 |
| Tổng thống Trump đọc Thông điệp Liên bang tại Điện Capitol (Mỹ), ngày 24/2. Ảnh: Reuters. |
Tổng thống Mỹ Donald Trump mở đầu bài phát biểu bằng tuyên bố rằng nước Mỹ đã “trở lại”, lớn mạnh hơn, giàu có hơn và hùng cường hơn bao giờ hết. "Đây là thời kỳ hoàng kim của nước Mỹ", ông nói.
Nước Mỹ đã trở lại
Ông Trump cũng công kích mạnh mẽ nhiệm kỳ của người tiền nhiệm Joe Biden, cho rằng ông tiếp quản “một quốc gia chìm trong khủng hoảng”.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh chính quyền hiện tại đã tạo ra một sự chuyển mình “chưa từng có tiền lệ”, đồng thời gọi đây là “bước ngoặt mang tính lịch sử” đối với nước Mỹ.
"Đây là thời kỳ hoàng kim của nước Mỹ", ông nói.
Tổng thống Donald Trump khẳng định chính quyền của ông đã “chấm dứt hoàn toàn” tình trạng vượt biên trái phép vào nước Mỹ trong suốt 9 tháng qua.
“Sau bốn năm mà hàng triệu, hàng triệu người nhập cư bất hợp pháp tràn qua biên giới của chúng ta, hoàn toàn không bị ngăn chặn hay kiểm soát, giờ đây nước Mỹ đã có đường biên giới mạnh nhất và an toàn nhất trong lịch sử, vượt xa bất kỳ giai đoạn nào trước đây. Trong 9 tháng qua, không một người nhập cư trái phép nào được phép vào Mỹ”, ông tuyên bố.
Nhà lãnh đạo Mỹ cũng cho biết lượng fentanyl tuồn qua biên giới đã giảm ở mức kỷ lục 56% chỉ trong vòng một năm.
Nhìn lại chặng đường một năm cầm quyền, ông Trump cho rằng mình đã tiếp quản “một đất nước trong khủng hoảng”. Theo ông, thời điểm đó nền kinh tế trì trệ, lạm phát ở mức cao kỷ lục, biên giới “mở toang”, công tác tuyển dụng cho quân đội và lực lượng thực thi pháp luật sa sút, trong khi tội phạm gia tăng và thế giới chìm trong xung đột, bất ổn.
“Nhưng tối nay, chỉ sau một năm, tôi có thể nói với sự chính trực và tự hào rằng chúng ta đã tạo ra một sự chuyển đổi chưa từng có và một cuộc đảo chiều mang tính thời đại”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh, mô tả những thay đổi dưới thời ông là bước ngoặt lịch sử đối với nước Mỹ.
Trong bài phát biểu, ông Trump cũng một lần nữa khơi lại chủ đề gây tranh cãi về khả năng tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, khi đề cập đến nỗ lực hạ giá thuốc kê đơn.
“Ở nhiệm kỳ đầu tiên, nhiệm kỳ thứ hai, lẽ ra phải là nhiệm kỳ thứ ba của tôi, nhưng những điều kỳ lạ đã xảy ra”, ông nói, ám chỉ cuộc bầu cử năm 2020.
Ông Trump lâu nay vẫn khẳng định mình mới là người chiến thắng trong cuộc bầu cử đưa ứng viên Dân chủ Joe Biden vào Nhà Trắng, dù các bằng chứng và phán quyết tư pháp bác bỏ cáo buộc gian lận.
Hồi tháng 10, ông từng tuyên bố sẽ không tìm kiếm nhiệm kỳ thứ ba, sau nhiều tháng úp mở khả năng này dù Hiến pháp Mỹ đặt ra giới hạn rõ ràng. Tu chính án thứ 22 của hiến pháp Mỹ giới hạn nhiệm kỳ của tổng thống chỉ có hai nhiệm kỳ.
"Iran đang chế tạo tên lửa có thể tấn công tới Mỹ"
Tổng thống Donald Trump cáo buộc Iran đang theo đuổi chương trình phát triển tên lửa tầm xa có khả năng vươn tới lãnh thổ Mỹ - loại công nghệ mà hiện chỉ một số rất ít quốc gia sở hữu.
“Họ đã phát triển các tên lửa có thể đe dọa châu Âu và các căn cứ của chúng ta ở nước ngoài. Và họ đang nỗ lực chế tạo những tên lửa có thể vươn tới Mỹ”, ông Trump nói, hàm ý về bước tiến mới trong năng lực răn đe của Tehran.
Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định ông vẫn ưu tiên giải quyết căng thẳng với Iran thông qua con đường ngoại giao. Ông đồng thời nhấn mạnh một “lằn ranh đỏ” không thể vượt qua: Tehran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
“Điều đó không thể xảy ra”, Tổng thống Mỹ tuyên bố, tái khẳng định lập trường cứng rắn của Washington đối với tham vọng hạt nhân của Iran.
Cũng liên quan đến vấn đề tại Trung Đông, ông Trump đã ca ngợi nỗ lực của chính quyền trong việc đưa toàn bộ con tin bị bắt giữ tại Dải Gaza kể từ cuộc tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas nhằm vào Israel trở về nước.
“Theo thỏa thuận ngừng bắn mà tôi đàm phán, từng con tin, dù còn sống hay đã thiệt mạng, đều đã được đưa về nhà. Không ai nghĩ điều đó có thể xảy ra”, ông nói.
Tháng trước, thi thể con tin cuối cùng được xác nhận đã tử vong, Ran Gvili, cũng được trao trả cho Israel. Sau phát biểu này, nhiều nghị sĩ Dân chủ đã đứng dậy vỗ tay, trong đó có các Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, John Ossoff và Chris Coons.
Trước đó, ông Trump đã mời Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và con rể Jared Kushner đứng lên trong khán phòng, ghi nhận vai trò then chốt của họ trong tiến trình đàm phán giải cứu con tin. Tổng thống Mỹ cũng đã tiếp đón nhiều con tin được thả tại Nhà Trắng, trong đó có công dân Mỹ - Israel Edan Alexander.
Ngoài ra, ông Trump cũng lời khen ngợi đến Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, đặc biệt trong việc làm trung gian hòa giải thỏa thuận ngừng bắn nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Israel và Hamas ở Gaza.
“Marco, cậu đã làm rất tốt. Một ngoại trưởng tuyệt vời. Tôi tin rằng cậu ấy sẽ được ghi nhận là người xuất sắc nhất từ trước tới nay”, ông Trump khen ngợi.
Trong khán phòng, những tràng reo hò và tiếng vỗ tay dành cho Ngoại trưởng Rubio được cho là vang dội và kéo dài nhất trong suốt bài Thông điệp Liên bang.
Vấn đề Mexico và Venezuela
Chỉ khoảng năm phút sau khi bắt đầu bài phát biểu, ông Trump đã đề cập đến vấn đề biên giới Mỹ - Mexico, khẳng định Mexico và Mỹ sẽ “luôn cho phép người dân nhập cảnh hợp pháp”.
“Chúng ta sẽ không bao giờ quay trở lại tình trạng như trước đây. Chúng ta sẽ không như vậy. Ngày nay, biên giới của chúng ta đã được đảm bảo an ninh”, ông nói. Ông Trump cũng cho biết Mỹ đã tiếp nhận hơn 80 triệu thùng dầu từ Venezuela - tăng mạnh so với con số 50 triệu thùng ông từng công bố tại một sự kiện ở Rome hồi tuần trước.
“Chúng tôi đã nhận hơn 80 triệu thùng dầu từ người bạn và đối tác mới của mình là Venezuela”, ông tuyên bố. Tổng thống Mỹ cũng nhấn mạnh Washington có ý định kiểm soát hoạt động bán dầu và nguồn thu của Venezuela trong thời hạn không xác định, sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro trong một cuộc đột kích tại thủ đô Caracas ngày 3/1.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đọc Thông điệp Liên bang đầu tiên trong nhiệm kỳ hai vào 21h ngày 24/2 (giờ địa phương) tại tòa nhà Quốc hội trên Đồi Capitol. Ảnh: Reuters. |
Xa hơn, ông Trump cho biết ông muốn các tập đoàn dầu khí Mỹ đầu tư tới 100 tỷ USD để khôi phục ngành năng lượng Venezuela về mức đỉnh cao lịch sử. Theo đề xuất này, lợi nhuận sẽ được phân chia giữa người dân Venezuela, Mỹ và các doanh nghiệp tham gia khai thác - một kế hoạch mà ông mô tả là đôi bên cùng có lợi và mang tính tái thiết chiến lược.
"Nước Mỹ đang chiến thắng"
Vị Tổng thống Mỹ ca ngợi đà bứt phá của thị trường tài chính kể từ khi ông tái đắc cử cuối năm 2024. Theo ông, các chỉ số chứng khoán đã ba lần liên tiếp thiết lập mức đỉnh lịch sử chỉ trong vòng một năm sau bầu cử.
“Thị trường chứng khoán đã lập ba kỷ lục cao nhất mọi thời đại kể từ cuộc bầu cử. Hãy nghĩ xem, chỉ trong một năm đã giúp gia tăng giá trị các quỹ hưu trí, tài khoản 401K và khoản tiết kiệm nghỉ hưu cho hàng triệu, hàng triệu người Mỹ. Tất cả đều đang đi lên”, ông nhấn mạnh.
Tại Mỹ, 401K là hình thức tài khoản tiết kiệm hưu trí phổ biến do doanh nghiệp bảo trợ cho người lao động, gắn chặt với diễn biến của thị trường vốn. Vì vậy, sự tăng trưởng của chứng khoán thường được xem là thước đo trực tiếp đối với tài sản và an sinh dài hạn của tầng lớp trung lưu.
Ông Trump cũng tuyên bố chính quyền của ông đã chấm dứt hoàn toàn các chương trình thúc đẩy Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) trên phạm vi toàn quốc.
Phát biểu trước lưỡng viện Quốc hội trong thông điệp liên bang, ông khẳng định: “Chúng tôi đã kết thúc DEI ở nước Mỹ. Đất nước chúng ta đang chiến thắng trở lại”.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, chính quyền Trump đã triển khai hàng loạt động thái nhằm tháo gỡ và đảo ngược các chính sách DEI tại các cơ quan liên bang, trong quân đội cũng như tại các trường đại học công lập.
Phán quyết của Tòa án Tối cao
“Chỉ bốn ngày trước, Tòa án Tối cao đã đưa ra một phán quyết rất đáng tiếc”, Tổng thống Donald Trump phát biểu, đề cập quyết định bác bỏ cơ sở pháp lý cho loạt thuế nhập khẩu do ông ban hành.
Tại khán phòng khi đó có bốn thẩm phán Tòa án Tối cao hiện diện, gồm Amy Coney Barrett, Elena Kagan, John Roberts và Brett Kavanaugh. Ngoại trừ ông Kavanaugh, ba người còn lại đều đứng về phía đa số trong phán quyết bất lợi cho chính quyền.
Khi ông Trump nhắc tới quyết định này, các nghị sĩ Dân chủ vỗ tay hưởng ứng, trong khi các thẩm phán giữ thái độ điềm tĩnh, không bộc lộ cảm xúc. Phán quyết được đưa ra hôm 20/2 xác định Tổng thống đã vượt quá thẩm quyền khi lách vai trò của Quốc hội để áp thuế dựa trên một đạo luật vốn chỉ áp dụng cho các tình huống khẩn cấp về an ninh quốc gia.
 |
| Chánh án John Roberts, các Thẩm phán Tòa án Tối cao Elena Kagan, Brett M. Kavanaugh, Amy Coney Barrett cùng Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine tham dự Thông điệp Liên bang của Tổng thống Donald Trump tại Điện Capitol (Mỹ) ngày 24/2. Ảnh: Reuters. |
Ngay sau đó, ông Trump công khai chỉ trích tòa án và sáu thẩm phán đã bỏ phiếu chống lại lập luận của ông. Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ nhanh chóng chuyển sang thông điệp lạc quan hơn.
“Tin tốt là hầu hết các quốc gia và tập đoàn vẫn muốn duy trì các thỏa thuận đã ký, bởi họ hiểu rằng quyền hạn pháp lý của tôi với tư cách Tổng thống để thiết lập một thỏa thuận mới có thể còn khắc nghiệt hơn nhiều đối với họ”, ông nói.
Cách dùng từ “hầu hết” cũng hàm ý rằng không phải tất cả các đối tác đều sẵn sàng tiếp tục đứng trong khuôn khổ hiện tại, theo Reuters.
Cam kết của ông Trump về việc áp mức thuế 15% theo một đạo luật khác sau phán quyết của tòa đã làm dấy lên lo ngại về tương lai khung chính sách thương mại của Mỹ cũng như các thỏa thuận với nhiều đối tác lớn, trong đó có Liên minh châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Kinh tế và áp lực chính trị
Tổng thống Mỹ Donald Trump đọc Thông điệp Liên bang đầu tiên trong nhiệm kỳ hai vào 21h ngày 24/2 (giờ địa phương) tại tòa nhà Quốc hội trên Đồi Capitol.
“Bài phát biểu sẽ rất dài vì chúng ta có rất nhiều điều để nói”, ông Trump phát biểu tại Nhà Trắng hôm 23/2.
Theo Nhà Trắng, bài diễn văn lần này sẽ tập trung làm nổi bật những thành tựu mà chính quyền đạt được trong năm qua, đặc biệt ở lĩnh vực kinh tế.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống sẽ “ca ngợi các thành tựu mang tính kỷ lục”, đồng thời phác thảo một chương trình nghị sự tham vọng nhằm tiếp tục thúc đẩy “Giấc mơ Mỹ” trở nên thiết thực và dễ tiếp cận hơn với người lao động trên toàn quốc.
Bà Leavitt cũng tiết lộ ông Trump sẽ công bố một số chính sách mới liên quan đến chi phí sinh hoạt, trong đó có cam kết bảo vệ người tiêu dùng điện.
Theo kế hoạch, các tập đoàn công nghệ xây dựng trung tâm dữ liệu, vốn tiêu thụ lượng điện khổng lồ, sẽ phải chi trả nhiều hơn, nhằm hạn chế nguy cơ giá điện tăng vọt tại các cộng đồng nơi đặt cơ sở này.
Đây là Thông điệp Liên bang đầu tiên của ông Trump kể từ khi tái đắc cử, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ diễn ra vào tháng 11 tới - thời điểm mang ý nghĩa then chốt đối với cán cân quyền lực tại Quốc hội.
    |
| Các nhân vật đã có mặt trên Đồi Capitol ngày 24/2: Phó tổng thống JD Vance, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, Lãnh đạo Đa số Thượng viện Chuck Schumer, thượng nghị sĩ John Thune và Erika Kirk. Ảnh: Reuters. |
Bài phát biểu diễn ra khi tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump đang suy giảm, kể cả ở vấn đề nhập cư - chủ đề từng hai lần giúp ông giành chiến thắng vào Nhà Trắng.
Sự kiện cũng đến chỉ ít ngày sau khi Tòa án Tối cao Mỹ giáng đòn mạnh vào chính sách thuế quan của ông, và nhiều tuần sau vụ các đặc vụ liên bang triển khai tới Minneapolis nổ súng khiến hai công dân Mỹ thiệt mạng, làm dấy lên làn sóng tranh cãi trên toàn quốc.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
