Trải nghiệm cà phê sách tại châu Âu như một điểm hẹn văn hóa

Một tiệm cà phê sách tại Den Haag. Hà Lan. Ảnh: Đức Huy.

Tại nhiều thành phố ở châu Âu, các quán cà phê sách có một vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa đô thị. Ví dụ điển hình là Central Cafe ở Budapest (Hungary), nơi đây từng là điểm họp mặt của các trí thức đô thị đầu thế kỷ 20. Sau này, tiệm vẫn giữ tinh thần quảng bá sách và văn học, đặc biệt chú trọng vào các tên tuổi đạt giải Nobel như Imre Kertész và László Krasznahorkai.

Với Hà Lan, Italy, Đan Mạch, Đức mỗi quán cà phê sách đều góp phần xây dựng một cộng đồng tri thức trẻ năng động.

Buổi sáng đi cà phê sách, buổi tối vào bar

"Sáng ngồi đọc truyện, tối lên bar" là điểm đặc biệt của một số quán cà phê sách ở Italy. Theo chia sẻ từ bạn trẻ Santiago Ferrer tại Milan, Colibri (nằm tại Via Laghetto 9/11) luôn là điểm đến lý tưởng cho những người yêu văn học. Ban ngày, nơi đây đúng nghĩa là một tiệm cà phê sách với các hoạt động giao lưu với tác giả, thiết kế bìa ấn phẩm. Nhưng về đêm nó trở thành quán bar với đủ màu sắc âm nhạc.

Một góc không gian của Paludan's Book & Cafe. Ảnh: Paludan's Book & Cafe.

"Họ có rất nhiều sự kiện liên quan tới văn học, xen vào đó là những đêm nhạc miễn phí. Nơi đây thu hút khá nhiều người trẻ tại địa phương", Santiago nói.

Còn tại Copenhagen (Đan Mạch), Paludan's Book & Cafe là trường hợp khá thú vị. Vốn dĩ nơi đây là cà phê sách, nhưng vào buổi tối quán sẽ trở thành nhà hàng bistro với đồ ngọt và các loại cocktail.

Theo du khách Gianpaolo (đến từ Italy), ngay khi bước vào, mọi người sẽ thấy những bộ bàn ghế nhỏ ở tầng một. Tại tầng hai là các giá sách trải dài gần như toàn bộ 4 bức tường. Điều dễ thấy nhất là sinh viên ngồi ăn với sách giáo khoa và máy tính trước mặt.

Những mô hình như trên cho thấy cà phê sách ở châu Âu không có công thức chúng. Chúng được phát triển dựa trên nền tảng là nơi bán sách. Khi ngày và đêm mang những chức năng khác nhau, sách vẫn có thể hiện diện giữa âm nhạc, đồ uống và những cuộc trò chuyện. Với nhiều người trẻ, chính sự chuyển đổi linh hoạt ấy tạo nên một không gian đủ gần gũi để họ gặp gỡ và làm giàu đời sống văn hóa đô thị hơn.

Định hướng sách và cộng đồng cho quán cà phê

Trong quá trình đi tìm các quán cà phê sách ở Amsterdam (Hà Lan), tôi đã gặp Poly, cô là chủ cửa hàng Book Nook. Bắt đầu mở cửa từ 3/2025, Poly định vị rõ ràng màu sắc đặc trưng cho quán từ dòng sách cho đến các sự kiện được tổ chức.

Book Nook có một bộ sưu tập được giám tuyển kỹ bởi Poly, người từng làm việc tại một nhà xuất bản nước ngoài. Đa phần cửa hàng có sách của tác giả nữ như Han Kang, Sylvia Plath, Annie Ernaux... Bên cạnh đó là dòng sách về giới và nữ quyền.

Poly và cửa hàng Book Nook tại Amsterdam (Hà Lan). Ảnh: NVCC.

Ban đầu, đại diện một câu lạc bộ sách đã liên hệ để cùng Book Book tổ chức các buổi thảo luận về tiểu thuyết lãng mạn. Dần dần, các thành viên gắn kết với không gian này hơn và Book Nook trở thành điểm hẹn hàng tháng. Một sự kiện có thể có khoảng 12-15 người tham dự.

Book Nook sau đó tiếp tục mở cửa cho nhiều hình thức sinh hoạt khác. Có những buổi nói chuyện, workshop và các sự kiện do những nhóm độc giả hoặc cá nhân đề xuất. "Một số sự kiện có thể liên quan đến khoa học, nghệ thuật, thiết kế hoặc những chủ đề khác, miễn là tạo ra một không gian để mọi người gặp nhau và trao đổi. Cách tổ chức này khiến Book Nook giống một không gian văn hóa nhỏ hơn là một cửa hàng đơn thuần", Poly chia sẻ.

Không gian sách tại The Book Nook không quá chật chội bởi các tủ sách cao kịch trần. Theo Poly, việc sắp xếp như này giúp khách hàng dễ dàng tìm kiếm cuốn sách yêu thích và các phiên bản bìa đặc biệt. Ảnh: Đức Huy.

Dẫu việc cho thuê không gian đem lại nguồn thu tốt, Poly vẫn phải từ chối một số lời mời hợp tác vì không phù hợp với cộng đồng Book Nook đang xây dựng.

"Cho thuê không gian có thể tạo ra doanh thu tốt, nhưng điều quan trọng hơn là xây dựng những hoạt động mà bản thân tôi tin tưởng sẽ giúp cộng đồng tại Book Nook phát triển hơn", Poly cho biết.

Sau hơn một năm hoạt động, Book Nook vẫn là một tiệm sách nhỏ. Nhưng chính quy mô ấy tạo điều kiện để người bán sách và khách hàng hiểu nhau hơn. Từ những cuốn sách đơn thuần, câu chuyện về không gian văn hóa đô thị mở ra.