Theo một bài viết đăng cuối năm 2025 của Raindance, nhiều video và phim được xem nhiều nhất trên thế giới hiện nay không đến từ các hãng phim lớn tại Hollywood, mà được sản xuất trong phòng ngủ, ngoài đường phố hoặc tại những studio quy mô nhỏ. Những tác phẩm này vẫn có thể tiếp cận hàng triệu người mà không cần phát hành theo mô hình rạp chiếu truyền thống.
Sự thay đổi này không xuất phát từ việc người xem muốn phá bỏ ngôn ngữ điện ảnh truyền thống, mà đến từ thói quen tiếp nhận nội dung ngày càng thiên về tính nhanh, gọn và gần gũi. Khán giả ưu tiên những câu chuyện có thể tiếp cận dễ dàng trong các khoảng thời gian ngắn: lúc chờ tàu, trước giờ ngủ hay trong giờ nghỉ giải lao.
Trong bối cảnh đó, phim ngắn chứng kiến sự tăng trưởng mạnh tại nhiều quốc gia. Tại Trung Quốc, ngành công nghiệp phim ngắn được ghi nhận đạt quy mô khoảng 67 tỷ NDT vào 2025. Ở Việt Nam, dù chưa hình thành một thị trường mang tính công nghiệp với doanh thu lớn như Trung Quốc, phim ngắn vẫn phát triển nhanh và phủ sóng rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội.
Chất lượng chưa đi đôi với số lượng
Phần lớn phim ngắn hiện nay được sản xuất theo định dạng màn hình dọc, phù hợp với thói quen xem nội dung trên điện thoại. Tổng thời lượng mỗi dự án thường dao động từ 90 phút đến hơn hai tiếng, được chia nhỏ thành nhiều tập ngắn để phát hành liên tục.
Tuy nhiên, đi cùng sự bùng nổ về số lượng là vấn đề chất lượng nội dung. Khi tìm kiếm cụm từ “phim ngắn Việt Nam” trên Google, dễ dàng bắt gặp hàng loạt tiêu đề mang màu sắc giật gân như Đuổi mẹ khỏi nhà, Tình chị em tan nát vì trai tồi, Em thương anh nhưng cũng yêu anh ấy hay Kế hoạch cướp chồng…
 |
| Cảnh ngoại tình trong một phim ngắn. |
Phim ngắn xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, song phần lớn xoay quanh các mô-típ quen thuộc, khai thác xung đột cực đoan để “câu” lượt xem và tương tác. Những chủ đề như ngoại tình, phản bội, mẹ chồng - nàng dâu, tổng tài giả nghèo hay người yêu tráo trở... được lặp đi lặp lại với tần suất cao.
Các tình tiết thường được đẩy lên mức phi lý. Kèm theo đó là các nhân vật được xây dựng theo hướng cực đoan như cướp giật chồng, độc ác, lừa lọc, mẹ chồng xét nét, quái dị, hãm hại con dâu hoặc con cái láo toét, coi thường, đuổi cha mẹ… Dạng nội dung này dễ khiến người xem bức xúc, tức giận thay cho nhân vật, đồng thời kích thích tâm lý tò mò và cảm xúc tức thời.
Bộ phim Em thương anh nhưng cũng yêu anh ấy dài hơn 8 phút được bắt đầu bằng cảnh người chồng mang cơm đến văn phòng cho vợ thì bắt gặp cô đang dan díu với nhân viên nam. Sau đó bộ phim có thêm một số tình tiết nhưng chủ yếu xoay quanh việc người vợ lên kế hoạch qua mặt chồng dù đang ngoại tình với nhân viên.
 |
| Chi tiết mẹ chồng đóng giả cái bàn gây tranh cãi. |
Những bộ phim có nội dung tương tự như thế xuất hiện nhan nhản trên mạng xã hội. Không ít phim ngắn thậm chí gây tranh cãi vì mức độ vô lý trong kịch bản.
Chẳng hạn, một bộ phim có tiêu đề Mẹ chồng hóa thân đỉnh nóc kịch trần qua mặt con dâu để điều tra và cái kết từng thu hút sự chú ý khi xây dựng tình tiết người mẹ chồng giả làm chiếc bàn để bắt quả tang con dâu trộm đồ mang đi bán.
Chi tiết này nhanh chóng vấp phải phản ứng trái chiều và trở thành chủ đề bàn luận trên mạng xã hội. Dưới đoạn phim có hơn 2 triệu lượt xem, hầu hết khán giả cho rằng đạo diễn đang quá coi thường IQ của người xem.
Sự phổ biến của phim ngắn cho thấy nhu cầu giải trí nhanh và dễ tiếp cận đang chi phối thị hiếu người xem. Tuy nhiên, việc chạy theo lượt xem bằng những kịch bản giật gân, thiếu logic cũng đặt ra câu hỏi về hướng phát triển lâu dài của dòng nội dung này, đặc biệt trong bối cảnh phim ngắn ngày càng có ảnh hưởng lớn đến thói quen thưởng thức, nhận thức của công chúng.
Diễn xuất cũng gây tranh cãi
Không chỉ dừng lại ở kịch bản, chất lượng diễn xuất trong nhiều phim ngắn cũng trở thành nguyên nhân khiến khán giả phản ứng gay gắt. Phần lớn diễn viên tham gia các dự án này có xuất phát điểm nghiệp dư, chưa được đào tạo bài bản. Lối diễn thường mang tính phô trương, cường điệu quá mức hoặc gượng gạo, thiếu tiết chế, khiến cảm xúc nhân vật trở nên khiên cưỡng và khó tạo sự đồng cảm.
Một trường hợp gây tranh luận mạnh mẽ là Hoa trên mộ chị. Dự án này được giới thiệu như cột mốc đánh dấu sự trở lại của Zun Bin khi anh đồng thời đảm nhận 3 vai trò: nhà sản xuất, đạo diễn và diễn viên chính. Tuy nhiên, khi phim phát hành vào cuối năm 2025, phản ứng từ cộng đồng mạng lại chủ yếu là chỉ trích.
Nhiều ý kiến cho rằng bộ phim có bối cảnh nghèo nàn, cách dàn dựng sơ sài, trong khi câu chuyện bị đánh giá cũ kỹ, thậm chí bị ví von như các tác phẩm truyền hình cách đây nhiều thập kỷ. Điểm gây tranh cãi lớn nhất nằm ở diễn xuất của hai nhân vật chính là Luna Hằng Trịnh và Zun Bin.
Ở những phân đoạn đòi hỏi cao trào cảm xúc, Luna Hằng Trịnh thể hiện bằng biểu cảm khuôn mặt thiếu tinh tế, chủ yếu dựa vào việc nhăn nhó, gồng cơ. Trong khi đó, Zun Bin cũng không thuyết phục được khán giả trong vai nam chính. Nhiều người cho rằng anh không phù hợp với hình tượng nhân vật, đồng thời lối diễn thiếu chiều sâu và cảm xúc khiến vai diễn trở nên nhạt nhòa, kỳ quặc.
Những phản ứng tiêu cực xoay quanh Hoa trên mộ chị phản ánh một vấn đề phổ biến của phim ngắn hiện nay. Tốc độ sản xuất được đặt lên hàng đầu, diễn xuất và công tác tuyển chọn diễn viên dễ bị xem nhẹ.
 |
| Diễn viên Thùy Trang đảm nhận vai chính trong Mẹ lao công học yêu. Ảnh: NSX. |
Trước sự bùng nổ của phim ngắn, ngay cả các diễn viên phim truyền hình cũng chuyển hướng sang dạng phim này.
Đầu 2025, phim ngắn Mẹ lao công học yêu trở thành tâm điểm chỉ trích trên mạng xã hội vì nội dung bị đánh giá là phản cảm và thiếu logic. Tác phẩm xoay quanh mối quan hệ tình cảm giữa một nữ lao công ngoài 40 tuổi và chủ tịch tập đoàn mới 25 tuổi. Khoảng cách tuổi tác lớn không chỉ không được xử lý tinh tế mà còn bị đẩy lên cao trào khi nhân vật nam đề nghị kết hôn giả để làm hài lòng gia đình, bất chấp sự chênh lệch thế hệ và hoàn cảnh sống.
Theo nhiều khán giả, kịch bản của Mẹ lao công học yêu đi theo lối mòn giật gân quen thuộc của phim ngắn dọc: tình tiết phi thực tế, liên tục được “làm quá” nhằm kích thích tò mò và lượt xem. Các chi tiết trong phim bị nhận xét là gượng ép, thiếu cơ sở đời sống, khiến mạch truyện trở nên rời rạc và khó thuyết phục.
Lời thoại cũng là điểm trừ lớn khi bị cho là thô thiển, cường điệu, không phù hợp với bối cảnh được xây dựng xoay quanh giới thượng lưu. Dù các nhân vật được giới thiệu là tiểu thư, chủ tịch tập đoàn, không gian phim lại nghèo nàn, dàn dựng sơ sài, thiếu đầu tư về mỹ thuật và bối cảnh. Diễn xuất của phần lớn diễn viên bị đánh giá là non tay, biểu cảm cường điệu, thiếu chiều sâu.
Ngay cả khi kết thúc, bộ phim vẫn không thoát khỏi tranh cãi. Cái kết bị cho là chưng hửng, vô lý.
Đáng chú ý, vai nữ lao công Mỹ Hằng do Đặng Thùy Trang đảm nhận. Đây là gương mặt quen thuộc trên sóng truyền hình, từng tham gia nhiều dự án phim dài tập. Việc diễn viên có kinh nghiệm như Thùy Trang xuất hiện trong một dự án bị đánh giá là “thảm họa” khiến không ít khán giả bất ngờ.
Trên mạng xã hội, nhiều ý kiến đặt câu hỏi về tiêu chí lựa chọn kịch bản của diễn viên, cũng như ranh giới giữa việc thử sức với phim ngắn và nguy cơ làm xói mòn hình ảnh nghề nghiệp.
Cuốn sách Lược sử âm nhạc của nhà nghiên cứu âm nhạc bậc thầy thế giới Robert Philip, dẫn dắt độc giả trên hành trình khám phá cực kỳ lôi cuốn mọi hình thái âm nhạc. 40 chương sách đưa người đọc đi từ dạng thức sơ khai của âm nhạc đến khi con người sử dụng âm nhạc, qua giai đoạn sự lên ngôi của các nhạc cụ, dàn nhạc, đến khi âm nhạc tạo ra những cơn bão trong tâm trí con người thời cách mạng, cuối cùng là âm nhạc trong nhịp sống hiện đại và âm nhạc hướng về tương lai.
Cuốn sách làm nổi bật rằng, âm nhạc không chỉ là một hình thức nghệ thuật mà còn là một hiện tượng xã hội phức tạp. Nó phản ánh cấu trúc xã hội, các mối quan hệ quyền lực và những thay đổi trong xã hội. Âm nhạc phát triển theo nhiều chiều hướng khác nhau trong các nền văn hóa.
