến hàng hải này.

TT Trump: Iran cố tình không thực hiện cam kết

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social sáng 12/4 (giờ miền Đông nước Mỹ), Tổng thống Donald Trump viết Iran đã cam kết mở lại eo biển Hormuz nhưng “cố tình không thực hiện”. Theo ông, điều này gây ra lo lắng, gián đoạn và tổn hại cho nhiều quốc gia trên thế giới.

Ông nói Iran tuyên bố đã thả mìn xuống biển, dù nhiều mìn đã bị Hải quân Mỹ phá hủy. “Họ có thể đã làm vậy, nhưng con tàu nào dám đi qua? Điều này gây tổn hại lớn và lâu dài tới uy tín của Iran, và những gì còn lại của các ‘lãnh đạo’ của họ, nhưng chúng ta đã vượt qua điều đó. Như họ đã hứa, họ nên bắt đầu ngay việc mở lại TUYẾN ĐƯỜNG THỦY QUỐC TẾ này và phải làm NHANH”, ông viết.

Ông Trump cho biết Phó tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đã báo cáo đầy đủ cho ông về cuộc đàm phán tại Islamabad, đồng thời cảm ơn Pakistan vì vai trò trung gian. Ông nói nhiều người đã liên tục cảm ơn ông vì “cứu sống 30 đến 50 triệu người trong một cuộc chiến đáng lẽ sẽ xảy ra với Ấn Độ”.

Iran anh 1

Bài đăng của ông Trump trên Truth Social sáng 12/4.

Ông cho biết cuộc họp với Iran bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài gần 20 giờ. “Có thể nói rất nhiều về những gì đã diễn ra, nhưng chỉ có một điều quan trọng: IRAN KHÔNG SẴN SÀNG TỪ BỎ THAM VỌNG HẠT NHÂN.”

Ông nói thêm: “Ở nhiều khía cạnh, các điểm đã thống nhất còn tốt hơn việc chúng ta tiếp tục hoặc kết thúc chiến dịch quân sự, nhưng tất cả những điều đó đều không quan trọng nếu để một quốc gia như vậy có vũ khí hạt nhân.”

Ông cho biết các đại diện của mình đánh giá phía Iran “rất thân thiện và tôn trọng”, nhưng đàm phán thất bại vì Mỹ không nhượng bộ ở vấn đề cốt lõi. “Như tôi đã nói từ đầu và suốt nhiều năm qua, IRAN SẼ KHÔNG BAO GIỜ CÓ VŨ KHÍ HẠT NHÂN.”

Hải quân Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz

Trong bài đăng tiếp theo, ông Trump viết:

“Như vậy, cuộc họp diễn ra tốt đẹp, phần lớn các điểm đã được thống nhất, nhưng điểm duy nhất thực sự quan trọng – HẠT NHÂN – thì không.”

Ông tuyên bố ngay lập tức Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa toàn bộ tàu thuyền ra vào eo Hormuz. “Đến một thời điểm nào đó, chúng ta sẽ đạt được nguyên tắc ‘tàu nào vào được thì ra được’, nhưng Iran đã không cho điều đó xảy ra, chỉ bằng cách nói rằng ‘có thể có mìn đâu đó mà không ai biết ngoài họ’”.

Iran anh 2

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters

Ông gọi đây là “sự tống tiền toàn cầu” và khẳng định Mỹ sẽ không chấp nhận bị ép buộc. Ông cho biết đã chỉ đạo Hải quân kiểm tra và chặn mọi tàu trả phí cho Iran. “Không ai trả khoản phí bất hợp pháp này sẽ được đi lại an toàn trên biển.”

Ông nói Mỹ sẽ bắt đầu phá hủy các bãi mìn do Iran rải xuống. “Bất kỳ người Iran nào nổ súng vào chúng ta hoặc tàu dân sự sẽ bị TIÊU DIỆT.”

Ông cho rằng Iran hiểu rõ cách kết thúc tình hình này, khi lực lượng hải quân, không quân và phòng không của họ đã bị suy yếu, nhiều lãnh đạo đã thiệt mạng “tất cả chỉ vì tham vọng hạt nhân”.

Ông nhấn mạnh việc phong tỏa sẽ sớm bắt đầu và có sự tham gia của các nước khác. “Iran sẽ không được phép trục lợi từ hành vi tống tiền phi pháp này. Họ muốn tiền, và quan trọng hơn, họ muốn hạt nhân.”

Ông kết luận: “Vào thời điểm thích hợp, chúng ta đã ‘SẴN SÀNG KHAI HỎA’, và quân đội sẽ hoàn tất phần còn lại đối với Iran.”

EU nhấn mạnh ngoại giao là “then chốt” để giải quyết xung đột Trung Đông

Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng về việc các cuộc đàm phán tại Islamabad rơi vào bế tắc.

Theo AFP, người phát ngôn phụ trách đối ngoại của EU, Anouar El Anouni, cho biết ngoại giao là “then chốt” để đạt được một thỏa thuận hòa bình cho xung đột Trung Đông.

“Chúng tôi hoan nghênh những nỗ lực trung gian của Pakistan”, ông El Anouni nói, đồng thời cho biết Brussels sẽ tiếp tục đóng góp vào các nỗ lực thúc đẩy hòa bình trong thời gian tới.

UAE: Eo biển Hormuz không phải của Iran

Giám đốc điều hành tập đoàn dầu khí quốc gia UAE ADNOC, Sultan Al-Jaber, cho rằng eo Hormuz chưa bao giờ thuộc quyền kiểm soát của Iran để có thể đóng lại hoặc hạn chế tàu thuyền qua lại.

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông cảnh báo bất kỳ sự gián đoạn nào cũng sẽ đe dọa an ninh năng lượng, lương thực và y tế trên toàn cầu, đồng thời nhấn mạnh việc tạo ra tiền lệ như vậy là “nguy hiểm và không thể chấp nhận”.

“Thế giới đơn giản là không thể chịu đựng được điều đó và không được phép để điều đó xảy ra”, ông nói thêm.

Tổng thống Putin sẵn sàng hỗ trợ nỗ lực hòa bình

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian sau khi đàm phán Mỹ - Iran tại Islamabad đổ vỡ.

Hãng Interfax dẫn lời ông Putin cho biết Nga sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ các nỗ lực hòa giải tại Trung Đông.

“Ông Vladimir Putin nhấn mạnh sẵn sàng tiếp tục thúc đẩy việc tìm kiếm một giải pháp chính trị và ngoại giao cho cuộc xung đột, cũng như đóng vai trò trung gian nhằm đạt được một nền hòa bình công bằng và bền vững tại Trung Đông”, Điện Kremlin cho biết trong thông cáo về cuộc điện đàm.

Iran và Mỹ để ngỏ khả năng tiếp tục đàm phán trước khi hết hạn ngừng bắn

Nhà đàm phán hàng đầu của Iran ngày 12/4 cho thấy vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao, sau khi các cuộc thương lượng kéo dài giữa Iran và Mỹ không thể ngay lập tức đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến sự.

Số phận của lệnh ngừng bắn mong manh hiện vẫn chưa rõ ràng sau 21 giờ đàm phán tại Pakistan, do Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu phía Iran và Phó tổng thống JD Vance đại diện phía Mỹ. Rạng sáng 12/4, ông Vance cho biết Iran đã “lựa chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi”, trước khi rời Islamabad.

“Chúng tôi rời đi với một đề xuất rất đơn giản: một cách hiểu chung mà chúng tôi coi là đề xuất cuối cùng và tốt nhất”, ông Vance nói với các phóng viên. “Chúng ta sẽ chờ xem phía Iran có chấp nhận hay không.”

Các nhà phân tích nhận định những vấn đề chia rẽ hai nước quá phức tạp và khác biệt đã ăn sâu, khiến khả năng đạt thỏa thuận chỉ trong một vòng đàm phán là rất thấp. Cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cáo buộc Mỹ tìm cách áp đặt điều kiện lên Tehran.

Cả ông Vance lẫn ông Ghalibaf đều không loại trừ khả năng có thêm một vòng đàm phán trước khi lệnh ngừng bắn hai tuần hết hiệu lực vào 21/4.

Chủ tịch Quốc hội Ghalibaf: Mỹ không giành được niềm tin của Iran

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã đưa ra tuyên bố chính thức đầu tiên kể từ khi các cuộc đàm phán tại Islamabad kết thúc.

Trong loạt bài đăng trên mạng xã hội X, ông Ghalibaf cho biết trước khi bước vào đàm phán, ông đã nhấn mạnh rằng “chúng tôi có thiện chí và quyết tâm cần thiết, nhưng sau kinh nghiệm từ hai cuộc chiến trước, chúng tôi không có niềm tin vào phía đối diện”.

Iran anh 3

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mang theo ảnh của các học sinh thiệt mạng trong vụ không kích của Mỹ-Israel đến cuộc đàm phán với Mỹ tại Pakistan. Ảnh: X

“Cuối cùng, phía bên kia đã không thể giành được niềm tin của phái đoàn Iran trong vòng đàm phán này”, ông nói.

Ông cũng bày tỏ cảm ơn Pakistan vì vai trò trung gian: “Tôi cũng cảm ơn những nỗ lực của đất nước anh em, hữu nghị Pakistan trong việc tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán, và xin gửi lời chào tới người dân Pakistan”.

Cựu Ngoại trưởng Iran: Không có thỏa thuận nào thành công nếu áp đặt điều kiện

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif đặt câu hỏi: “Muốn biết vì sao đàm phán không thành công không?”

Sau đó, ông dẫn lại phát biểu của Phó tổng thống JD Vance: “Họ đã lựa chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi.”

“Chuẩn rồi”, ông Zarif viết. “Không có cuộc đàm phán nào, ít nhất là với Iran, có thể thành công nếu dựa trên ‘điều kiện của chúng tôi hay của các ông’”.

Ông nói thêm: “Mỹ cần phải hiểu rằng không thể áp đặt điều kiện lên Iran. Vẫn chưa quá muộn để rút ra bài học này.”

Phái đoàn Iran rời Pakistan, nhấn mạnh "ngoại giao vẫn chưa kết thúc"

Hãng tin Mehr xác nhận phái đoàn Iran, bao gồm Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, đã chính thức rời Pakistan.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance rời Islamabad sau khi nói rằng chưa đạt được thỏa thuận và người Iran đã từ chối các yêu cầu của Washington.

Iran anh 4

Khung cảnh trên đường phố Iran. Ảnh: NYT

Dù các cuộc đàm phán trực tiếp rơi vào ngõ cụt, Tehran vẫn để ngỏ cánh cửa đối thoại. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Baghaei, khẳng định với hãng tin IRNA rằng: "Ngoại giao không bao giờ kết thúc".

Ông nhấn mạnh bộ máy ngoại giao là công cụ để bảo vệ lợi ích quốc gia và các cuộc tham vấn giữa Iran với Pakistan cùng các nước láng giềng thân thiện sẽ vẫn được duy trì liên tục trong thời gian tới.

Pakistan kêu gọi Iran và Mỹ duy trì ngừng bắn

Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar đã ra tuyên bố về các cuộc đàm phán Mỹ - Iran, nhấn mạnh “các bên cần tiếp tục duy trì cam kết ngừng bắn”.

“Chúng tôi hy vọng hai bên sẽ tiếp tục giữ tinh thần tích cực để đạt được hòa bình bền vững và thịnh vượng cho toàn khu vực và xa hơn nữa,” ông nói.

Ông cho biết Pakistan sẽ tiếp tục “đóng vai trò thúc đẩy đối thoại và gắn kết” giữa Iran và Mỹ “trong những ngày tới”.

Ông Dar cũng bày tỏ “sự cảm kích” đối với cả hai bên vì đã “ghi nhận nỗ lực của Pakistan trong việc góp phần đạt được lệnh ngừng bắn”, đồng thời bày tỏ hy vọng các bên sẽ duy trì “tinh thần tích cực để đạt được hòa bình lâu dài”.

Pakistan quyết tâm giữ kênh ngoại giao

Theo nhiều khía cạnh, việc đàm phán kết thúc đã gây bất ngờ, bởi cần rất nhiều nỗ lực, thuyết phục và ngoại giao mới có thể đưa Iran và Mỹ ngồi vào bàn đối thoại trực tiếp.

Tuy nhiên, một nhà ngoại giao cấp cao cho biết điều đó không đồng nghĩa các kênh liên lạc đã bị đóng lại. Ông nhận định đây cũng là cơ hội, nhờ nỗ lực ngoại giao của Pakistan, để các quốc gia trong khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ xung đột có thể ngồi lại với Iran và giải quyết khác biệt.

Theo nghĩa đó, Pakistan vẫn muốn duy trì một kênh liên lạc mở.

Ngoài ra, khi các cuộc đàm phán bắt đầu, Thủ tướng Pakistan đã nhấn mạnh trên mạng xã hội X rằng Lebanon và các bên liên quan khác, bao gồm lực lượng Houthi và các nhóm vũ trang Iraq liên kết với Iran, sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, theo các nhà ngoại giao Pakistan, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã “làm gián đoạn” phần nào các cuộc đàm phán mong manh giữa Iran và Mỹ khi tiến hành các cuộc không kích diện rộng vào Beirut, gây ra làn sóng chỉ trích quốc tế.

Hiện máy bay Mỹ đã cất cánh rời đi, nhưng chưa rõ Tổng thống Donald Trump sẽ phát biểu gì. Cho đến nay, ông vẫn cho rằng việc Iran có chấp nhận hay không cũng “không tạo ra khác biệt”.

Iran: Không đạt được thỏa thuận là điều không bất ngờ

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết sau phát biểu của Phó tổng thống JD Vance rằng Iran và Mỹ đã “đạt được hiểu biết ở một số vấn đề”, nhưng vẫn tồn tại “khác biệt ở hai đến ba vấn đề quan trọng”.

“Các cuộc đàm phán diễn ra sau 40 ngày chiến tranh áp đặt, trong bầu không khí thiếu tin tưởng và nghi ngờ. Việc không đạt được thỏa thuận ngay trong một cuộc gặp là điều tự nhiên,” ông nói. “Không ai kỳ vọng điều đó.”

Trước đó, ông Baqaei cho rằng thành công của đàm phán phụ thuộc vào “mức độ nghiêm túc và thiện chí của phía đối diện”, cũng như việc chấp nhận các quyền lợi hợp pháp của Iran.

Mỹ giữ lập trường cứng rắn, nội bộ thống nhất

Chuyên gia David Des Roches từ Viện Thayer Marshall (Mỹ) nhận định Washington đã làm rõ lập trường với Iran tại Islamabad nhưng không thay đổi quan điểm.

“Tôi cho rằng các mục tiêu đã được xác định rõ. Tổng thống Trump đã nói rõ Iran không được phép phát triển vũ khí hạt nhân, đó là mục tiêu chiến tranh của Mỹ, và họ không thể làm điều đó”, ông nói với Al Jazeera.

Iran anh 5

Ông Vance rời Islamabad sau cuộc đàm phán. Ảnh: NYT

Ông cho rằng Iran có thể kỳ vọng tìm được một đối tác đàm phán “dễ chịu hơn” ở ông Vance so với các nhân vật từng dẫn dắt đàm phán trước đó như Jared Kushner hay Steve Witkoff, nhưng thực tế không phải vậy.

“Có vẻ như họ nhận được một thông điệp rõ ràng rằng lập trường của Mỹ là thống nhất, dù đó không phải điều họ muốn nghe,” ông nói.

Ông cũng nhận định việc ông Vance rời Islamabad không đồng nghĩa đàm phán đã thất bại hoàn toàn.

“Tôi nghĩ không thực tế khi kỳ vọng Phó tổng thống sẽ tham gia toàn bộ tiến trình. Có lẽ ông ấy xuất hiện để thể hiện sự nghiêm túc của chính quyền, đồng thời gửi thông điệp rằng không thể tiếp cận một nhóm khác trong chính quyền Mỹ để nhận được câu trả lời khác”, ông nói.

"Iran không vội đàm phán, bóng đang ở trong chân của Mỹ"

Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lời một nguồn tin cho biết “quyền quyết định hiện nằm trong tay Mỹ” và “Iran không vội đàm phán”.

“Iran đã đưa ra các sáng kiến và đề xuất hợp lý trong quá trình thương lượng. Giờ đây, phía Mỹ cần nhìn nhận vấn đề một cách thực tế,” nguồn tin nói.

Nguồn tin cũng cáo buộc Mỹ đã tính toán sai trong đàm phán, giống như trong cuộc chiến, đồng thời cảnh báo sẽ không có thay đổi nào tại eo biển Hormuz “cho đến khi Mỹ chấp nhận một thỏa thuận hợp lý”.

Nguồn tin nhấn mạnh thêm rằng “Iran không hề vội vàng”.

Hiện chưa có thời gian hay địa điểm cụ thể cho vòng đàm phán tiếp theo.

Ông Trump: Đàm phán Mỹ - Iran 'rất sâu', dù thế nào Mỹ cũng thắng Tổng thống Trump cho biết Washington và Tehran đang đàm phán ở cấp độ cao nhất nhiều thập kỷ, trong khi quân đội Mỹ bắt đầu “dọn đường” tại eo biển Hormuz giữa bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh.

Iran: Mỹ tìm cớ để rút khỏi bàn đàm phán

Một nguồn tin thân cận với phái đoàn Iran nói với hãng Fars rằng phía Mỹ đang “tìm cớ” để rời bàn đàm phán.

Nguồn tin này cho biết “người Mỹ cần đàm phán để cứu vãn thể diện trên trường quốc tế, nhưng lại không sẵn sàng hạ kỳ vọng, bất chấp thất bại và thế giằng co trong cuộc chiến với Iran”.

Nguồn tin cũng nói thêm “Iran hiện chưa có kế hoạch cho vòng đàm phán tiếp theo”.

Iran nói Mỹ đưa 'yêu sách phi lý' trong đàm phán

Truyền thông nhà nước Iran cho rằng các yêu cầu từ phía Mỹ đã “ngăn cản việc đạt được một khuôn khổ chung và thỏa thuận” sau khi các cuộc đàm phán tại Islamabad không mang lại kết quả.

Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời phóng viên tại Islamabad cho biết: “Các cuộc đàm phán giữa phái đoàn Iran và Mỹ đã kết thúc cách đây ít phút và do những gì được mô tả là sự vượt quá giới hạn và tham vọng từ phía Mỹ, hai bên đến nay vẫn chưa thể đạt được thỏa thuận.”

Hãng thông tấn Fars cho biết triển vọng đạt được thỏa thuận phụ thuộc vào việc Mỹ thay đổi những “yêu cầu phi lý”, trong đó vấn đề eo biển Hormuz vẫn là một trong những điểm tranh cãi chưa thể giải quyết.

Theo nguồn tin này, các chuyên gia hai bên đang nỗ lực tìm kiếm điểm chung, trong khi phía trung gian Pakistan được cho là đang tích cực thu hẹp bất đồng và đưa các quan điểm xích lại gần nhau.

Hai đoàn đàm phán cũng đã tạm thời lùi lại để tham vấn các nhóm chuyên gia về các dự thảo đề xuất và dự kiến sẽ nối lại thương lượng sau khi các phương án được hoàn thiện.

Phó Tổng thống Mỹ rời Pakistan

Máy bay Air Force Two đang lăn bánh chuẩn bị cất cánh từ Islamabad. Sau các cuộc đàm phán kéo dài, Phó tổng thống JD Vance rời Pakistan mà không đạt được thỏa thuận với phía Iran.

Truyền hình nhà nước Iran cho biết việc Mỹ “đòi hỏi quá nhiều” là trở ngại khiến các bên không thể đạt được đồng thuận. Báo cáo nêu các điểm nghẽn chính gồm việc mở lại eo biển Hormuz, quyền làm giàu uranium của Iran và “các vấn đề khác”.

“Bất chấp nhiều cách tiếp cận sáng tạo từ phía đoàn Iran, sự vượt quá giới hạn và những yêu cầu thiếu hợp lý của phía Mỹ đã khiến đàm phán không thể tiến triển”, bản tin cho hay.

Iran anh 6

Phó tổng thống Mỹ Vance phát biểu tại cuộc họp báo ngày 12/4 sau khi đàm phán kết thúc mà không đạt được kết quả. Các thành viên đoàn đàm phán Mỹ gồm con rể Tổng thống Trump, Jared Kushner đứng phía sau. Ảnh: Reuters

Người Iran thất vọng

Nhiều người dân Iran đã lên mạng xã hội và nhắn tin cho nhau bày tỏ lo lắng sau khi ông Vance thông báo không đạt được thỏa thuận. Không ít người theo dõi sát diễn biến đàm phán với hy vọng có đột phá ngoại giao để chấm dứt chiến sự và mở đường giảm nhẹ các lệnh trừng phạt.

“Cầu Chúa giúp chúng tôi, có lẽ điều này đồng nghĩa chúng ta lại quay về chiến tranh”, Amir Hossein, một người dân Tehran, viết trong tin nhắn.

Nhà phân tích bảo thủ Ali Gholhaki, người có quan điểm gần gũi với chính phủ Iran, cho biết trên mạng xã hội rằng các cuộc đàm phán đổ vỡ do Mỹ đưa ra yêu cầu không làm giàu uranium, loại bỏ gần 400 kg uranium dự trữ khỏi Iran và bổ sung yêu cầu mới về việc Mỹ “tự quản lý an ninh eo biển Hormuz theo điều kiện của mình”.

Ông Gholhaki cũng nói Mỹ không đưa ra bất kỳ cam kết nào về việc chấm dứt các cuộc không kích của Israel tại Lebanon.

“Có vẻ như người Mỹ không đến để đàm phán!” ông nói.

Chuyên gia: Iran "có nhiều quân bài" hơn Mỹ

Nhà đàm phán kỳ cựu về Trung Đông của Bộ Ngoại giao Mỹ Aaron David Miller cho rằng Iran “nắm nhiều lợi thế hơn Mỹ” sau khi hai bên kết thúc 21 giờ đàm phán mà không đạt được thỏa thuận.

“Iran rõ ràng không vội nhượng bộ”, ông Miller nói với CNN, nhận định Tehran dường như đang theo đuổi một nhịp độ chậm hơn so với Washington.

“Theo tôi, họ vẫn nắm trong tay lượng uranium làm giàu cao. Họ đã cho thấy khả năng ‘vũ khí hóa’ địa lý, kiểm soát và điều phối eo biển Hormuz. Chính quyền của họ vẫn trụ vững”.

“Họ đã thể hiện một năng lực đáng sợ trong việc làm suy yếu an ninh và ổn định. Tất cả những yếu tố này đều là những ‘lá bài’”, ông nói.

Ông Miller cho rằng Iran thà chấp nhận nguy cơ bị Mỹ và Israel nối lại các cuộc không kích còn hơn rời bàn đàm phán trong tay trắng.

TT Trump đi xem võ tổng hợp khi đoàn Mỹ đàm phán

Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự một sự kiện võ tổng hợp UFC tại Miami, Florida trong lúc các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran kéo dài hơn 12 giờ tại Pakistan.

Tại khán đài ở Miami, Ngoại trưởng Marco Rubio được nhìn thấy ghé sát và thì thầm với ông Trump, theo các phóng viên tháp tùng và đoạn video tại sự kiện.

Iran anh 7

Tổng thống Trump theo dõi cuộc đấu võ tổng hợp tại Florida ngày 11/4. Ảnh: NYT

Ngay sau đó, ông Trump quay lại phía khán giả phía sau, giơ nắm tay và mỉm cười, trong không khí sôi động của trận đấu.

Trước khi rời Washington, ông Trump nói ngắn gọn với báo giới rằng kết quả đàm phán “không có nhiều ý nghĩa” đối với ông, bất kể Mỹ và Iran có đạt được thỏa thuận hay không.

Ông Trump đi xem đấu võ khi đoàn Mỹ đàm phán với Iran Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự một sự kiện võ thuật tại Florida trong lúc các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran kéo dài hơn 21 giờ tại Pakistan. Dưới khán đài, Ngoại trưởng Marco Rubio được nhìn thấy ghé sát và thì thầm với ông Trump.

Liên tục liên lạc với TT Trump trong khi đàm phán

Phó tổng thống JD Vance cho biết ông đã trao đổi “liên tục” với Tổng thống Donald Trump trong suốt các cuộc đàm phán ba bên với Iran tại Pakistan.

“Chúng tôi liên tục trao đổi với Tổng thống. Tôi không rõ đã nói chuyện bao nhiêu lần, có thể nửa tá lần, có thể cả chục lần trong suốt 21 giờ qua”, ông Vance nói với các phóng viên tại Islamabad.

Iran anh 8

Phó tổng thống Mỹ JD Vance tại Pakistan. Ảnh: Reuters

Ông cũng cho biết đã trao đổi với nhiều quan chức cấp cao khác của Mỹ trong suốt quá trình đàm phán, bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ.

“Chúng tôi liên tục giữ liên lạc với cả nhóm vì đang đàm phán với thiện chí”, ông nói.

Ông Trump: Đàm phán Mỹ - Iran 'rất sâu', dù thế nào Mỹ cũng thắng Tổng thống Trump cho biết Washington và Tehran đang đàm phán ở cấp độ cao nhất nhiều thập kỷ, trong khi quân đội Mỹ bắt đầu “dọn đường” tại eo biển Hormuz giữa bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh.

Iran không từ bỏ tham vọng hạt nhân

Phát biểu tại cuộc họp báo sáng sớm 12/4 tại Islamabad, Phó tổng thống JD Vance cho biết Iran đã không đưa ra cam kết từ bỏ tham vọng hạt nhân sau nhiều giờ đàm phán giữa hai bên kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

Khi được hỏi Iran đã bác bỏ những điều khoản nào, ông Vance nói: “Điều đơn giản là chúng tôi cần thấy một cam kết rõ ràng rằng họ sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân và cũng không tìm kiếm các công cụ giúp họ nhanh chóng đạt được vũ khí đó.”

Ông tiếp tục: “Câu hỏi là liệu chúng tôi có thấy một cam kết mang tính nền tảng từ phía Iran rằng họ sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân, không chỉ hiện tại, không chỉ 2 năm tới mà trong dài hạn hay không. Đến lúc này, chúng tôi vẫn chưa thấy điều đó, nhưng chúng tôi hy vọng sẽ có”.

Phó TT Mỹ: Họ không chấp nhận đề xuất của chúng tôi

Phó tổng thống JD Vance cho biết Mỹ đã đưa ra “đề xuất cuối cùng và tốt nhất” với Iran, đồng thời khẳng định Washington đã thể hiện sự “linh hoạt” trong đàm phán, nhưng phía Iran từ chối chấp nhận các điều kiện.

“Chúng tôi đã rất thiện chí. Tổng thống nói với chúng tôi rằng hãy đến đây với tinh thần nghiêm túc và nỗ lực tối đa để đạt được thỏa thuận. Chúng tôi đã làm như vậy, nhưng đáng tiếc là không thể tạo ra bất kỳ bước tiến nào”, ông nói.

Ông Vance cho rằng điểm nghẽn chính nằm ở việc Iran không chấp nhận từ bỏ chương trình hạt nhân.

“Chúng tôi rời khỏi đây với một đề xuất rất rõ ràng, một khuôn khổ hiểu biết mà chúng tôi coi là đề xuất cuối cùng và tốt nhất. Chúng tôi sẽ chờ xem liệu phía Iran có chấp nhận hay không”, ông nói.

Đàm phán kết thúc, Mỹ - Iran không đạt được thỏa thuận đình chiến

Phó tổng thống JD Vance cho biết các cuộc đàm phán kéo dài với Iran đã không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc chiến.

“Chúng tôi đã làm việc suốt 21 giờ và đã có nhiều cuộc trao đổi thực chất với phía Iran. Đó là tin tốt”, ông Vance nói trong một cuộc họp báo tại Islamabad.

“Tin xấu là chúng tôi chưa đạt được thỏa thuận,” ông nói. “Và tôi cho rằng đây là tin xấu với Iran nhiều hơn là với nước Mỹ. Vì vậy, chúng tôi rời khỏi bàn đàm phán mà chưa có được thỏa thuận”.

Iran anh 9

Phó tổng thống Mỹ phát biểu sau khi kết thúc đàm phán xuyên đêm. Ảnh: Reuters

Phó tổng thống JD Vance cho biết các cuộc đàm phán với Iran vẫn tồn tại nhiều bất đồng, trong đó phái đoàn Tehran đã lựa chọn không chấp nhận các điều kiện do Washington đưa ra.

“Phía họ đã lựa chọn không chấp nhận các điều kiện của chúng tôi”, ông nói.

Phó tổng thống JD Vance rời đi mà không trả lời các câu hỏi về bước đi tiếp theo, bao gồm tình hình eo biển Hormuz và tương lai của cuộc xung đột.

Ông Vance cho biết không muốn chia sẻ công khai và sẽ không nêu toàn bộ các điều kiện, nhưng nhấn mạnh Mỹ cần thấy một “cam kết rõ ràng” rằng Iran sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân hoặc các công cụ để đạt được điều đó.

Iran: Thành bại đàm phán nằm ở thiện chí của Mỹ

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran đã đưa ra tuyên bố về các cuộc đàm phán đang diễn ra với Mỹ tại thủ đô Islamabad.

Trên mạng xã hội X, ông Esmaeil Baghaei cho biết: “Hôm nay là một ngày dài và bận rộn đối với phái đoàn Cộng hòa Hồi giáo Iran tại Islamabad”.

Iran anh 10

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei. Ảnh: Reuters

Ông nói thêm rằng các cuộc thương lượng kéo dài, bắt đầu từ sáng 11/4 với sự hỗ trợ và trung gian của Pakistan, đã diễn ra liên tục không gián đoạn, trong đó hai bên trao đổi nhiều thông điệp và văn bản.

Theo ông Baghaei, trong 24 giờ qua, các bên đã thảo luận toàn diện về nhiều vấn đề trọng tâm, bao gồm eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân, bồi thường chiến tranh, việc dỡ bỏ trừng phạt, cũng như yêu cầu chấm dứt hoàn toàn xung đột đối với Iran và trong khu vực.

Kết thúc tuyên bố, ông bày tỏ cảm ơn vai trò trung gian của Pakistan và kêu gọi Mỹ thể hiện thiện chí trong tiến trình đàm phán.

“Thành công của tiến trình ngoại giao này phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối diện, việc tránh các yêu cầu quá mức hoặc phi pháp, đồng thời tôn trọng các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran”, ông nhấn mạnh.

Ông Netanyahu: Cuộc chiến chống Iran chưa kết thúc

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố chiến dịch chống Iran “chưa kết thúc”, trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tiến hành đàm phán ngừng bắn tại Pakistan nhằm chấm dứt xung đột.

Trong bài phát biểu tối 19/3, ông nói chiến dịch đã đạt “những kết quả mang tính lịch sử”, dù giao tranh vẫn chưa khép lại.

Iran anh 11

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: Reuters

Trong bài phát biểu kéo dài 13 phút, dường như hướng tới khán giả trong nước, ông Netanyahu liệt kê các thành tựu mà Israel tuyên bố đạt được, bao gồm việc loại bỏ lãnh đạo cấp cao của Iran và phá hủy năng lực hạt nhân, tên lửa. Ông cũng đề cập kho uranium làm giàu cao của Iran sẽ bị loại bỏ thông qua thỏa thuận hoặc “bằng các biện pháp khác”.

Ông Netanyahu cho rằng Iran đang “cầu xin ngừng bắn” và chế độ này đã suy yếu nghiêm trọng, phải vật lộn để tồn tại. Tuy vậy, các cuộc khảo sát trên toàn Israel tuần trước cho thấy đa số người dân không tin Mỹ và Israel đã giành chiến thắng.

Ông cũng tiết lộ đã phê duyệt các cuộc đàm phán trực tiếp với Lebanon tại Washington, với điều kiện tiên quyết là giải giáp lực lượng Hezbollah và đạt một thỏa thuận hòa bình lâu dài.

Đàm phán xuyên đêm, đặt cược lịch sử, thương lượng kéo dài đến bình minh

Hiện đã quá 4h sáng tại Islamabad, Pakistan (6h giờ Hà Nội). Đây là một ngày mang tính lịch sử với các cuộc đàm phán kéo dài liên tục. Đây cũng là cuộc tiếp xúc cấp cao nhất giữa Iran và Mỹ kể từ sau Cách mạng Iran năm 1979.

Trong các cuộc đàm phán dẫn tới thỏa thuận hạt nhân Iran ký (JCPOA) ký năm 2015, trao đổi chỉ dừng ở cấp ngoại trưởng. Còn hiện tại, Phó Tổng thống Mỹ đang trực tiếp gặp Chủ tịch Quốc hội Iran.

Trong 15 giờ qua, Pakistan đã thuyết phục cả hai bên rằng cần phải nhượng bộ để đạt được điều mình muốn. Vì vậy, tiến trình đàm phán liên tục giằng co, có lúc tiến, lúc lùi. Các nguồn tin Iran cho biết họ sẵn sàng đàm phán, nhưng cho rằng yêu cầu từ phía Mỹ là quá mức.

Phía Mỹ khẳng định nếu eo biển Hormuz không được mở lại, việc đạt tiến triển sẽ rất khó khăn. Tuy nhiên, việc các bên vẫn tiếp tục đối thoại - hiện đã bước sang vòng thứ 5 - cùng với việc trao đổi nhiều bản dự thảo, liên lạc với cấp trên và sự xuất hiện thêm của các máy bay Iran, cho thấy đã có những tín hiệu tiến triển nhất định.

Chính vì vậy, các nguồn tin chính thức vẫn duy trì sự kỳ vọng.

Hiện gần như có một “lệnh hạn chế phát ngôn” đối với các quan chức Pakistan. Nước chủ nhà không muốn tạo thêm áp lực hay làm ảnh hưởng đến tiến trình, mà để hai bên tự quyết định theo điều kiện của mình.

Iran anh 14

Các quan chức đàm phán xuyên đêm tại Islamabad. Ảnh: Reuters

Nhà Trắng: Đàm phán tại Islamabad vẫn tiếp tục

Theo một quan chức cấp cao Nhà Trắng, các cuộc đàm phán ba bên vẫn đang diễn ra tại Islamabad, Pakistan.

Các cuộc thương lượng giữa Mỹ và Iran đã kéo dài sang rạng sáng tại Pakistan, nơi Phó tổng thống JD Vance đang dẫn đầu phái đoàn Mỹ.

Iran anh 15

Tổng thống Trump rời Nhà Trắng tới Miami ngày 11/4. Ảnh: NYT

Theo quan chức này, các cuộc đàm phán đã kéo dài “15 giờ và vẫn đang tiếp tục”, song chưa rõ bao nhiêu thời gian trong đó được dành riêng cho các cuộc trao đổi trực tiếp giữa Mỹ và Iran.

Trên đường rời Nhà Trắng tới Miami, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không đặt nặng việc phải đạt được thỏa thuận ngay trong ngày. Thông điệp ông tiếp tục nhấn mạnh vẫn không thay đổi, Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Khi được hỏi liệu có phương án dự phòng nếu các cuộc đàm phán hòa bình tại Pakistan đổ vỡ hay không, Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên: “Không cần phương án dự phòng. Quân đội của họ đã bị đánh bại. Lực lượng của họ coi như không còn. Chúng tôi đã làm suy yếu gần như toàn bộ.”

Quan chức quân sự cấp cao Iran tới Pakistan để “tham vấn”

Các thành viên cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Không quân, Hải quân và cả lực lượng Quds - đơn vị phụ trách hoạt động ở nước ngoài của IRGC, đã tới căn cứ không quân Nur Khan, nằm ngoài Islamabad, một nguồn tin khu vực Vùng Vịnh nói với CNN.

Nguồn tin cho biết những người mới đến nhằm hỗ trợ hậu cần cho phái đoàn Iran, trong đó các nhân sự cấp cao của IRGC được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “tham vấn”.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy ít nhất một máy bay do Pouya Air vận hành đã hạ cánh tại đây. Công ty này từng bị chính phủ Mỹ trừng phạt vì có liên hệ với IRGC. Căn cứ Nur Khan là khu vực hạn chế, thường chỉ phục vụ các chuyến bay chở khách VIP đến Pakistan.

Pakistan đề xuất phương án điều tiết tàu thuyền qua Hormuz

Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin các cuộc đàm phán dự kiến kéo dài trong vài giờ tới.

Một nguồn tin được hãng Fars dẫn lời cho biết hai bên đã không đạt được sự đồng thuận trong vòng đàm phán trước đó và hiện đang xây dựng một văn bản mới, đồng thời thống nhất sẽ tổ chức thêm một vòng đàm phán sau đề xuất từ phía Pakistan.

Hiện tại, đã gần 4h sáng tại thủ đô Islamabad của Pakistan.

Truyền thông Iran nói rằng những nỗ lực vào phút chót đang được thúc đẩy nhằm đạt được bước đột phá trước bình minh ngày 12/4.

Iran anh 16

Đàm phán ngừng bắn Mỹ - Iran diễn ra nhiều giờ tại Islamabad, lần đối thoại trực tiếp đầu tiên kể từ năm 1979. Ảnh: Reuters

Al Jazeera Arabic dẫn lời một nguồn tin ngoại giao trong chính phủ Pakistan về các cuộc đàm phán tại Islamabad cho biết:

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran diễn ra trực tiếp, có sự tham gia của phía Pakistan.

Phái đoàn Pakistan đã đưa ra một đề xuất nhằm điều tiết hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.

Đề xuất của Pakistan bao gồm việc tổ chức các cuộc tuần tra chung tại eo biển này.

Mỹ - Iran bước vào ngày đàm phán then chốt

Nguồn tin cho biết vòng đàm phán thứ ba đã bước vào giai đoạn then chốt. Theo phía Pakistan, nước chủ trì, các bên vẫn đang được thúc đẩy thể hiện thêm sự linh hoạt.

Một số nguồn tin bên trong phòng họp cho biết đã có tiến triển nhất định. Các nội dung thảo luận trải rộng trên nhiều hướng, gồm an ninh, ngoại giao, kinh tế.

Tuy nhiên, phía Iran cho rằng Mỹ vẫn thiếu linh hoạt. Tehran nói họ sẵn sàng nhượng bộ ở một số điểm, nhưng các yêu cầu từ phía Mỹ, đặc biệt liên quan tới Eo biển Hormuz, vẫn mang tính tối đa.

Iran anh 17

Các nhà lãnh đạo tham dự đàm phán ngày 11/4. Ảnh: Reuters

Một vấn đề khác được phía Washington nêu ra là việc trao trả tù nhân. Pakistan đang tìm cách xây dựng các biện pháp tạo lòng tin trên tất cả các lĩnh vực này.

Dù vậy, phía Pakistan tỏ ra lạc quan rằng các cuộc đàm phán có thể đạt được kết quả. Kết quả đó có thể là gia hạn lệnh ngừng bắn, duy trì tự do đi lại qua eo biển Hormuz, hoặc tiến triển cụ thể hơn liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.

Một nhà ngoại giao tiết lộ rằng những tiến trình hiệu quả nhất thường diễn ra sau cánh cửa đóng kín. Nếu ngoại giao bị ảnh hưởng bởi dư luận quốc tế, khả năng thành công sẽ rất thấp.

Sau 8 giờ đàm phán, thông tin được công bố rất nhỏ giọt. Những nội dung quan trọng vẫn mang tính nhạy cảm và chưa thể xác nhận. Giới chức Pakistan cũng bị hạn chế phát ngôn, nhằm tránh tạo thêm áp lực trong lúc thương lượng. Cuộc họp báo dự kiến sẽ diễn ra tại Serena Hotel, nơi các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp tục.

Đàm phán “nhạy cảm và mong manh”

Bên trong khách sạn Serena, các công tác chuẩn bị cho cuộc họp báo đang được tiến hành, nhưng chưa rõ bao giờ sẽ diễn ra họp báo. Hiện vẫn chưa xác định bên nào sẽ đứng ra công bố kết quả, là Mỹ, Pakistan trong vai trò trung gian, hay Iran.

Những gì diễn ra phía sau cho thấy các bên đã chuẩn bị cho một tiến trình kéo dài. Văn phòng Phó tổng thống JD Vance vẫn duy trì hoạt động, các nhóm làm việc tiếp tục xuyên đêm. Đội ngũ báo chí tháp tùng cũng chưa rời đi, dù thời gian lưu lại dự kiến không quá 24 giờ.

Iran anh 18

Hình ảnh do chính phủ Pakistan công bố cho thấy phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf (thứ hai từ phải) và Ngoại trưởng Abbas Araghchi (thứ hai từ trái) dẫn đầu. Tư lệnh quân đội Pakistan, Asim Munir (bên trái) và Ngoại trưởng Ishaq Dar (bên phải) đón phái đoàn Iran tại Islamabad, Pakistan, ngày 11/4. Ảnh: Reuters

Điểm đáng chú ý là gần như không có thông tin nào bị rò rỉ từ bên trong. Cuộc đàm phán cấp cao diễn ra trong trạng thái “kín tiếng” như vậy là điều hiếm gặp. Điều này cho thấy mức độ nhạy cảm của tiến trình hiện tại, đồng thời phản ánh nỗ lực kiểm soát thông tin từ phía Mỹ nhằm tránh làm gia tăng sự nghi kỵ vốn đã tồn tại giữa hai bên.

Trong một diễn biến khá đặc biệt, cả hai phía dường như đều giữ khoảng cách với truyền thông. Dù vậy, đèn trong phòng họp vẫn sáng, các cuộc thương lượng vẫn chưa dừng lại.

Tiêm kích gầm rú trên bầu trời Islamabad Theo phóng viên của CNN tại Islamabad, bầu trời đêm ở thủ đô Pakistan vang dội tiếng động cơ tiêm kích trong lúc quan chức Pakistan chờ đón phái đoàn Iran. Không có thông tin chính thức về sự xuất hiện của các tiêm kích, dù vậy, có khả năng tiếng tiêm kích gầm rú trên bầu trời là màn hộ tống nghi thức do quân đội Pakistan thực hiện.

Vấn đề Trung Đông

Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...

Phương Hà

Bạn có thể quan tâm