|
|
Động thái này được truyền thông Trung Quốc mô tả là bước chuyển từ kỷ nguyên "digital cash" sang "digital deposits". Ảnh: CNBC. |
Như vậy, e-CNY không còn là đồng tiền số không sinh lời, mà đã tiến thêm một bước để trở thành phương tiện thanh toán hiện đại bên cạnh các loại tiền tệ truyền thống, theo Reuters.
Về bản chất, quyết định cho e-CNY sinh lãi đánh dấu một thay đổi quan trọng trong cách phát triển tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) tại Trung Quốc. Nhiều quốc gia khi thử nghiệm tiền số thường không trả lãi để tránh làm dịch chuyển tiền gửi khỏi ngân hàng thương mại.
Trung Quốc đang đi theo hướng ngược lại, khi biến số dư e-CNY trong ví thành một dạng tài sản sinh lời nhằm tăng hấp dẫn cho người dùng, đặc biệt là khi so với việc cầm tiền mặt hoặc duy trì một số dư nhỏ trong ví chỉ để trải nghiệm.
Củng cố vai trò của đồng nhân dân tệ số
Từ ngày 1/1, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) sẽ kích hoạt một khung quản lý nâng cấp cho e-CNY, bao trùm từ đo lường, quản trị đến cơ chế vận hành và phát triển hệ sinh thái. Mục tiêu nhằm đưa e-CNY vượt khỏi vai trò của một "công cụ giống tiền mặt" và tiến gần hơn tới bản chất của tiền gửi số trong hệ thống tài chính.
Phó thống đốc PBoC Lu Lei gọi đây là một "chuyển dịch mang tính cấu trúc" trong cách định vị đồng nhân dân tệ số. Với người dùng, thay đổi nghe có vẻ đơn giản: vẫn là giữ tiền trong ví, nhưng sẽ bắt đầu được hưởng lãi, tương tự tiền gửi không kỳ hạn.
 |
| Ông Lu Lei, Phó thống đốc PBoC mô tả đây là một "chuyển dịch cấu trúc" trong định vị đồng nhân dân tệ số. Ảnh: Reuters. |
Nhưng với hệ thống ngân hàng, đây là bài toán phức tạp hơn. Khi e-CNY mang đặc tính của tiền gửi, câu hỏi lớn đặt ra là dòng tiền sẽ dịch chuyển ra sao giữa các loại tài khoản; cạnh tranh lãi suất sẽ bị đẩy lên mức nào; và các ngân hàng thương mại sẽ cân đối nguồn vốn - thanh khoản thế nào khi xuất hiện thêm một "lớp" tiền số được chuẩn hóa bởi khuôn khổ quản lý mới.
Ở tầng sâu hơn, quyết định này phản ánh một thực tế: Sau gần một thập kỷ phát triển và thí điểm, e-CNY vẫn cần thêm động lực để trở thành công cụ được sử dụng thường xuyên. Trả lãi là đòn bẩy rõ ràng nhất, bởi nó biến e-CNY từ phương tiện thanh toán đơn thuần thành nơi người dùng có lý do để giữ tiền lâu hơn, và qua đó, đặt lại trật tự dòng chảy tiền tệ trong kỷ nguyên số.
Nỗ lực dài hơi của Trung Quốc
Reuters cho biết hiện nay, việc sử dụng e-CNY vẫn tương đối giới hạn trong một số cơ quan nhà nước và doanh nghiệp nhà nước. Ngoài ra, phần lớn giao dịch trên các nền tảng thanh toán số phổ biến như Alipay và WeChat Pay chưa nhất thiết đi qua e-CNY.
Trong khi thực tế, PBoC đã bắt đầu nghiên cứu tiền kỹ thuật số từ năm 2014, sớm hơn hầu hết nền kinh tế lớn khác. Sau nhiều năm thử nghiệm nội bộ, e-CNY được đưa ra thí điểm công khai từ năm 2020 tại các thành phố lớn như Thâm Quyến, Tô Châu, Bắc Kinh, Thượng Hải.
Với Trung Quốc, đây là một phần trong chiến lược hiện đại hóa hệ thống tiền tệ và củng cố vai trò của nhà nước trong kỷ nguyên tài chính số.
 |
| Người dân thử nghiệm giao dịch và thanh toán bằng e-CNY. Ảnh: DW. |
Reuters từng mô tả đây là dự án CBDC có phạm vi thử nghiệm rộng nhất toàn cầu, với gần 300 triệu ví được mở và 20.000 tỷ nhân dân tệ giao dịch thử nghiệm trong nhiều kịch bản, từ thanh toán bán lẻ, trợ cấp xã hội cho tới lương công chức và giao thông công cộng.
Một điểm then chốt trong chiến lược của Trung Quốc là cách tiếp cận "hai tầng": PBoC phát hành e-CNY, trong khi các ngân hàng thương mại và tổ chức được ủy quyền chịu trách nhiệm phân phối tới người dân và doanh nghiệp. Mô hình này giúp Bắc Kinh tránh làm suy yếu vai trò của ngân hàng thương mại, đồng thời vẫn giữ quyền kiểm soát trung tâm đối với hạ tầng tiền tệ số.
Trong giai đoạn đầu, e-CNY được thiết kế giống tiền mặt: không trả lãi, không yêu cầu tài khoản ngân hàng truyền thống, ưu tiên thanh toán nhanh và khả năng sử dụng ngay cả khi không có kết nối Internet.
Cùng lúc thúc đẩy e-CNY, PBoC cũng giữ lập trường cứng rắn với tiền mã hóa. Gần đây, ngân hàng trung ương này đã tái khẳng định quan điểm mạnh tay với các hoạt động liên quan tiền số tư nhân và tuyên bố sẽ trấn áp những hành vi bất hợp pháp gắn với stablecoin.
Nền kinh tế với độ mở lớn như Việt Nam không thể tránh khỏi những tác động từ xu hướng kinh tế thế giới. Trong thế giới kinh doanh phức tạp và thay đổi liên tục như hiện nay, việc cập nhật kiến thức và hiểu biết về các xu hướng kinh doanh trên thế giới rất quan trọng. Để độc giả có thể tiếp cận những thông tin kinh tế quốc tế mới nhất, Tri Thức - Znews giới thiệu Tủ sách kinh tế thế giới với những cuốn sách và câu chuyện kinh doanh đáng chú ý. Từ việc nghiên cứu các công ty hàng đầu đến việc khám phá những xu hướng kinh tế mới, Tủ sách sẽ là nơi cập nhật các thông tin mới nhất về hoạt động kinh tế toàn cầu.
