Trong cuộc đối thoại trên The Touch - series thúc đẩy và hiến kế phát triển Công nghiệp Văn hóa trên Znews ngày 19/10, ca sĩ Tùng Dương nhận định nghệ sĩ ngày nay khó có thể chỉ trông chờ vào doanh thu bán vé để tổ chức những chương trình lớn. "Không có ca sĩ nào chỉ tự thân vận động và trông chờ hoàn toàn vào tiền bán vé. Kể cả BIGBANG hay những ngôi sao thế giới khi đến Việt Nam cũng cần nhà tài trợ, chứ đừng nói tới ca sĩ trong nước", anh nói.
 |
| Tùng Dương trong cuộc đối thoại trên The Touch, series về công nghiệp văn hóa của Tri thức - Znews. Ảnh: Phương Lâm. |
Phát biểu gây chú ý trong bối cảnh BIGBANG tổ chức hai đêm concert tại sân vận động Mỹ Đình ngày 24-25/10, với ngân hàng VP Bank tham gia đồng tổ chức và tài trợ. Việc những nghệ sĩ hàng đầu hợp tác với các ngân hàng và tập đoàn lớn vốn không xa lạ trên thế giới nhưng cũng đặt vấn đề doanh nghiệp nhận lại những gì từ khoản đầu tư này, và tại sao một concert đủ sức bán hàng chục nghìn vé vẫn muốn có nhà tài trợ.
BIGBANG, Taylor Swift cháy vé: Cần tài trợ để làm gì?
Chỉ một tuần trước hai đêm Mỹ Đình, BIGBANG biểu diễn tại sân vận động quốc gia Singapore vào ngày 17-18/10. Theo đơn vị quản lý địa điểm The Kallang, concert do AEG Presents Asia quảng bá cùng YG Entertainment, với hai nhà tài trợ Marina Bay Sands và Trip.com Group.
Marina Bay Sands còn bán gói trải nghiệm BIGBANG từ 4.188 SGD, bao gồm hai vé VIP Gold, hai đêm nghỉ khách sạn và một bữa ăn dành cho hai người tại nhà hàng RISE. Thông tin được tập đoàn này công bố trên website chính thức. Với Marina Bay Sands, sức hút của nhóm nhạc Hàn Quốc đã được chuyển thành doanh thu lưu trú, ẩm thực và dịch vụ cao cấp. Concert trở thành cơ hội kinh doanh ngoài phạm vi sân khấu.
Trường hợp của Taylor Swift cũng tương tự, với những lợi ích rất rõ nét. Năm 2024, khi ngôi sao Mỹ mang The Eras Tour đến Singapore, UOB trở thành đối tác ngân hàng chính thức và triển khai quyền mua vé trước cho chủ thẻ. Theo The Straits Times ngày 4/7/2023, số đơn đăng ký thẻ tín dụng UOB mới mỗi ngày tại Singapore, Thái Lan, Malaysia, Indonesia và Việt Nam tăng trung bình 45% trong tuần công bố lịch diễn, so với những tuần trước đó của tháng 6.
Thành công thương mại còn được ghi nhận trong những tháng tiếp theo. Theo số liệu UOB cung cấp cho The Straits Times tháng 3/2024, lượng đơn đăng ký thẻ từ khách hàng mới đối với sản phẩm thẻ tăng hơn 75% trong giai đoạn mở bán vé, trong khi lượng đơn đăng ký thẻ tín dụng chính từ khách hàng mới đối với ngân hàng tăng hơn 50%.
Đặc biệt, UOB không tìm cách sở hữu nhiều quyền quảng bá nhất. Theo Culture Group, đơn vị tư vấn chiến lược thương vụ, ngân hàng tập trung vào quyền mua vé sớm thay vì chi thêm cho các quyền lợi như tài trợ tên sự kiện. Cách tiếp cận này giúp giảm 40% phí tài trợ so với phương án có thêm quyền lợi nhận diện thương hiệu. Như vậy, một thương hiệu lớn có thể hưởng lợi từ concert ngay cả khi logo không xuất hiện nổi bật trên sân khấu.
 |
| Hàng chục nghìn khán giả đến Mỹ Đình xem concert BigBang. |
Ngành tài trợ trị giá hàng tỷ USD
Quy mô kinh tế của hoạt động này được thể hiện trong báo cáo tài chính năm 2025 của Live Nation Entertainment, tập đoàn đứng sau nhiều chuyến lưu diễn và địa điểm biểu diễn lớn trên thế giới. Theo báo cáo công bố tháng 2/2026, Live Nation đạt doanh thu 25,2 tỷ USD. Trong đó, mảng tài trợ và quảng cáo đóng góp 1,329 tỷ USD, tăng 11% so với năm trước. Lợi nhuận hoạt động điều chỉnh của mảng này đạt khoảng 845 triệu USD.
Khoản tiền trên bao gồm các hợp đồng tài trợ địa điểm, lễ hội, hợp tác thương hiệu và quảng cáo trên nền tảng số, không chỉ riêng tài trợ concert. Live Nation cho biết tăng trưởng năm 2025 chủ yếu đến từ hoạt động tài trợ tại Mỹ và các thị trường quốc tế, đặc biệt là hợp đồng đặt tên địa điểm, những địa điểm biểu diễn mới và mở rộng hợp tác quảng cáo kỹ thuật số.
Tài trợ đã trở thành một mảng kinh doanh đáng kể của ngành giải trí trực tiếp, dù nghệ sĩ đều đủ khả năng bán vé.
Báo cáo độc lập do Giáo sư kinh tế Michael Waterson thực hiện theo yêu cầu của Chính phủ Anh năm 2016 mô tả nhà tổ chức concert là bên thường gánh chịu phần lớn rủi ro tài chính và danh tiếng. Việc thuê nghệ sĩ, địa điểm, dự báo lượng vé tiêu thụ đều ảnh hưởng đến khả năng sinh lời. Theo báo cáo, các tổ chức đại diện trong ngành cho biết lợi nhuận của nhà tổ chức thường phụ thuộc vào 10-15% lượng vé bán cuối cùng. Với biên lợi nhuận chịu sức ép từ chi phí và khả năng bán vé, nguồn thu thương mại bên ngoài phòng vé trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc đối với nhà tổ chức.
 |
| Tài trợ mang lại cả ưu điểm và hạn chế. |
Mặt trái khi doanh nghiệp có đặc quyền mua vé
Tuy nhiên, hoạt động tài trợ cũng có những giới hạn đáng cảnh báo, đặc biệt ở khâu phân phối vé. Trong báo cáo độc lập gửi Chính phủ Anh năm 2016, Giáo sư Michael Waterson lưu ý rằng các đợt mở bán đại chúng thường diễn ra sau khi vé đã được phân phối cho câu lạc bộ người hâm mộ, khách hàng của địa điểm biểu diễn, chủ thẻ ngân hàng và đối tác tài trợ.
Theo những trường hợp được báo cáo dẫn lại từ thị trường Mỹ, khoảng 85-90% tổng lượng vé ở một số sự kiện đã được bán hoặc phân bổ trước khi đợt bán trực tuyến dành cho công chúng bắt đầu. Tác giả cho rằng việc minh bạch số lượng vé được phân phối qua từng kênh sẽ giúp khán giả đánh giá thực tế cơ hội mua vé của mình.
Đây không phải tỷ lệ chung của thị trường concert quốc tế. Tuy vậy, vấn đề mà báo cáo đặt ra vẫn đáng suy nghĩ, liên quan đến việc nếu quá nhiều vé được dành cho các nhóm ưu tiên, đợt mở bán đại chúng liệu còn bao nhiêu cơ hội thực sự. Và khi quyền mua trước trở thành lợi ích thương mại của ngân hàng, chuyện minh bạch số vé được phân bổ và điều kiện để khán giả tiếp cận cũng rất cần thiết.
Một cảnh báo khác nằm ở cách định giá quyền lợi tài trợ. Gói trải nghiệm cao cấp, dịch vụ ngân hàng hay những đợt mua vé sớm có thể đem lại lợi ích cho doanh nghiệp và một bộ phận khán giả, nhưng có thể khiến người hâm mộ thông thường phải chịu thêm những điều kiện không rõ ràng để được mua vé. Do vậy, báo cáo của giáo sư Waterson khuyến nghị nghệ sĩ và đơn vị quản lý cần minh bạch hơn về hệ thống phân phối vé nhằm củng cố niềm tin của công chúng.
