Chiều 12/11, Thủ tướng Lê Minh Hưng lần đầu trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội, sau phiên chất vấn các thành viên Chính phủ về lĩnh vực tài chính và khoa học, công nghệ. Tại phiên chất vấn, người đứng đầu Chính phủ đã làm rõ định hướng điều hành kinh tế vĩ mô, các giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và mục tiêu tăng trưởng trong thời gian tới.
Ưu tiên giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp
Thủ tướng cho biết Chính phủ xác định nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt là củng cố vững chắc nền tảng kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, đồng thời ổn định và nâng cao đời sống nhân dân.
"Chính phủ xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, là ưu tiên trong chỉ đạo điều hành để tăng trưởng kinh tế, phát triển đất nước phải thực sự mang tính bao trùm, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội", Thủ tướng nhấn mạnh.
Để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, Chính phủ tiếp tục triển khai các chính sách giảm, giãn, miễn thuế, đồng thời thực hiện giảm 2% giá điện sau nhiều năm chủ yếu tăng. Chính phủ cũng hướng dẫn giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong hai năm 2026-2027.
Theo Thủ tướng, tổng số tiền miễn, giảm thuế dự kiến làm giảm thu ngân sách Nhà nước khoảng 256.700 tỷ đồng trong năm 2026.
Trong điều hành tiền tệ, Chính phủ phối hợp đồng bộ, linh hoạt các công cụ nhằm ổn định tỷ giá, mặt bằng lãi suất và kiểm soát lạm phát. Bình quân tỷ giá liên ngân hàng 10 tháng đầu năm chỉ tăng 0,63% so với bình quân năm 2025. Lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên giảm 1,5-2%.
Bên cạnh đó, Chính phủ không tăng giá dịch vụ y tế trong năm 2026, đồng thời siết chặt quản lý giá các mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, y tế và nông nghiệp.
Nhờ các giải pháp điều hành, CPI bình quân 10 tháng được kiểm soát ở mức 4,57%. Thủ tướng đánh giá đây là kết quả tích cực trong bối cảnh lạm phát toàn cầu gia tăng.
"Đây là một kết quả rất tích cực trong điều kiện lạm phát toàn cầu đang gia tăng. Đặc biệt so với đầu năm thì giá xăng thế giới đã tăng từ 76 đến 78%, giá dầu diesel đã tăng khoảng 109% và giá hàng nguyên vật liệu nhiều mặt hàng cũng đã tăng mạnh gây ra tình trạng bất ổn ở rất nhiều quốc gia", Thủ tướng nói.
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng trả lời chất vấn trước Quốc hội. Ảnh: Quochoi. |
Xuất nhập khẩu lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD
Đánh giá kết quả phát triển kinh tế - xã hội 10 tháng đầu năm, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy giải ngân đầu tư công.
Đến cuối tháng 9, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Trong khi đó, thu ngân sách Nhà nước 10 tháng ước đạt 2,44 triệu tỷ đồng, tương đương 96,4% dự toán và tăng 11% so với cùng kỳ, dù đã thực hiện miễn, giảm và gia hạn trên 366.000 tỷ đồng tiền thuế, phí và lệ phí.
Đáng chú ý, thu nội địa đạt trên 2,1 triệu tỷ đồng, tăng 11,4%, chiếm 86,2% tổng thu ngân sách.
Về đầu tư công, giải ngân đạt gần 708.600 tỷ đồng, tương đương trên 74% kế hoạch. Tỷ lệ giải ngân tăng 19,7%, trong khi giá trị tuyệt đối tăng hơn 217.000 tỷ đồng so với cùng kỳ.
Thu hút vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục là điểm sáng. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 54,85 tỷ USD, tăng 74%; vốn thực hiện đạt 24,08 tỷ USD, tăng 13,1%.
Trong lĩnh vực thương mại, kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ USD. Riêng tháng 10, Việt Nam ghi nhận mức xuất siêu 7,31 tỷ USD.
Chi 578.000 tỷ đồng cho an sinh xã hội trong 10 tháng
Song song với mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ tiếp tục chú trọng các chính sách an sinh xã hội, y tế và giáo dục nhằm cải thiện đời sống người dân.
Theo Thủ tướng, trong 10 tháng đầu năm, ngân sách đã chi khoảng 578.000 tỷ đồng từ nguồn chi thường xuyên cho y tế, giáo dục và bảo đảm an sinh xã hội.
Về chính sách tiền lương, từ ngày 1/5/2026, mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng 8%. Phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã tăng từ 25% lên 55%. Chính sách phụ cấp cho nhân viên y tế cũng được mở rộng, với mức hưởng từ 30% đến 80%.
Trong lĩnh vực giáo dục, Chính phủ triển khai các chính sách nâng phụ cấp cho giáo viên, mở rộng đối tượng thụ hưởng và chăm lo sức khỏe học đường.
Đáng chú ý, một số địa phương đã thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông. Chính phủ đặt mục tiêu triển khai chính sách này trên phạm vi toàn quốc từ năm 2028, sớm hơn một năm so với kế hoạch.
Huy động hơn 6 triệu tỷ đồng vốn đầu tư cho năm 2027
Về kế hoạch phát triển kinh tế năm 2027, Thủ tướng cho biết Quốc hội đã thông qua 45 chỉ tiêu chủ yếu tại nghị quyết ngày 7/11/2026. Trong đó, mục tiêu tăng trưởng kinh tế được xác định ở mức 10%, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%, cùng 10-11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội trong năm tới dự kiến tương đương 36-38% GDP, tức khoảng 6-6,4 triệu tỷ đồng. Trong đó, vốn đầu tư phát triển từ ngân sách Nhà nước dự kiến khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm 27-29% tổng nhu cầu vốn.
Về các kênh huy động, Chính phủ sẽ tập trung tăng thu ngân sách, tiết kiệm chi thường xuyên để dành nguồn lực cho đầu tư phát triển và đẩy mạnh đầu tư công. Bên cạnh đó, các giải pháp phát hành trái phiếu, vay vốn ODA, mở rộng tín dụng và tăng đầu tư của doanh nghiệp Nhà nước cũng sẽ được triển khai.
Chính phủ đồng thời xác định cần huy động mạnh hơn nguồn lực từ khu vực tư nhân, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các quỹ đầu tư quốc tế và dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài có tính chất dài hạn.
Trong kịch bản tăng trưởng năm 2027, Chính phủ xác định ưu tiên thúc đẩy cả 3 khu vực gồm công nghiệp, nông nghiệp và thương mại - dịch vụ. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
 |
| Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong hoạt động quản trị Nhà nước. Ảnh: Quochoi.vn. |
Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong hoạt động quản trị Nhà nước và cung cấp dịch vụ công, thay vì chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ hình thức.
Cùng với đó, việc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học sẽ được đẩy mạnh thông qua tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Mục tiêu là đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, đóng góp trực tiếp hơn vào phát triển kinh tế.
Về kiểm soát lạm phát, Chính phủ xác định cần chủ động bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là xăng dầu và điện. Các giải pháp tiết giảm chi phí trung gian, công khai, minh bạch giá cả cũng sẽ được triển khai nhằm hạn chế áp lực tăng giá.
Đáng chú ý, Chính phủ sẽ giao chỉ tiêu kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho từng địa phương, qua đó tăng trách nhiệm trong công tác điều hành giá và kiểm soát lạm phát trên phạm vi cả nước.
Bên cạnh các mục tiêu kinh tế, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu gắn tăng trưởng với phát triển văn hóa, xã hội và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
"Trên quan điểm lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển, Chính phủ xác định phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống, vật chất, tinh thần của nhân dân để mọi người dân được thụ hưởng thành quả phát triển", Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo đó, phát triển kinh tế không chỉ hướng tới các chỉ tiêu về tăng trưởng hay quy mô nền kinh tế, mà còn phải bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả thông qua các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đưa khoa học công nghệ thành động lực tăng trưởng chủ yếu
Trong kịch bản tăng trưởng năm 2027, Chính phủ xác định ưu tiên thúc đẩy cả 3 khu vực gồm công nghiệp, nông nghiệp và thương mại - dịch vụ. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ thúc đẩy chuyển đổi số thực chất trong hoạt động quản trị Nhà nước và cung cấp dịch vụ công, thay vì chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ hình thức.
Cùng với đó, việc thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học sẽ được đẩy mạnh thông qua tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Mục tiêu là đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, đóng góp trực tiếp hơn vào phát triển kinh tế.
Về kiểm soát lạm phát, Chính phủ xác định cần chủ động bảo đảm nguồn cung các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là xăng dầu và điện. Các giải pháp tiết giảm chi phí trung gian, công khai, minh bạch giá cả cũng sẽ được triển khai nhằm hạn chế áp lực tăng giá.
Đáng chú ý, Chính phủ sẽ giao chỉ tiêu kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cho từng địa phương, qua đó tăng trách nhiệm trong công tác điều hành giá và kiểm soát lạm phát trên phạm vi cả nước. Bên cạnh các mục tiêu kinh tế, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu gắn tăng trưởng với phát triển văn hóa, xã hội và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
"Trên quan điểm lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển, Chính phủ xác định phát triển kinh tế phải gắn với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh và nâng cao đời sống, vật chất, tinh thần của nhân dân để mọi người dân được thụ hưởng thành quả phát triển", Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo đó, phát triển kinh tế không chỉ hướng tới các chỉ tiêu về tăng trưởng hay quy mô nền kinh tế, mà còn phải bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả thông qua các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đại biểu chất vấn về năng lực cạnh tranh và tự chủ của doanh nghiệp Việt
Đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đặt vấn đề về chất lượng tăng trưởng xuất khẩu trong bối cảnh tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2026 dự kiến vượt mốc 1.000 tỷ USD, riêng tháng 10 ghi nhận xuất siêu 7,31 tỷ USD.
Theo đại biểu, dù kết quả thương mại tích cực, hoạt động xuất khẩu vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước tiếp tục chịu áp lực về chi phí vốn, còn người lao động có thu nhập thấp đối mặt với sức ép từ giá cả sinh hoạt.
Từ thực tế này, đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ trong năm 2027 và những năm tiếp theo, Chính phủ sẽ ưu tiên những cơ chế, chính sách nào để doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thêm đơn hàng, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và nâng tỷ trọng xuất khẩu. Qua đó, tạo việc làm ổn định và cải thiện thu nhập thực tế cho người lao động.
  |
Đại biểu Trịnh Xuân An (ảnh trái) và Trần Anh Tuấn (ảnh phải) đặt vấn đề về năng lực tự chủ của nền kinh tế. Ảnh: Quochoi.vn. |
Cùng quan tâm đến năng lực tự chủ của nền kinh tế, đại biểu Trần Anh Tuấn (TP.HCM) cho rằng xuất khẩu hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực FDI, sản xuất trong nước phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên nhiên vật liệu, máy móc thiết bị nhập khẩu, trong khi năng lực khoa học công nghệ mới phát triển ở mức trung bình.
Đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ tính tự chủ chiến lược của nền kinh tế sẽ được đo lường bằng những tiêu chí, chỉ tiêu cụ thể nào, đồng thời nêu các giải pháp mang tính đột phá để nâng cao năng lực tự chủ trong thời gian tới.
Xử lý tình trạng cán bộ sợ sai, né tránh trách nhiệm
Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Ninh Bình) đề cập đến việc triển khai Nghị quyết số 24 của Bộ Chính trị về phát huy tính tiên phong, gương mẫu, tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của cán bộ, đảng viên.
 |
| Đại biểu Mai Thị Phương Hoa đề nghị có giải pháp xử lý tình trạng cán bộ sợ sai, né tránh trách nhiệm. Ảnh: Quochoi.vn. |
Theo đại biểu, nghị quyết đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong thực thi công vụ. Trong khi đó, tại phát biểu nhậm chức ngày 5/4/2026, Thủ tướng cũng nhấn mạnh sẽ xử lý nghiêm tình trạng né tránh, vô cảm trước khó khăn của người dân và doanh nghiệp.
Từ đó, đại biểu đề nghị Chính phủ đưa ra giải pháp căn cơ để khắc phục triệt để tình trạng một bộ phận cán bộ, công chức e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thậm chí lấy hạn chế của pháp luật làm lý do để không dám quyết định.
Bảo đảm tự chủ chiến lược trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế
Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề cập đến những thách thức từ bối cảnh quốc tế, khi cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt trên nhiều lĩnh vực như thương mại, đầu tư, công nghệ và tài nguyên chiến lược.
Theo đại biểu, tình hình thế giới và khu vực được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, đặt ra nhiều thách thức đối với quá trình phát triển của Việt Nam.
Đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ hơn nhận thức của Chính phủ về những thách thức lớn mà đất nước đang đối diện, đồng thời nêu các giải pháp, chính sách nhằm cân bằng các mối quan hệ quốc tế, bảo đảm tự chủ chiến lược quốc gia.
Bên cạnh đó, Chính phủ cần có định hướng để duy trì môi trường hòa bình, ổn định phục vụ phát triển kinh tế, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế, qua đó góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Đề nghị phát huy lợi thế của 34 địa phương để đạt mục tiêu tăng trưởng
Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) cho biết Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 với 45 chỉ tiêu chủ yếu. Trong đó, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên được đặt ra cùng yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Từ mục tiêu này, đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ những định hướng lớn và giải pháp cụ thể để phát huy sức mạnh tổng hợp từ tiềm năng, lợi thế của 34 tỉnh, thành phố trên cả nước, qua đó tạo động lực hoàn thành các chỉ tiêu Quốc hội đã đề ra.
 |
| Đại biểu Trần Hoàng Ngân đề nghị giải pháp phát huy sức mạnh tổng hợp từ của 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Ảnh: Quochoi.vn. |
Trong khi đó, đại biểu Trần Nhật Minh (Nghệ An) cho rằng dù nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 đạt nhiều kết quả tích cực, bối cảnh năm 2027 vẫn được dự báo có không ít khó khăn, thách thức.
Đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ những giải pháp trọng tâm để vừa duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, vừa kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả thị trường và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng
Trả lời về giải pháp nâng cao năng lực xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã xây dựng nhiều chương trình nhằm nâng cao năng lực cho doanh nghiệp trong nước.
Trong đó, yêu cầu tiên quyết là hoàn thiện thể chế theo hướng đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Chính phủ đã triển khai các chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, chiến lược thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa đến năm 2030, xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu và thực thi các hiệp định thương mại tự do (FTA).
 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ sẽ hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Ảnh: Quochoi.vn. |
Đáng chú ý, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét ban hành Luật Đầu tư, trong đó có các cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nước ngoài cam kết chuyển giao công nghệ, tăng cường sử dụng nhà cung ứng trong nước và đào tạo nhân lực chất lượng cao cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng.
Chính phủ cũng chỉ đạo Bộ Công Thương và thương vụ các nước tiếp tục mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời có các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp về thuế, đất đai, tiếp cận vốn và khoa học công nghệ.
Trong lĩnh vực khoa học công nghệ, Thủ tướng cho biết Nhà nước sẽ chủ động đặt hàng các công nghệ, sản phẩm thông qua phối hợp với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học, giúp doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận công nghệ với chi phí hợp lý, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của nền kinh tế
Trả lời về nội dung tự chủ chiến lược, Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc trên cơ sở tuân thủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc.
Thời gian qua, Việt Nam đã củng cố lòng tin, mở rộng và nâng cấp quan hệ với nhiều đối tác, đồng thời ký kết thêm các hiệp định thương mại tự do mới. Theo Thủ tướng, những kết quả này cho thấy việc triển khai đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước đã mang lại hiệu quả.
Để có thể tham gia bình đẳng và chủ động đóng góp vào các thể chế, luật lệ quốc tế, Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam phải tiếp tục củng cố năng lực tự chủ chiến lược.
“Năng lực tự chủ chiến lược đến từ đường lối, chính sách và thực lực của nền kinh tế. Chúng ta phải tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững để có đủ nguồn lực, củng cố nền tảng và tham gia một cách bình đẳng vào các quan hệ quốc tế”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Trên tinh thần đó, Chính phủ đã xây dựng chương trình hành động triển khai các chủ trương, đường lối đối ngoại của Trung ương và nghị quyết về kinh tế - xã hội của Quốc hội, nhằm nâng cao vị thế, vai trò của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế.
Cùng với đó, Chính phủ sẽ tiếp tục củng cố năng lực của nền kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng suất, sức cạnh tranh, đóng góp vào tăng trưởng nhanh và bền vững. Qua đó, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, giúp Việt Nam ngày càng chủ động hơn trong các mối quan hệ quốc tế.
Khắc phục tình trạng cán bộ sợ sai, né tránh trách nhiệm
Trả lời về tình trạng cán bộ sợ sai, né tránh trách nhiệm, Thủ tướng thừa nhận tại một số cơ quan Trung ương và địa phương vẫn còn tình trạng cán bộ sợ trách nhiệm, đùn đẩy, né tránh, không dám giải quyết những vấn đề mới, khó.
Để khắc phục, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, kịp thời cụ thể hóa các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, đồng thời phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, cũng như chính quyền cấp tỉnh và cấp xã.
Chính phủ cũng đang rà soát toàn bộ việc phân cấp, phân quyền cho địa phương, xác định những nhiệm vụ phù hợp với năng lực của từng cấp và bố trí nguồn lực để thực hiện.
Cùng với đó là đổi mới công tác đánh giá cán bộ.
“Tất cả vấn đề đã quy định rõ thẩm quyền, chức trách, nhiệm vụ nhưng vẫn không bảo đảm tiến độ, chất lượng công việc, bắt buộc chúng ta phải xem xét, đánh giá để kịp thời điều chuyển, thay thế hoặc bổ sung nhân sự”, người đứng đầu Chính phủ nói.
Thủ tướng nhấn mạnh việc đánh giá phải khách quan, công tâm, công bằng, không để tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm tiếp diễn.
Phát huy tiềm năng, lợi thế của 34 địa phương
Trả lời đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM), Thủ tướng cho biết Chính phủ đã đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", trao thẩm quyền lớn hơn cho chính quyền địa phương.
Theo Thủ tướng, một trong những nhiệm vụ ưu tiên là tổng rà soát hệ thống quy hoạch quốc gia, vùng, địa phương, ngành và lĩnh vực, làm cơ sở để các địa phương huy động nguồn lực, xây dựng dự án phát triển kinh tế - xã hội.
Đồng thời, Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kỹ thuật để các địa phương triển khai dự án hiệu quả.
Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, Chính phủ ưu tiên các dự án hạ tầng có tính liên vùng, kết nối các địa phương, qua đó khơi thông nguồn lực và phát huy lợi thế từng khu vực.
Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt là các công nghệ, sản phẩm chiến lược phù hợp với đặc thù và lợi thế từng địa phương, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào tăng trưởng chung.
Tăng trưởng cao gắn với kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô
Trả lời đại biểu Trần Nhật Minh (Nghệ An), Thủ tướng cho biết Chính phủ đã xác định các mục tiêu, chỉ tiêu và huy động nguồn lực từ ngân sách Nhà nước, doanh nghiệp trong nước, nhà đầu tư nước ngoài thông qua các hình thức trực tiếp và gián tiếp.
Điều quan trọng là lựa chọn đúng các dự án đầu tư, ưu tiên những dự án trọng điểm, phù hợp với yêu cầu phát triển, đồng thời đẩy nhanh tiến độ và đảm bảo chất lượng triển khai.
Theo Thủ tướng, việc lựa chọn đúng dự án và tổ chức thực hiện hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng có chất lượng, đồng thời kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế.
Cùng với mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ tiếp tục ưu tiên củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, ổn định giá trị đồng Việt Nam. Do đó, các chính sách tài khóa, tiền tệ và thương mại sẽ được phối hợp chặt chẽ, điều hành linh hoạt, bám sát diễn biến tình hình trong nước và quốc tế nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường và đảm bảo các cân đối vĩ mô.
Huy động nguồn lực cho tăng trưởng, phát triển thị trường vốn và đầu tư công
Trả lời câu hỏi của các đại biểu về vấn đề huy động vốn cho tăng trưởng trong cả nhiệm kỳ, cũng như huy động các nguồn lực, quỹ đầu tư, vốn đầu tư dài hạn và vốn đầu tư công, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ đã xây dựng chương trình phát triển kinh tế - xã hội 5 năm và chương trình hành động để triển khai thực hiện.
Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm. Các nội dung này đều đã được báo cáo Trung ương và Quốc hội.
Để thực hiện mục tiêu tăng trưởng cho cả nhiệm kỳ và từng năm, Chính phủ phải xác định được mục tiêu huy động nguồn lực, đồng thời xây dựng các giải pháp cụ thể.
Thứ nhất, đối với nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư gián tiếp nước ngoài và nguồn lực từ các nhà đầu tư tư nhân, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là hoàn thiện thể chế. Đây cũng là một trong những nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá được xác định trong Nghị quyết Đại hội.
Theo đó, cần xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế, tạo niềm tin để người dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài yên tâm với môi trường pháp lý tại Việt Nam. Các quy định pháp luật phải bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Thứ hai, phải tiếp tục kiên định duy trì nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định và kiểm soát tốt các cân đối vĩ mô. Nhà đầu tư sẽ không yên tâm nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, không rõ ràng, khó thực hiện hoặc các cân đối vĩ mô không được bảo đảm. Điều này có thể làm xói mòn niềm tin và ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn.
Thứ ba, đối với từng nhóm nhà đầu tư, Chính phủ sẽ có các nhiệm vụ, giải pháp phù hợp. Với các nhà đầu tư trực tiếp và gián tiếp nước ngoài, đặc biệt là các quỹ đầu tư và nguồn vốn trung, dài hạn, Chính phủ đã có đề án, chiến lược phát triển thị trường chứng khoán.
Quan trọng hơn, Chính phủ sẽ chỉ đạo xây dựng các công cụ thu hút vốn đầu tư trung và dài hạn, tạo cơ sở và công cụ tài chính cho nhà đầu tư. Việc triển khai trước mắt sẽ thông qua hai trung tâm tài chính tại TP.HCM và Đà Nẵng, cùng với các giải pháp thúc đẩy sự tham gia của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán.
Đối với nguồn vốn đầu tư công, Chính phủ đã có kế hoạch đầu tư công trung hạn. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng là phải xác định được nguồn vốn sẽ được phân bổ vào đâu. Theo kết luận của Trung ương, số lượng dự án đầu tư công phải được kiểm soát, với mục tiêu giảm tối thiểu 30%.
Trong nhiệm kỳ vừa qua, số lượng dự án đã giảm mạnh, xuống còn khoảng 5.000 dự án. Hiện tổng số dự án sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương theo báo cáo của Bộ Tài chính chỉ còn hơn 3.000 dự án.
Chính phủ cũng xác định tập trung vốn cho những dự án đầu tư công có tính lan tỏa, liên vùng và các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông, cảng biển, một số lĩnh vực khoa học và công nghệ then chốt, cũng như hạ tầng nông nghiệp.
Về các chỉ tiêu giám sát, hàng năm Chính phủ đều báo cáo Trung ương và Quốc hội về các chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có chỉ tiêu huy động tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Nguồn vốn được phân tách theo từng khu vực, bao gồm ngân sách Nhà nước, đầu tư công, chi thường xuyên, doanh nghiệp Nhà nước, vốn tự có của doanh nghiệp tư nhân, tín dụng ngân hàng, đầu tư trực tiếp nước ngoài và nguồn vốn đầu tư tăng thêm trên thị trường chứng khoán.
Giao vốn và giải ngân cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo
Trả lời câu hỏi của đại biểu về việc giao vốn cho khoa học và công nghệ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết đây là lĩnh vực quan trọng, mới và khó. Việt Nam vừa triển khai sơ kết 1,5 năm thực hiện Nghị quyết 57. Trong quá trình thực hiện, các bộ, ngành Trung ương vẫn còn lúng túng, trong khi các địa phương gặp nhiều khó khăn, thách thức hơn.
Ban Chỉ đạo 57 đã xác định rõ các nhóm nhiệm vụ quan trọng cần triển khai. Tuy nhiên, để đẩy nhanh giải ngân cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trước hết cần hoàn thiện các nền tảng cần thiết.
Thời gian qua, Ban chỉ đạo và Chính phủ đã chỉ đạo các cơ quan, bộ, ngành, địa phương hoàn thiện Khung kiến trúc tổng thể số quốc gia phiên bản 1.0. Đây là nền tảng thiết kế cơ bản để các bộ, ngành và địa phương hoàn thiện khung kiến trúc của mình, từ đó có cơ sở đưa ra các quyết định đầu tư và thực hiện giải ngân. Trên cơ sở này, các đơn vị mới có thể triển khai đầu tư phần cứng, phần mềm và mua sắm trang thiết bị.
Thứ hai, Chính phủ đã ban hành Khung dữ liệu tổng thể. Các bộ, ngành cần tiếp tục xây dựng khung dữ liệu chuyên ngành, làm cơ sở tiến hành số hóa và cung cấp dữ liệu.
Chính phủ quyết tâm hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong năm 2026. Tuy nhiên, một số lĩnh vực đặc thù, chẳng hạn dữ liệu đất đai, có thể cần đến năm 2027 mới hoàn thành.
Thủ tướng cho biết để hoàn thiện dữ liệu theo nguyên tắc đúng, đủ, sạch, sống, có khả năng kết nối và liên thông, cần tiến hành số hóa một khối lượng dữ liệu rất lớn. Chính phủ phải xác định những dữ liệu ưu tiên phục vụ công tác quản lý, điều hành của các bộ, ngành và chính quyền địa phương, đồng thời bố trí nguồn nhân lực để thực hiện. Đây là công việc đòi hỏi nhiều thời gian, nhân lực và kinh phí, nhưng đang được Chính phủ ưu tiên chỉ đạo triển khai.
Bên cạnh đó, Chính phủ cũng tập trung đầu tư cho các công nghệ và sản phẩm chiến lược. Thời gian qua, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt nhằm đẩy nhanh việc thẩm định, thông qua các chương trình đầu tư cho sản phẩm công nghệ chiến lược.
Theo định hướng ưu tiên, các bộ, ngành phải xác định những công nghệ và sản phẩm chiến lược thuộc lĩnh vực quản lý của mình. Chẳng hạn, trong lĩnh vực y tế có vaccine, thuốc chữa bệnh; trong lĩnh vực nông nghiệp có công nghệ gen, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và một số lĩnh vực ưu tiên khác.
Thủ tướng nhấn mạnh việc triển khai cần có các bước đi và quy trình cụ thể. Chính phủ đã quan tâm chỉ đạo, trong đó Bộ Khoa học và Công nghệ chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương để thúc đẩy đầu tư.
Thủ tướng lần đầu trả lời chất vấn trước Quốc hội
Ngày 12/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì và điều hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Quốc hội về 2 lĩnh vực là Tài chính và Khoa học công nghệ. Đây là lần đầu tiên Quốc hội khóa 16 chất vấn thành viên Chính phủ. Phiên chất vấn và trả lời chất vấn được truyền hình và phát thanh trực tiếp.
Đáng chú ý, vào khoảng thời gian cuối giờ chiều (15h45-16h50), sau phần trả lời chất vấn của các thành viên Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ có lần đầu trả lời các chất vấn mà đại biểu Quốc hội nêu.
Trước đó, trong phiên họp buổi sáng, sau phần phát biểu mở đầu phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã điều hành chất vấn nhóm vấn đề thứ nhất thuộc lĩnh vực tài chính.
Các nội dung chất vấn gồm công tác phân bổ, quản lý và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, gắn với triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục tình trạng chậm giải ngân, nhất là đối với các công trình, dự án trọng điểm; bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư.
Những khó khăn, vướng mắc và giải pháp nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi và vốn đầu tư huy động theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Công tác quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và nhà cung cấp ở nước ngoài; giải pháp chống thất thu thuế, bảo đảm công bằng, minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí sản xuất, kinh doanh, thủ tục hành chính và các điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Sau đó, Chủ tịch Quốc hội phát biểu kết thúc nhóm vấn đề thứ nhất và chủ trì điều hành chất vấn nhóm vấn đề thứ hai thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Các nội dung chất vấn gồm kết quả triển khai thực hiện các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Cùng với đó là trách nhiệm và giải pháp khắc phục tình trạng chậm bố trí, phân bổ, giải ngân và sử dụng chưa hiệu quả nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và huy động nguồn lực đầu tư của doanh nghiệp cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý Nhà nước, xây dựng chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; kết nối, liên thông, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và địa phương; khắc phục tình trạng nền tảng, hệ thống thông tin, phần mềm phân tán, thiếu đồng bộ, ảnh hưởng đến việc giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công cho người dân, doanh nghiệp.
Công tác quản lý, phát triển và thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI; giải pháp hỗ trợ tổ chức, doanh nghiệp và người dân nâng cao năng lực, kỹ năng số, khai thác hiệu quả các ứng dụng AI.
Dự kiến trong phiên chiều, sau khi Thủ tướng Lê Minh Hưng hoàn thành trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội thì Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ phát biểu kết thúc phiên chất vấn và trả lời chất vấn.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
