|
|
Trẻ có thể tăng thêm 8-12 cm chiều cao nếu được cung cấp đủ dinh dưỡng. Ảnh: Shutterstock. |
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC), yếu tố di truyền chỉ quyết định khoảng 20% chiều cao của trẻ, trong khi dinh dưỡng, vận động và lối sống chiếm hơn 50%. Đặc biệt, tuổi dậy thì là giai đoạn hệ xương phát triển nhanh nhất trước khi các sụn tăng trưởng ở đầu xương dần đóng lại, vì vậy được xem là “thời điểm vàng” để trẻ bứt phá chiều cao.
Trong giai đoạn này, nếu được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, duy trì vận động thường xuyên và có chế độ sinh hoạt khoa học, trẻ có thể tăng thêm khoảng 8-12 cm mỗi năm. Ngược lại, việc ít vận động, ngủ muộn hoặc chế độ ăn thiếu cân đối có thể khiến trẻ bỏ lỡ cơ hội phát triển chiều cao tối ưu.
HCDC cho biết vận động thể chất đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng. Khi cơ thể vận động với cường độ phù hợp, tuyến yên sẽ tăng tiết hormone tăng trưởng, đây là loại hormone giúp xương phát triển dài ra. Khi tập luyện thường xuyên, lượng hormone này có thể tăng gấp 3-4 lần so với bình thường.
Bên cạnh đó, các động tác bật nhảy, vươn người hoặc kéo giãn còn tạo lực tác động lên các mô sụn ở đầu xương, giúp kích thích sụn tăng trưởng phát triển trước khi chúng đóng lại. Hoạt động thể chất đều đặn cũng giúp tăng mật độ xương, góp phần xây dựng hệ xương chắc khỏe.
Ở lứa tuổi thanh thiếu niên, các môn thể thao có nhiều động tác bật nhảy như bóng rổ, nhảy dây hay cầu lông được cho là có lợi cho sự phát triển chiều cao. Các hoạt động kéo giãn cơ thể như tập xà đơn, yoga hoặc bơi lội cũng giúp cột sống giảm áp lực do trọng lực, hỗ trợ cơ thể phát triển tối đa.
Ngoài ra, các hình thức vận động bền bỉ như chạy bộ hoặc đạp xe giúp tăng cường lưu thông máu, đưa nhiều dưỡng chất đến nuôi dưỡng sụn tăng trưởng.
Trẻ em và thanh thiếu niên nên vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày để hệ xương phát triển tốt. Thời gian vận động có thể chia thành hai lần, mỗi lần khoảng 30 phút để phù hợp với lịch học và sinh hoạt.
Ngoài ra, việc ngủ sớm cũng rất quan trọng. Trẻ nên đi ngủ trước 22h vì hormone tăng trưởng hoạt động mạnh nhất khi cơ thể ngủ sâu vào ban đêm. Uống đủ khoảng 2 lít nước mỗi ngày cũng giúp duy trì độ ẩm cho các đĩa đệm cột sống, hỗ trợ cơ thể vận động linh hoạt.
HCDC khuyến cáo phụ huynh và học sinh cần xây dựng lối sống lành mạnh, tăng cường vận động và hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử. Việc duy trì những thói quen tích cực trong giai đoạn dậy thì có thể giúp trẻ tận dụng tốt cơ hội phát triển chiều cao.
Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
