Thời của thông tin bị “thổi phồng”

“Một video clip xxx gây xôn xao trong cư dân mạng”, “clip khiêu vũ ở trường Y gây xôn xao dư luận”, "bài văn gây xôn xao của một 9X"... Chưa bao giờ, từ "xôn xao" lại được sử dụng nhiều như vậy khi người ta bàn tán những chuyện liên quan đến teen.

Nhiều thông tin, video clip liên quan đến teen bị lan truyền và thổi phồng hết mức... (Ảnh minh họa: Getty Images)

Từ những chuyện “xôn xao”

Chuyện xảy ra tại một trường ở Hà Nội: vài teen nữ vì quá say mê thực hiện những động tác aerobic trong tiết mục dự thi của lớp mình mà để lộ nội y. Mọi chuyện chỉ xảy ra vài giây nhưng đã kịp "nằm gọn" trong tầm ngắm của những chiếc máy ảnh kỹ thuật số hoặc điện thoại có chức năng quay phim và ai đó đã tung đoạn clip này lên mạng. Khi được "dán nhãn" bằng hai chữ "xôn xao", nó trở thành sự kiện "nóng bỏng" với những lời bình luận không được hay ho.

Bi kịch hơn, đoạn clip này bị post lên blog, các trang web "đen" với những ý đồ xấu xí. Đoạn video clip trở thành một "bằng chứng" thể hiện lối sống không lành mạnh của teen trong mắt một số người lớn, cho dù thực tế nó chỉ là phút hớ hênh.

Mới đây nhất, bài văn "viết chơi" của một teen trường M. C (Hà Nội) cũng bị gắn nhãn "xôn xao" vì viết toàn tiếng lóng và ngôn ngữ @. Nhưng khi đọc bài văn, nhiều teen cho rằng "chuyện chẳng có gì đáng ầm ĩ" khi đó chỉ là một trò đùa. Bản thân tác giả của bài văn này cũng thừa nhận, “đó là trò đùa thôi” (như bao trò đùa của tuổi học trò nghịch ngợm) và bạn đã "quên mất tiêu vì đã bán giấy vụn rồi". Không ngờ nó được "khai quật" và trở thành đề tài bàn luận của nhiều người (trong đó có những người rất rảnh)...

Ngày nay, với sự bùng nổ thông tin, đặc biệt là sự xuất hiện ngày càng nhiều của những "kênh truyền thông" kiểu cá nhân (thật ra chỉ là một địa chỉ blog nhưng được chủ nhân của nó mạnh dạn tuyên bố như vậy) thì những thông tin kiểu này luôn được săn tìm và đăng tải thật chi tiết. Chưa kể, những thông tin như teen vi phạm pháp luật, teen ăn chơi...đều được miêu tả cực kỳ "hoành tráng".

Có lẽ hiện nay, mọi chuyện liên quan đến teen bị xem là "lạ" và đôi khi bị "thổi phồng" với hết biên độ của nó. Và nói như lời bạn T. Nguyên (SV năm nhất ĐH Hoa Sen), có vẻ như vì vậy mà người lớn “bớt tin” giới trẻ hơn?

Không quan tâm mới là lập dị?

Thật ra, những trò “nghịch ngợm” hay “quậy” của teen nhà ta đã có từ... hồi xửa hồi xưa. Nhưng thời điểm ấ chưa có nhiều phương tiện truyền thông “dòm ngó” nên mức độ “lan truyền” không “đáng sợ” như bây giờ. Nói vậy, không có nghĩa sự bùng nổ thông tin chỉ mang đến điều phiền toái mà trái lại còn mang đến cho con người rất nhiều tiện ích. Và đó là một xu hướng mà teen (và cả người lớn) không thể... hoãn lại được.

Hơn nữa, đây còn còn là cơ hội để teen tự điều chỉnh hành vi của mình. Nhưng khi nhiều người “tận dụng” tối đa những mặt chưa tích cực của chuyện bùng nổ thông tin, những hệ lụy xảy đến cũng là...bình thường thôi. Vấn đề là teen phản ứng ra sao về chuyện này?

Teen có thể đọc thông tin nào đó từ internet rồi cứ thế truyền tai nhau (và thậm chí còn thêm "gia vị") mà không hề xác thực lại... (Ảnh minh họa: Getty Images)

“Học trò mà, ai chẳng "nhiều chuyện", đôi khi cũng phải bon chen vào những vấn đề mang tính “tầm cỡ”, nếu mà cứ ngồi im re, chẳng phản ứng gì lại với những tin giật gân thì người đó quả thật đang trở nên lập dị. Đối với tớ, cũng nhiều lần bị lôi cuốn, chẳng hạn vụ H. T. L, bạn bè gởi đầy link blog, rồi bàn tán xôn xao trong giờ học” - T. C (lớp 10 trường N. T. H, Q.Tân Bình) cho biết.

Khi internet cho người ta nhiều không gian và hình thức để chia sẻ với nhau hơn thì teen sẽ dễ trở thành người “phát tán” những thông tin bị thổi phồng quá đáng với suy nghĩ và hành động như C. Các vụ scandal “đình đám” vừa qua như clip phòng the của H. T. L, Trần Quán Hy, các clip đánh nhau của nữ sinh... cũng đều xảy ra theo một “công thức” như vậy.

Bạn T. Nguyên (SV năm nhất, ĐH Hoa Sen) lại cho rằng: “Với sự bùng nổ quá mạnh mẽ của Internet như hiện nay, việc tìm đến những thông tin gây sốc hay khơi gợi trí tò mò là một điều không thể tránh khỏi trong tuổi teen. Nó cũng ít nhiều làm cho người ta dễ tin một cách phiến diện.

Teen có thể đọc được một thông tin từ một trang web nào đó rồi tin luôn chứ không hề muốn xác thực lại thông tin đã đọc được có đúng hay không. Rồi cứ thế họ cứ truyền tai nhau, và mỗi khi qua miệng một người thì một mẩu tin có thể nhỏ như con thỏ cũng được thổi phồng như con rồng”.

Hãy đứng vững ở ranh giới mong manh!

Giữa tháng 5 này, bốn bạn SV ở Hà Nội liên quan đến việc phát tán clip phòng the của H.T.L sẽ phải đứng trước vành móng ngựa. Cái giá phải trả ấy cũng xuất phát từ một việc mà rất nhiều teen hiện nay có thể đã từng làm: chia sẻ mọi thông tin mình nhận được mà chẳng cần biết nội dung và việc làm ấy sẽ dẫn đến hậu quả gì. Ranh giới giữa hai chữ “chia sẻ - phát tán” rất mong manh mà nếu “chênh vênh”, teen sẽ có thể đã “góp một tay” vào việc phổ biến cái xấu.

Xin khép lại câu chuyện trong tháng số này bằng một sự kiện xảy ra tại Anh. Để khuyến khích người trẻ bảo vệ tương lai của mình khi sử dụng mạng xã hội, Văn phòng Ủy ban thông tin của chính phủ Anh đã thiết lập trang web www. ico.gov.uk/youngpeople với nhiều lời khuyên rất hữu ích. Ở một số nước khác như Mỹ, Trung Quốc..., nhiều nhà xã hội học và các nhà báo cũng kêu gọi có chính sách bảo vệ người trẻ trong thời @.

Và hi vọng, một ngày nào đó, teen Việt cũng được hướng dẫn một cách cụ thể để có thể “sống chung” với thời đại bùng nổ thông tin một cách an toàn nhất.

Theo Mực Tím