|
|
|
Ronaldo rời tuyển ở tuổi 41, mở đầu cho giai đoạn chuyển giao lớn của Bồ Đào Nha. |
Thất bại 1-4 trước Đan Mạch tại Braga khiến mọi sự chú ý lập tức quay về Cristiano Ronaldo. Bồ Đào Nha vừa tổ chức một ngày tri ân cựu đội trưởng, vừa nhận một trong những trận thua sân nhà nặng nề nhất ở cấp độ chính thức, nên cảm giác hụt hẫng sau trận càng rõ.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào sự vắng mặt của Ronaldo, người ta dễ bỏ qua vấn đề lớn hơn. Alan Pardew, trong bình luận được A Bola dẫn lại, cho rằng “thế hệ vàng của Bồ Đào Nha đang đi đến hồi kết”, nhận xét có cơ sở nếu nhìn vào độ tuổi và vị thế của bộ khung đã giúp đội tuyển duy trì vị trí trong nhóm mạnh nhất châu Âu gần một thập niên qua.
Bernardo Silva và Bruno Fernandes đều đã 32 tuổi, João Cancelo cũng 32, Ruben Neves bước sang tuổi 29, còn Ruben Dias không còn thuộc nhóm cầu thủ trẻ. Ronaldo đã rời sân khấu ở tuổi 41, nhưng anh có thể chỉ là người đầu tiên trong chuỗi thay đổi lớn hơn sắp diễn ra.
Bộ khung từng đưa Bồ Đào Nha lên đỉnh
Bồ Đào Nha hiếm khi sở hữu nhiều cầu thủ đẳng cấp cao cùng lúc như trong giai đoạn vừa qua. Ronaldo là biểu tượng lớn nhất, nhưng xung quanh anh còn có Bernardo Silva, Bruno Fernandes, Ruben Dias, João Cancelo, Ruben Neves, Rafael Leão, João Félix và Diogo Dalot.
Bernardo có hơn một thập niên chơi bóng ở đỉnh cao và là nhân tố quan trọng của Man City. Bruno duy trì vai trò trung tâm tại MU trong nhiều mùa, Ruben Dias từng được bầu là Cầu thủ hay nhất Premier League, còn Cancelo có thời điểm nằm trong nhóm hậu vệ biên hay nhất châu Âu.
Chiều sâu ấy giúp Bồ Đào Nha dần thoát khỏi giai đoạn phụ thuộc quá nhiều vào Ronaldo. Sau chức vô địch Euro 2016, họ tiếp tục hai lần đăng quang Nations League và gần như luôn bước vào các giải lớn với vị thế ứng viên.
| |
| Bernardo Silva và Bruno Fernandes đều đã bước sang tuổi 32 trong năm 2026. |
Vấn đề nằm ở chỗ một thế hệ mạnh không thể kéo dài mãi. Pardew nhận xét sau trận Đan Mạch rằng Bồ Đào Nha vẫn có nhiều cầu thủ kỹ thuật, nhưng thiếu tốc độ và năng lượng ở một số thời điểm quan trọng, trong khi đối thủ chơi trực diện hơn, tranh chấp quyết liệt hơn và kiểm soát tốt những tình huống then chốt.
Tỷ số 1-4 vì thế đáng lo không chỉ vì mức độ nặng nề. Nó đặt ra câu hỏi liệu Bồ Đào Nha có đang giữ bộ khung hiện tại quá lâu trong lúc thế hệ kế tiếp đã sẵn sàng chen vào hay chưa.
Bernardo, Bruno hay Cancelo vẫn đủ chất lượng để chơi bóng đỉnh cao. Tuy nhiên, khi một tập thể phụ thuộc vào quá nhiều cầu thủ cùng bước qua tuổi 30, quá trình chuyển giao cần được chuẩn bị từ sớm thay vì chờ đến lúc phong độ của họ đi xuống rõ rệt.
Bồ Đào Nha phải thay cả một thế hệ
Jorge Jesus đã bắt đầu mở rộng lựa chọn nhân sự bằng việc trao cơ hội cho Geovany Quenda, Rodrigo Mora, João Neves, Alberto Costa hay Gustavo Varela. Một số cầu thủ trong nhóm này thậm chí chưa chào đời khi Ronaldo ra mắt tuyển Bồ Đào Nha năm 2003.
Nguồn tài năng vì thế không phải vấn đề. João Neves đã đủ kinh nghiệm ở cấp CLB để được xem như hạt nhân tuyến giữa trong nhiều năm tới, Quenda sở hữu tốc độ và khả năng chơi ở nhiều vị trí, còn Rodrigo Mora thuộc nhóm tài năng tấn công được đánh giá cao nhất của bóng đá Bồ Đào Nha hiện nay.
Dù vậy, thay một trung phong vẫn dễ hơn thay cả một bộ khung. Gonçalo Ramos có thể chơi số 9, Rafael Leão, Pedro Neto hay Francisco Trincão có thể đảm nhận vai trò ở hai biên, còn Jesus cũng có thể thay đổi sơ đồ chỉ sau vài buổi tập.
Phần khó hơn nằm ở việc thay những cầu thủ đã giữ vai trò lãnh đạo suốt nhiều năm. Bernardo vừa tiếp nhận băng đội trưởng, Bruno là một trong những cầu thủ có tiếng nói lớn nhất trong đội, Ruben Dias tổ chức hàng thủ, còn Cancelo mang lại khả năng xử lý bóng và triển khai tấn công hiếm có ở một hậu vệ.
| |
| João Neves thuộc nhóm cầu thủ trẻ được kỳ vọng trở thành trụ cột của Bồ Đào Nha trong chu kỳ tiếp theo. |
Khi những cầu thủ này cùng giảm vai trò trong vài năm tới, Bồ Đào Nha sẽ phải xây lại không chỉ đội hình mà cả cấu trúc vận hành. Humberto Coelho, cựu HLV tuyển Bồ Đào Nha, từng đánh giá Bernardo phù hợp với vai trò thủ lĩnh mới nhờ khả năng kết nối đồng đội, nhưng việc tìm người đeo băng đội trưởng vẫn đơn giản hơn việc tạo ra một thế hệ mới đủ sức gánh cả tập thể.
Bồ Đào Nha từng trải qua tình cảnh tương tự sau thời Luis Figo, Rui Costa, Fernando Couto hay Pauleta. Khi ấy, Ronaldo xuất hiện đủ sớm và đủ xuất sắc để quá trình chuyển giao diễn ra nhẹ nhàng hơn, còn hiện tại chưa có một cá nhân nào tạo được sức nặng tương tự.
João Neves có thể trở thành trụ cột, Quenda hay Mora có tiềm năng lớn, nhưng tất cả vẫn cần thời gian. Bồ Đào Nha không thể chờ đến lúc nhóm Bernardo - Bruno - Cancelo đồng loạt xuống phong độ mới bắt đầu trao quyền cho thế hệ sau.
Carlos Carneiro của A Bola từng bình luận rằng điều cần giữ lại sau Ronaldo không phải chiếc áo số 7, mà là tham vọng ông để lại. Góc nhìn ấy cũng phù hợp với cuộc chuyển giao hiện tại, bởi thế hệ mới chỉ thực sự trưởng thành khi được trao trách nhiệm đủ lớn thay vì chỉ đứng sau lớp đàn anh.
Ronaldo rời tuyển khiến mọi sự chú ý tập trung vào một biểu tượng, nhưng câu chuyện lớn hơn nằm ở phần còn lại của thế hệ đã đi cùng anh. Bernardo, Bruno, Cancelo hay Ruben Neves đều đang tiến dần về cuối chu kỳ quốc tế, trong khi lớp trẻ đã bắt đầu xuất hiện.
Bồ Đào Nha không thiếu tài năng. Điều họ cần làm đúng là chọn thời điểm để chuyển giao trước khi kết quả buộc họ phải thay đổi.
Cuốn sách “Fear and Loathing in La Liga” của nhà báo thể thao nổi tiếng Sid Lowe, một chuyên gia về bóng đá Tây Ban Nha trên Guardian, xuất bản năm 2014, kể về những chuyện trong và ngoài sân cỏ xoay quanh các trận El Clasico xuyên suốt lịch sử.