Tôi nghĩ bất cứ nghệ sĩ nào cũng có quyền khát vọng. Nếu gọi đây là quyết định liều lĩnh thì có lẽ chưa đúng, bởi tôi đã qua giai đoạn đó rồi. Nhưng ai cũng có quyền được mơ, đúng không? Tôi cũng có ê-kíp đứng phía sau để cùng tính toán, tìm cách biến giấc mơ thành hiện thực.

Sau 25 năm hoạt động nghệ thuật, tôi không còn muốn bó gọn bản thân trong một bộ phận khán giả nhất định. Hiện nay, công chúng có thể yêu thích Tùng Dương ở nhiều góc độ. Có người thích tôi hát dân gian đương đại, người lại thích tình ca hay những ca khúc về quê hương, đất nước. Vậy tại sao mình phải tự giới hạn?

Tôi vẫn có quyền hy vọng và sẽ nỗ lực hết mình. Thành công hay thất bại, tôi đều sẵn sàng đón nhận. Đây cũng là cơ hội để kiểm chứng năng lực của chính mình.

Nhiều khi, để tổ chức được concert ở Mỹ Đình còn có cả yếu tố phong thủy nữa (cười). Từ năm ngoái đến nay, tôi biểu diễn trong nhiều chương trình tại đây và hầu hết đều suôn sẻ. Có lẽ mình khá hợp vía với sân vận động này.

Nhưng niềm tin thôi chưa đủ. Tổ chức một live concert tại sân vận động không đơn giản, cần đến hàng nghìn con người đứng sau sân khấu. Sau cùng, tôi vẫn xác định bản thân là một vocalist. Điều tôi mong muốn là được hát, dùng âm nhạc kết nối và tìm thấy sự đồng điệu với hàng vạn khán giả.

Tôi rất trân trọng Mỹ Tâm. Những nỗ lực của Mỹ Tâm cùng ê-kíp đã giúp Tâm thực hiện thành công nhiều concert tại sân vận động. Nhưng tôi không làm concert để so sánh với bất cứ ai. Mỗi người có lựa chọn và con đường riêng. Đồng nghiệp làm được điều gì, tôi đều mừng, bởi đó cũng là động lực cho nền nghệ thuật nước nhà.

Hôm trước gặp Mỹ Tâm, Mỹ Tâm nói một trong những áp lực lớn nhất là thời tiết. Việt Nam chưa có mô hình sân vận động có mái che phù hợp; nếu trời mưa, có thể phải thay đổi cả sân khấu lẫn hình thức tổ chức. Tôi nghĩ đây cũng là một vấn đề khiến các nghệ sĩ rất ám ảnh. Còn về chuyện học hỏi các ê-kíp khác thì tôi thường tự học bằng cách quan sát. Mình nhìn xem họ vận hành thế nào, guồng hoạt động của một ê-kíp ra sao.

Nhiều người cho rằng tổ chức một chương trình quy mô lớn là quyết định mạo hiểm. Nhưng nếu không thử, chúng ta sẽ chẳng bao giờ biết mình có thể làm được đến đâu. Tôi đã có nhiều năm ca hát và cảm thấy sức vóc hiện tại đang ở độ chín. Sau 10-15 năm nữa, liệu tôi còn đủ sức lực như bây giờ? Cho nên, khi còn có thể, tôi muốn tiếp tục cống hiến.

Nhiều người nói có khi phải bán nhà, bán cửa cũng phải làm. Thôi thì cứ cho là như vậy đi, miễn tôi có thể theo đuổi điều mình mong muốn.

Bên cạnh đó, nghệ sĩ thời đại này phải tìm được nhà đầu tư, nhà tài trợ hay nhãn hàng đồng hành. Không có ca sĩ nào chỉ tự thân vận động và trông chờ hoàn toàn vào tiền bán vé. Kể cả BIGBANG hay những ngôi sao thế giới khi đến Việt Nam cũng cần nhà tài trợ, chứ đừng nói tới ca sĩ trong nước.

Âm nhạc bây giờ là cả một hệ sinh thái, không còn là câu chuyện của riêng người nghệ sĩ. Không có nhà đầu tư, nghệ sĩ sẽ rất khó khăn, thậm chí thất bại. Kể cả ngôi sao hot nhất cũng vậy. Tôi may mắn có những nhãn hàng đồng hành, ủng hộ mình thực hiện những cuộc chơi lớn.

Đương nhiên, bất cứ nhà tài trợ nào cũng cần mối quan hệ win-win, đôi bên cùng có lợi. Họ có lợi ích riêng khi đồng hành cùng nghệ sĩ. Tuy nhiên, có những nhà tài trợ nghĩ xa hơn, đến sự phát triển của âm nhạc Việt Nam. Nghệ sĩ là người đại diện mà họ tin tưởng để đồng hành. Với người nghệ sĩ, điều quý giá là được chắp cánh những mong mỏi và hiện thực hóa kế hoạch của mình.

Đó là sự khác biệt trong cách suy nghĩ của nghệ sĩ trong nước và quốc tế, một phần vì quy mô thị trường của chúng ta nhỏ hơn. Nghệ sĩ Việt thường chú tâm vào những dự án riêng lẻ, trong khi Taylor Swift hay The Weeknd xây dựng cả hệ sinh thái trải nghiệm quanh concert. Họ đi tour nhiều quốc gia, khai thác dịch vụ, sản phẩm và phim tài liệu.

Tôi nghĩ chúng ta đang dần đi theo những xu hướng đó. Nghệ sĩ trong nước bắt đầu quan tâm đến việc khai thác câu chuyện hậu trường, quá trình thực hiện chương trình.

Vừa rồi, tôi tự đến rạp xem phim tài liệu về Tổ quốc trong tim và bất ngờ khi thấy nhiều khán giả trẻ. Các bạn mang cờ vào rạp, hò reo như tham dự concert. Ngay cả cảnh tôi tranh luận với giám đốc âm nhạc Nguyễn Hữu Vượng cũng khiến các bạn thích thú. Tôi cũng sẽ làm phim tài liệu về concert của mình. Kể cả không ai xem, tôi vẫn muốn làm, bởi chính tôi muốn xem (cười).

Nghệ sĩ quốc tế có ê-kíp lớn, chiến lược dài hạn, thậm chí lên kế hoạch cho 10 năm tiếp theo. Họ biết khi nào trở lại, phát hành sản phẩm hay đi tour. Mọi thứ được chuẩn bị rất sớm, có khi mở bán vé trước cả năm.

Trong khi đó, nghệ sĩ Việt phụ thuộc nhiều vào quy mô thị trường và thói quen nghe nhạc. Công chúng trong nước chưa quen mua vé từ năm trước cho một show diễn của năm sau. Nhiều người đợi sát ngày diễn mới quyết định, cần thấy sản phẩm cụ thể, được kiểm chứng chất lượng rồi mới ủng hộ.

Nghệ sĩ hát tiếng Anh tiếp cận khán giả toàn cầu; còn tiếng Việt chủ yếu phục vụ thị trường trong nước. Để song hành với thế giới, cần thêm những điều kiện về kinh tế, năng lực tổ chức, vận hành và thị trường rộng lớn hơn. Chừng nào nghệ sĩ Việt có thể đi tour tại Thái Lan, Singapore, mở show cho khán giả bản địa thay vì chủ yếu biểu diễn trước người Việt hay kiều bào, lúc ấy chúng ta mới thực sự bước ra thị trường quốc tế.

Nếu mời nghệ sĩ trẻ mà chỉ nghĩ đến chuyện bán vé hay chiêu mộ khán giả của họ thì hơi thiển cận và quá đơn giản.

Với tôi, quan trọng nhất là nhìn thấy thế giới, cá tính âm nhạc của họ và bản thân phải thực sự yêu thích. Tôi cũng không đặt mình vào tâm thế người đi trước, rằng mình đang trao cho các bạn cơ hội đứng chung sân khấu.

Các nghệ sĩ trẻ, nghệ sĩ Gen Z rất sòng phẳng. Họ đến với mình không phải vì tước hiệu. Anh phải có gì hay thì họ mới nhận lời. Dù là người đi trước, nếu không phù hợp, họ cũng chẳng có lý do để hợp tác. Hơi phũ phàng một chút, nhưng tôi thích sự công bằng ấy.

Với Phùng Khánh Linh, GREY D trước hết phải có sự đồng cảm. Chính những mặt đối lập sẽ tạo ra điều thú vị. Nhưng không phải chỉ tôi tìm đến nghệ sĩ trẻ, có nghệ sĩ trẻ như MCK cũng tìm đến tôi, và đã kết hợp trong một bài hát, điều không phải ai cũng từng nghĩ tới.

Có lẽ vì chúng tôi, những người làm âm nhạc, thường nghĩ đến âm nhạc đầu tiên. Đương nhiên, khi mời nghệ sĩ trẻ, khán giả của họ có thể đến. Có người đến không phải xem Tùng Dương mà để xem thần tượng. Tôi hoàn toàn chấp nhận. Chỉ có điều, đó không phải động cơ đầu tiên. Nhưng biết đâu sau chương trình, họ lại có thêm một thần tượng nữa là Tùng Dương?

Tôi muốn tạo ra những cuộc đối thoại, rút ngắn khoảng cách thế hệ. Nghệ sĩ thế giới cũng làm như vậy. Madonna có những kết nối với nghệ sĩ trẻ như Sabrina Carpenter hay Charli XCX. Chúng ta gặp nhau trên sân khấu không phải để xem ai hát to hơn, ai "nhai đầu" được ai. Điều đó đã cũ rồi.

Nghệ sĩ cần đối xử với nhau như những người mang lại giá trị cho nhau trên sân khấu. Nếu mang họ đến chỉ để trang sức cho mình thì điều đó là không được phép đối với một người nghệ sĩ.

Tôi nghĩ mình không thỏa hiệp với nghệ thuật, nhưng phải biết thỏa hiệp với sự cố chấp của chính mình. Nếu cứ cố chấp, chúng ta sẽ tự đóng lại những góc nhìn, quan niệm của bản thân. Tôi không muốn lớp trẻ thấy mình khó gần, lạc hậu. Muốn vậy, phải dũng cảm nhìn vào thực tế, vào tính thời đại để bản thân thay đổi.

Chuyện hợp tác với Nguyễn Văn Chung cũng vậy. Trước đây, chúng tôi từng là đối thủ tại Bài hát yêu thích, khi Chung có Nhật ký của mẹ, còn tôi có Chiếc khăn Piêu. Sau này gặp lại, chúng tôi nhận thấy sự đồng điệu về năng lượng và âm nhạc. Khi Chung muốn tôi thể hiện Viết tiếp câu chuyện hòa bình, cả hai cũng không ngờ ca khúc lan tỏa như vậy.

Có những mối quan hệ đến từ cái duyên, không phải điều gì cũng tính toán trước.

Sự hài hước có sẵn trong máu tôi, từ đời ông, đời bố, chỉ là trước đây tôi chưa thể hiện nhiều. Khán giả bây giờ muốn hiểu nghệ sĩ sống thế nào, cá tính ra sao, hài hước hay khó tính, thay vì chỉ nghe nhạc.

Dù vậy, tôi vẫn nghiêm túc, khó tính trong nghệ thuật và có những quan điểm đanh thép. Khi cần, tôi vẫn bảo vệ quan điểm của mình, chỉ có điều cách thể hiện phải uyển chuyển hơn. Đó là bài học tôi rút ra để hạn chế làm tổn thương người khác. Đôi khi, sự đanh thép quá mức lại trở thành cố chấp.

Hiện tôi có đội ngũ TikTok, social riêng, xây dựng chiến lược và tính toán thời điểm xuất hiện, ra mắt sản phẩm. Tôi chưa sẵn sàng tham gia game show, chương trình thực tế, nên chọn kết nối qua mạng xã hội. Nhưng phải giữ liều lượng vừa đủ, chứ không được ảo tưởng.

Sau 25 năm làm nghệ thuật, từ một Tùng Dương được cho là kén khán giả, đến bây giờ nếu được gọi là nghệ sĩ quốc dân, tôi rất hạnh phúc.

Nhưng tôi không mãn nguyện chỉ vì có thêm người hâm mộ. Điều khiến tôi tự hào là tiếng hát của mình khiến những người từng không thích, thậm chí ghét Tùng Dương, giờ lại yêu mến. Có những gia đình trước kia thấy tôi trên TV là tắt đi, bây giờ lại thay đổi hoàn toàn. Đó là cơ sở để tôi nghĩ đến đêm nhạc hàng vạn khán giả.

Tùng Dương của 25 năm sau không thể giống Tùng Dương của 25 năm trước. Nếu giữ cách hát như ngày xưa, tôi đã tụt hậu so với chính mình và có lẽ dừng lại từ lâu.

Khi trải nghiệm concert quốc tế, điều khiến tôi ấn tượng nhất là cách tổ chức bài bản, chuyên nghiệp. Có đêm diễn chưa đầy hai tiếng, trong khi nghệ sĩ Việt Nam biểu diễn ba, bốn tiếng. Nhưng mọi thứ từ âm thanh, ánh sáng đến chuyển động trên sân khấu đều được tính toán rất kỹ.

Tôi không quá bi quan về chất lượng âm thanh trong nước. Nhưng công nghệ và sự chuẩn bị ở concert quốc tế rất chỉn chu, với mức đầu tư hàng đầu. Nghe âm nhạc của họ như "rót mật vào tai". Từ những lớp âm thanh nhỏ nhất đến tổng thể sân khấu, mỗi khâu đều chuyên nghiệp hóa.

Họ còn xây dựng concept phù hợp với nghệ sĩ, liên tục đổi mới để tạo trải nghiệm khác biệt. Nghệ sĩ Việt cần học hỏi sự chuyên nghiệp ấy, đồng thời giữ cá tính riêng, không ngừng sáng tạo.

Trong thời đại bây giờ, bạn có khắt khe thì họ vẫn nổi tiếng, đúng không? Họ có số trở thành ngôi sao. Chúng ta phải chấp nhận rằng tiêu chuẩn trở thành ngôi sao đã khác ngày xưa. Ở thế hệ 8X chúng tôi, thực lực là phải hát live. Chúng tôi đánh giá nhau bằng giọng hát, nền tảng âm nhạc được đào tạo bài bản, kỹ thuật tốt nhưng vẫn giữ được cảm xúc.

Bây giờ có những nghệ sĩ hát rất hay, là vocalist tốt nhưng chưa chắc nổi tiếng bằng người có giọng hát kém hơn. Bởi những người đó có tư duy, cá tính, sự nỗ lực, cả một ê-kíp bài bản và tạo ra những giá trị khác. Chúng ta không thể đưa tất cả lên cùng bàn cân so sánh. Tuy nhiên, dù hát live hay không, dù có lợi thế gì, thực lực vẫn quyết định bạn có đi xa được hay không. Điều đó phải được kiểm chứng theo thời gian.

Nhưng dù sao cũng phải công nhận rằng nghệ sĩ hôm nay có thể còn được so sánh bằng hình ảnh, bằng cách làm mới mình. Tôi giờ cũng trau chuốt hình ảnh của mình, bạn thấy đó, từ một Tùng Dương gai góc, xù xì như con vịt xấu xí, bây giờ thành nghệ sĩ trung niên, ít nhất béo tốt hơn, good-looking (dễ nhìn) hơn trong mắt mọi người. Ở góc độ nào đó, công nghiệp giải trí cũng là như vậy.