Lặn biển ngắm cá voi, san hô là một trải nghiệm đầy kích thích và thú vị. Ảnh minh họa: T.L.

Khi chỉ tập trung vào môi trường xung quanh và trải nghiệm trực tiếp, chúng ta sẽ không nhìn thấy được môi trường lớn hơn và có thể đưa ra những quyết định tồi tệ, từ đó đặt bản thân và cả người khác vào thế rủi ro. Tôi đã học về những nguy hiểm của "tầm nhìn phiến diện" khi tôi lặn biển ở đảo Galápagos để tìm cá nhám voi. Tôi đã suýt phải trả giá cho bài học này bằng chính tính mạng của mình.

Cá nhám voi là loài cá lớn nhất thế giới. (Cá voi lớn hơn nhưng nó là động vật hữu nhũ chứ không phải cá). Nó có thể dài đến 17 m và nặng tới 27 tấn. Miệng nó rộng hơn 2 m. May thay, gã khổng lồ hiền lành này không có răng và chỉ ăn sinh vật phù du. Tuy nhiên, một cú quật từ cái đuôi mạnh mẽ của nó cũng có thể giết chết bạn.

Các thợ lặn đều ước mơ được nhìn thấy tận mắt một con cá nhám voi, nhưng vì nó là loài động vật ngoài khơi (di cư), nên bạn không bao giờ dám chắc mình sẽ tìm thấy nó. Khi tôi nhìn xuống boong tàu lặn ngày hôm ấy, tôi tự hỏi liệu mình có may mắn không. Nhưng trước khi có thể nhìn thoáng qua con cá nhám voi, tôi phải vượt qua hàng trăm con cá mập đầu búa khác đang uể oải lượn vòng quanh mạn tàu.

"Tuyệt quá, bữa sáng đây rồi", tôi tưởng tượng chúng đang suy nghĩ, nhưng tôi không phải là kiểu người tìm mọi cách đến tận Galápagos để rồi bỏ cuộc.

"Hãy cẩn thận bên dưới!", chuyên gia lặn nói với tôi và 6 người bạn đồng hành, ngay trước khi gắn máy điều chỉnh áp suất vào miệng và nhảy qua hông thuyền. Chúng tôi bơi theo anh ta vào vùng nước lạnh lẽo, bồng bềnh và đầy cá mập.

Tôi làm theo chỉ dẫn của chuyên gia, lặn xuống từ từ, sẵn sàng trốn thoát khi thấy dấu hiệu của hành vi hung hăng dù là nhỏ nhất của những con cá mập. Nhưng chúng hoàn toàn dửng dưng với chúng tôi. Có lẽ vì chúng xem chúng tôi như những khúc gỗ chìm. Chúng phớt lờ chúng tôi và tiếp tục bơi với vẻ thư thái, lắc lư tao nhã.

Vài phút sau, ai đó đập vào bình lặn và khiến tôi choáng trong trạng thái báo động. Đó là tín hiệu cho thấy ai đó đã nhìn thấy một con cá nhám voi. Tôi rà soát khu vực xung quanh để tìm kiếm một hình bóng khổng lồ và hướng về phía tiếng gõ. Và sau đó tôi trông thấy nó, một sinh vật thật đồ sộ, ngoạn mục và đẹp tuyệt vời.

Tôi rất phấn khích và cảm thấy nhẹ nhõm vì chuyến đi đã không uổng phí. Từ xa, con cá nhám voi hầu như không di chuyển, nhưng khi đến gần hơn, tôi nhận ra sinh vật khổng lồ này đang bơi đi rất nhanh.

Tôi bắt đầu đạp chân vịt với tốc độ tối đa, lãng quên hoàn toàn mọi thứ ngoài con vật đầy mê hoặc này. Tôi đã không nhận ra tôi đã bỏ lại người lặn cùng mình phía sau, sai lầm chết người của một thợ lặn, điều có thể gây đe dọa tính mạng của cả hai.

Trong vài phút, tôi đã thấy mình ở ngay sát cạnh con cá nhám voi. Tôi di chuyển bên dưới nó, ngửa người lên và cách chiếc bụng to lớn của nó vài mét, dang rộng cánh tay ra hai bên. Mắt tôi mở to. Tôi đang trong một trạng thái tỉnh táo rất khác, hoàn toàn kết nối với thực thể sống phi thường này trong môi trường tự nhiên của nó.