Tiếp thị phim Việt Nam (2)

(Zing) - Kỳ này, chúng ta thử "chẩn bệnh" và "bốc thuốc" cho tiếp thị và quảng bá phim Việt!

Cảnh phim Áo lụa Hà Đông

1. POSTER

Thế giới đã làm gì? Họ không chỉ làm một mà còn làm rất nhiều poster cho cùng một phim tùy theo thị trường phát hành vì poster là công cụ quảng bá phim hiệu quả nhất, dễ tuyên truyền nhất và rẻ tiền nhất: Poster giới thiệu (teaser), poster chính thức (offical), poster treo ngoài rạp (theater), poster DVD, poster nhân vật (mỗi nhân vật có một poster) v.v...

Poster phim Horton hears a Who! (2008)

Bệnh: Poster phim Việt Nam chủ yếu dồn càng nhiều gương mặt diễn viên vào phim càng tốt. Hình ảnh kém chất lượng do không chuẩn bị trong quá trình làm phim. Kỹ thuật làm poster còn thủ công, cắt dán. Không có nội dung, ý tưởng và không bật lên chủ đề của phim. Thiếu hẳn tính thẩm mỹ về bố cục, màu sắc.

Thuốc: Sinh viên Mỹ thuật công nghiệp khoa đồ họa dư sức làm ra những poster phim đẹp, vì họ có cả một chương trình dạy làm poster phim.

2. TRAILER (Đoạn phim quảng cáo)

Thế giới đã làm gì? Trailer là cách dễ “dụ dỗ” người xem nhất vì hầu hết các trailer chỉ từ 30 giây đến 3 phút nhưng gom hết những cảnh hay nhất của phim, kể cả những cảnh có thể không có mặt trong phim với hiệu quả âm thanh khiến người xem gần như không thể cưỡng lại. Những trailer teaser thường gây tò mò vì đó là những cảnh bấm máy đầu tiên, các trailer chính thức thường nhét hết tất cả các cảnh hay vào đó.

Ngay từ thời điểm 2007 các phim sẽ trình chiếu 2008 đã có trailer

Bệnh: Không có cái thật sự gọi là “trailer”, nhưng những đoạn phim được chiếu ở các rạp cũng đủ… chán để khán giả bỏ chạy sau khi xem. Các đoạn quảng cáo đơn thuần là sự chắp vá vài ba cảnh phim thiếu chọn lọc và không hề liền mạch để kích thích người xem. Cũng như poster, các “trailer” này thiếu ý tưởng và người ta quên rằng, để quảng cáo phim cũng cần có copywriter (người viết quảng cáo).

Thuốc: Khi mà trình độ dựng phim còn thấp cũng như kinh phí hạn hẹp, cộng với ý tưởng quảng cáo nghèo nàn thì trailer giống như căn bệnh có thuốc chữa mà giá thuốc quá cao!

3. TAGLINE (Dòng chữ nêu chủ đề của phim)

Thế giới đã làm gì? Chính dòng chữ tagline này sẽ tôn giá trị tư tưởng của bộ phim lên và đôi khi, khán giả xem tagline như một châm ngôn sống. Ví dụ tagline của Trái tim dũng cảm là “Tất cả mọi người đều chết, nhưng không phải ai cũng thực sự sống”.

Bệnh: Khi mà tấm poster không được ai quan tâm thì tagline cũng chẳng có đất sống vì chỗ của nó là trên poster. Và liệu có nhà sản xuất - phát hành phim nào để ý để tóm gọn chủ đề (một cách đặc trưng) của một bộ phim không?

Thuốc: Chỉ cần có copywriter và sự đầu tư từ nhà sản xuất - phát hành phim. Dĩ nhiên, phải chữa “bệnh poster” trước đã.

4. HÌNH ẢNH

Thế giới đã làm gì? Những tấm ảnh đầu tiên của một bộ phim được tung ra luôn thu hút sự quan tâm của khán giả. Thường thì các hãng phim không cho phóng viên đến chụp hình nếu họ cảm thấy không cần thiết và chỉ cung cấp hình phim khi lựa chọn được những tấm ảnh tốt, do thợ chụp ảnh riêng của phim phụ trách và đúng tiêu chí và thị trường phim đang nhắm vào. Điều tối kỵ: Hình ảnh chính thức từ hãng phim cung cấp phải rõ đẹp, vì hình xấu, mờ nhòe đã có... phóng viên (vì phải chụp lén do không được phép chụp) làm giùm!

Hình ảnh phim Nụ hôn thần chết từ Blog của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng

Bệnh: Phóng viên thích ra vào chụp thoải mái, đôi khi còn gây mất tập trung cho đoàn làm phim và đăng lên báo những hình ảnh gây phản cảm. Nhà sản xuất phim thì cung cấp cho nhà báo những tấm ảnh mà nếu không đăng thì không có hình phim, mà đăng thì làm xấu tờ báo!

Thuốc: Đoàn làm phim phải có người chụp ảnh riêng bám sát theo đoàn để có những bức ảnh đẹp. Công tác này không chỉ giúp cho hình ảnh của phim đến công chúng đẹp mà còn giúp ích cho việc thiết kế poster phim.

Cũng nói thêm về Những cô gái chân dài: Một số phóng viên ảnh đến chụp trong những ngày đầu tiên đã bị “dội” bởi thái độ bị xem là “chảnh chọe” của đoàn làm phim: Không cho chụp ảnh! Sở dĩ như thế vì theo đoàn phim: Nếu phóng viên cần hình thì đoàn phim sẽ cung cấp (vì có người đi theo chụp), những cảnh đầu tiên là những cảnh khó và họ cần phải tập trung làm việc, không thể để người lạ vào (sau này, phóng viên đến chụp vẫn được) và tránh “lộ” những nút thắt bất ngờ của phim.

5. WEBSITE

Thế giới đã làm gì? Website với đầy đủ và còn hơn cả đầy đủ những gì cần giới thiệu về bộ phim: Xem nội dung, giới thiệu tiểu sử đoàn làm phim, kể chuyện hậu trường, nghe nhạc phim, xem trailer, poster phim, tải hình ảnh, wallpaper, screensaver, chơi trò chơi, gửi thiệp điện tử...

Hình ảnh trên trang chủ website phim Cloverfield (2008)

Bệnh: Dường như chẳng có mấy phim làm website (trừ những phim có đối tác nước ngoài) vì có lẽ hãng phim cho rằng không nhiều người quan tâm. Các hãng phim cũng có website riêng, nhưng giới thiệu về phim cho hãng thì ít mà giới thiệu ban lãnh đạo thì nhiều (đưa cả số điện thoại, địa chỉ nhà của toàn ban lãnh đạo lên mạng). Đó là chưa kể giao diện chưa thật bắt mắt.

Thuốc: Hãy đưa việc xây dựng website vào ngay từ kế hoạch quảng bá phim.

6. CHIẾU RA MẮT

Thế giới đã làm gì? Những buổi chiếu ra mắt là một ngày hội, một sự kiện thật sự. Mới đây, người dân New Zealand đã choáng ngợp trước buổi chiếu ra mắt phim Chúa tể những chiếc nhẫn 3 với nhiều màn trình diễn độc đáo chưa từng có. Những diễn viên ngôi sao xuất hiện trong trang phục lộng lẫy khiến mọi người quan tâm đến buổi ra mắt và dĩ nhiên, sẽ để ý tới bộ phim.

Bệnh: Buổi chiếu ra mắt đơn thuần là một buổi chiếu... toàn vé mời với những người trong ngành điện ảnh. Ít người quan tâm đến chuyện chưng diện cho đẹp và chẳng có gì đáng chú ý.

Thuốc: Buổi chiếu ra mắt phim Người hùng gây ấn tượng khá tốt với khán giả xem phim. Và điều đó chứng tỏ: Có thể làm được nếu được quan tâm, đầu tư…

7. GIẢI THƯỞNG

Thế giới đã làm gì? Mỗi giải thưởng là một lần để bộ phim được tiếp thị lần nữa. Có những bộ phim nhờ đoạt giải mà lôi kéo một lượng khách nhất định trở lại rạp chiếu phim. Giải thưởng sẽ khẳng định giá trị của bộ phim theo tiêu chí của mỗi giải và điều đó cũng cho thấy, không phải giải nào người ta cũng tham dự mà còn tùy thuộc vào tiêu chí và uy tín của giải đó. Các giải thưởng cũng rõ ràng về tiêu chí để đảm bảo uy tín của nó.

Lễ trao giải Oscar luôn là một ngày hội được chú ý

Ví dụ phim đoạt giải Oscar sẽ đảm bảo nghệ thuật, đoạt giải MTV sẽ đảm bảo về giải trí thông thường, giải Tinh thần độc lập sẽ đảm bảo về tính đột phá, sáng tạo v.v… Và có thể họ đặt ra đủ thứ tên giải thưởng (ví dụ MTV có những giải rất vui như Nụ hôn đẹp nhất, Kẻ ác nhất, đánh nhau hay nhất v.v…) và cũng chỉ có một người chiến thắng.

Bệnh: Tiêu chí của giải thưởng không rõ ràng, không tiếp thị cả giải thưởng (khiến khán giả không biết đó là giải gì khiến uy tín của giải cũng giảm một phần). Đến khi trao giải thì hầu như phim nào có thi là có giải! Về phía các hãng phim thì bất kỳ LHP nào trên thế giới cũng đi dự, bất kể đó là giải gì, do ai tổ chức (cũng nên biết trên thế giới, nhiều LHP do một số người nhiều tiền bỏ ra để tổ chức và trao giải thưởng theo ý thích riêng của họ)...

Thuốc: Khi nào giải thưởng rõ ràng về tiêu chí, tạo uy tín thì lúc đó tiếp thị phim Việt Nam với dòng chữ “phim đoạt giải... Vàng” mới hiệu quả!

Phan xi nê