Theo trang tin Sixth Tone, một cuộc điều tra công bố ngày 15/1cho biết trong số 60 người tham gia thử nghiệm kích thích não sâu (Deep Brain Stimulation - DBS) điều trị nghiện opioid (một nhóm thuốc giảm đau) trên phạm vi toàn quốc, có ít nhất 8 bệnh nhân cho biết họ gặp các tác dụng phụ. Thử nghiệm được tiến hành trong giai đoạn 2021-2022 bởi SceneRay, một công ty thiết bị y tế của Trung Quốc.
Trong liệu trình này, các bác sĩ cấy điện cực vào vùng nhân accumbens - khu vực não liên quan đến khoái cảm, động lực và hành vi gây nghiện. Các điện cực được nối với một bộ phát xung đặt trong lồng ngực, thường được ví như “máy tạo nhịp cho não”, với mục tiêu dùng kích thích điện để làm giảm sự lệ thuộc vào ma túy.
Trung Quốc được xem là một trong những quốc gia đi đầu thế giới về nghiên cứu DBS. Năm 2019, nước này đã thực hiện thử nghiệm lâm sàng DBS đầu tiên điều trị nghiện ma túy tại Bệnh viện Ruijin (Thượng Hải) trên nhóm bệnh nhân nghiện methamphetamine. Trước đó, phương pháp này đã được phê duyệt sử dụng cho các rối loạn vận động như Parkinson và được nghiên cứu cho các rối loạn khí sắc như trầm cảm.
 |
| Hệ thống kích thích não sâu (DBS) cấy ghép do Công ty SceneRay phát triển. Ảnh: SceneRay. |
Một trong những trường hợp gây chú ý là bệnh nhân được gọi bằng tên giả Trương Đại Hữu, tham gia thử nghiệm điều trị nghiện opioid tại một bệnh viện lớn ở tỉnh Tứ Xuyên sau hơn 10 năm nghiện heroin. Tuy nhiên, sau khi thiết bị được kích hoạt, ông bắt đầu rơi vào tình trạng cờ bạc không kiểm soát, gánh khoản nợ khoảng 200.000 nhân dân tệ (tương đương 28.000 USD) và phải nhập viện tâm thần năm lần. Chỉ trong vòng một năm sau khi cấy ghép, ông tái nghiện.
Theo lời kể của Trương, khi ông yêu cầu bác sĩ tắt thiết bị, phản ứng xảy ra gần như ngay lập tức. Ông mô tả cảm giác đau đớn và tuyệt vọng đến mức phải van xin bác sĩ bật lại thiết bị, bởi chỉ khi đó ông mới cảm thấy “mình đang sống”. Sau này, Trương tìm cách khởi kiện SceneRay nhưng cho biết ba luật sư đã từ chối nhận vụ việc do khó chứng minh mối quan hệ trực tiếp giữa thiết bị cấy ghép và những thay đổi hành vi.
Không chỉ riêng Trương, nhiều người tham gia khác cũng phản ánh các vấn đề như phản xạ chậm, lo âu, hưng cảm và ham muốn tình dục tăng cao, thậm chí ám ảnh với nội dung khiêu dâm sau khi thiết bị được kích hoạt. Một bệnh nhân từng bị truy tố vì hành vi xâm hại tình dục và cho rằng DBS đã ảnh hưởng đến hành vi của mình, song tòa án bác bỏ lập luận này vì không có bằng chứng y khoa đủ mạnh để xác lập tính liên hệ.
Về phía mình, SceneRay bảo vệ thử nghiệm, khẳng định hệ thống kích thích thần kinh của công ty đã được Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc phê duyệt từ năm 2017 và toàn bộ nghiên cứu lâm sàng đều đã vượt qua quy trình thẩm định đạo đức. Các tài liệu đồng thuận tham gia thử nghiệm cũng yêu cầu mua bảo hiểm trách nhiệm nghiên cứu lâm sàng, song trên thực tế, loại bảo hiểm này thường loại trừ tổn hại tâm lý hoặc tinh thần nếu không kèm theo chấn thương thể chất nghiêm trọng.
Ông Vương Vĩ, Giám đốc khoa Phẫu thuật Thần kinh của Bệnh viện Tây Trung Quốc thuộc Đại học Tứ Xuyên và là bác sĩ chính trong ca của Trương, cho biết việc kích thích nhân accumbens có thể tạo ra nhiều tác động phức tạp. Theo ông, một số phản ứng bất lợi có thể được giảm nhẹ bằng cách điều chỉnh cường độ kích thích điện, dù nhiều bệnh nhân nói rằng những thay đổi này hầu như không mang lại cải thiện đáng kể.
Tính đến ngày 15/1, đã có 11 người tham gia xác nhận rằng “máy tạo nhịp não” của họ đã được tắt. Vụ việc đang đặt ra những câu hỏi lớn về ranh giới đạo đức, mức độ an toàn và trách nhiệm pháp lý trong việc ứng dụng các công nghệ can thiệp trực tiếp vào não người.
Cuốn sách "Ăn thông minh, sống bình yên" của tác giả Makita Zenji giải thích về lý do càng nhiều tuổi càng cần hạn chế đường một cách nghiêm ngặt. Ngoài ra, cuốn sách cũng thông tin về các vấn đề lớn của chỉ số đường huyết; về cơ chế của các vấn đề béo phì, lão hóa và bệnh tật, cung cấp chế độ ăn uống hợp lý giúp bạn đảm bảo chỉ số đường huyết, tránh các bệnh liên quan đến đường huyết.
