
Nam ca sĩ GreyD vừa hoàn tất 2 đêm concert với chất lượng dàn dựng sân khấu, hệ thống âm thanh, ánh sáng cùng trải nghiệm tổng thể chương trình được đánh giá cao. Tuy nhiên, theo nguồn tin, 2 đêm concert được đầu tư 20 tỷ đồng nhưng khoản lỗ lên tới hơn 3 tỷ đồng, thậm chí hơn.
Đại diện của nam ca sĩ chưa xác nhận nhưng cũng không phủ nhận thông tin này nhưng nó gây xôn xao dư luận. Thông tin này cũng xuất hiện nhiều trang tin tức suốt những ngày qua.
Concert là một sản phẩm giải trí tổng hợp
Thực tế, đêm nhạc của GreyD nếu lỗ cũng không nằm ở việc ế vé. Thậm chí, sự kiện âm nhạc của nam ca sĩ mang tên Ánh Sáng • Màn Đêm liên tục cháy vé sau 4 lần mở bán. Hai đêm diễn ở Nhà hát Hòa Bình, TP.HCM với sức chứa hơn 2.000 người đều được lấp kín.
Vậy lý do đêm nhạc lỗ vốn là gì, phải chăng số tiền đầu tư quá lớn so với quy mô khán giả. Đặc biệt, so sánh với chuỗi concert anh trai, anh tài, thông tin đêm nhạc của GreyD lỗ 3 tỷ đồng đặt ra nhiều băn khoăn cho khán giả.
Còn nhớ trong suốt năm 2024, chuỗi concert của Anh trai “say hi” và Anh trai vượt ngàn chông gai liên tục diễn ra, tạo nên hiện tượng chưa từng có khi mỗi đêm nhạc thu hút hàng chục nghìn khán giả, có thể đem về doanh thu hàng trăm tỷ đồng. Sau đó, hàng loạt concert của Chị đẹp đạp gió, Em xinh “say hi”, Sao nhập ngũ… cũng diễn ra với quy mô lớn. Sự thành công của các đêm nhạc từng tạo hy vọng lớn cho thị trường concert Việt sau thời gian dài ảm đạm.
Tuy nhiên, trước thông tin concert GreyD lỗ 3 tỷ đồng, nhiều khán giả lo ngại phải chăng chỉ những concert lớn, quy mô hàng chục nghìn khán giả với lượng lớn nghệ sĩ tham gia mới đem về doanh thu lớn. Còn những đêm nhạc cá nhân vẫn đứng trước nguy cơ lỗ vốn.
|
| Concert của GreyD gây ấn tượng về cả hiệu ứng, âm nhạc lẫn cách dàn dựng, câu chuyện xuyên suốt. Ảnh: FBNV. |
Trao đổi với Tri Thức - Znews, anh Đặng Nhật Trường - đại diện NTT Entertainment cho biết hiện tại thị trường concert phát triển rất tốt so với trước kia nhưng cũng cạnh tranh và thêm nhiều lựa chọn hơn cho khán giả. Trong bối cảnh đó, không phải concert nào cũng có lãi. Trong đó, trường hợp concert các anh trai, anh tài quy tụ rất nhiều nghệ sĩ đang được yêu thích có lợi thế hơn cả.
Các concert đó thường có âm nhạc tươi mới, sân khấu đầu tư hoành tráng và hơn hết là mảng miếng giải trí. Khán giả đã xem các nghệ sĩ qua truyền hình và rất mong đợi để gặp họ ở ngoài đời thực. Chưa kể, mỗi nghệ sĩ đều có lượng fan riêng nên khả năng bán vé tốt hơn.
Với concert cá nhân, phải là nghệ sĩ lớn và đã được khẳng định tên tuổi qua năm tháng, đồng thời có cộng đồng fan hùng hậu.
“Tới bây giờ điều đó mới chỉ được chứng minh qua các show Mỹ Tâm, Sơn Tùng M-TP, Hà Anh Tuấn... Để đảm bảo không lỗ hoặc có lãi, concert Việt cần đầu tiên là độ hot nghệ sĩ, cộng đồng fan lớn, PR tốt, âm nhạc dễ tiếp cận đám đông, tiếp đó là mang tới cho khán giả sự gần gũi, dễ tương tác.
Với các concert Việt Nam hiện nay, khó khăn đầu tiên là kinh phí vì các dịch vụ để tổ chức show chi phí rất cao. Bên cạnh đó, nghệ sĩ Việt đôi khi mải chạy show hay tham gia game show, nhưng ra khỏi khuôn khổ chương trình lại đuối sức, không đủ bứt phá để khán giả trông chờ. Chưa kể, hệ thống PR chưa đủ tốt để tiếp cận khán giả gần xa. Một lý do khác là tâm lý khán giả Việt có thể vẫn thích xem miễn phí nên nếu không có các đơn vị tài trợ lớn, các concert khó tránh nguy cơ lỗ vốn”, anh Đặng Nhật Trường chia sẻ.
Trong khi đó, chuyên gia truyền thông Hồng Quang Minh cho rằng không nên nhìn một con số lỗ hay lãi để đánh giá “sức khỏe” của thị trường concert Việt. Thực tế, thị trường đang phát triển rất nhanh, nhưng cũng bước vào giai đoạn phân hóa mạnh.
|
| Concert Anh trai vượt ngàn chông gai được dự đoán thu về hàng trăm tỷ đồng. Ảnh: NSX. |
Những concert của các chương trình như Anh trai vượt ngàn chông gai hay Anh trai “say hi” có lợi thế rất lớn vì họ đã sở hữu sẵn một cộng đồng khán giả được xây dựng trong nhiều mùa phát sóng. Khán giả không chỉ mua vé để xem một nghệ sĩ, mà mua vé để trải nghiệm “vũ trụ nội dung” đã được nuôi dưỡng từ truyền hình, mạng xã hội đến cộng đồng fan.
Trong khi đó, concert cá nhân là một bài toán hoàn toàn khác. Một nghệ sĩ có thể rất nổi tiếng, có nhiều bản hit, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa với việc họ đủ sức bán hàng chục nghìn vé. Concert ngày nay không còn là nơi nghệ sĩ chỉ đứng hát, mà là một sản phẩm giải trí tổng hợp, nơi khán giả phải cảm thấy trải nghiệm đó đủ đặc biệt để bỏ tiền và thời gian tham dự, nên mọi thứ sẽ gian nan hơn rất nhiều.
Ở các thị trường phát triển như Hàn Quốc hay Mỹ cũng vậy, không phải nghệ sĩ nào cũng tổ chức concert riêng có lãi. Rất nhiều tour diễn được xem là thành công về thương hiệu dù lợi nhuận trực tiếp không cao hay thua lỗ, bởi doanh thu của nghệ sĩ không chỉ đến từ tiền vé mà còn từ tài trợ, merchandise, bản quyền nội dung, streaming sau concert và giá trị thương hiệu được nâng lên sau dự án... Việt Nam cũng đang dần đi theo mô hình đó.
“Khán giả không chỉ mua một đêm diễn mà mua một kỷ niệm”
Trước câu hỏi làm thế nào để đảm bảo concert không lỗ, anh Hoàng Quang Minh cho rằng yếu tố đầu tiên vẫn là quy hoạch bài toán kinh doanh ngay từ khi lên ý tưởng, chứ không phải sau khi bán vé mới tính doanh thu. Một concert thành công cần được xây dựng trên nhiều nguồn thu song song như vé, tài trợ, bán sản phẩm, bản quyền, nội dung số và các hoạt động thương mại đi kèm. Nếu chỉ trông chờ vào tiền bán vé, biên an toàn sẽ rất thấp.
Yếu tố thứ 2 là phải đánh giá đúng sức mua của nghệ sĩ. Hiện nay, nhiều đơn vị vẫn có xu hướng lấy độ nổi tiếng trên mạng xã hội làm thước đo cho khả năng bán vé, trong khi hai chỉ số này không phải lúc nào cũng tỷ lệ thuận, đôi khi nó còn là cái bẫy. 100 triệu lượt xem video không đồng nghĩa với việc có trăm triệu người sẵn sàng bỏ tiền mua vé. Điều quan trọng là phải hiểu quy mô fandom thực sự và tỷ lệ chuyển đổi từ người yêu thích sang người mua vé.
Cuối cùng là trải nghiệm. Khán giả ngày càng khó tính và họ không chỉ mua một đêm diễn mà mua một kỷ niệm. Âm thanh, ánh sáng, sân khấu, câu chuyện, hoạt động trước và sau concert, khả năng tạo nội dung để khán giả tự chia sẻ lên mạng xã hội… tất cả đều góp phần quyết định giá trị của concert. Một concert tạo được nhiều “khoảnh khắc lan truyền” thường sẽ có vòng đời truyền thông dài hơn rất nhiều.
|
| Hình ảnh trong concert Anh trai "say hi". Ảnh: NSX. |
Với riêng trường hợp concert GreyD, nhiều khán giả cho rằng concert có thể chưa bù được doanh thu nhưng nó lại đem về nhiều giá trị khác như nội dung sau concert, thương hiệu… anh Hồng Quang Minh đồng tình với quan điểm đó.
“Trong truyền thông hiện đại, không phải dự án nào cũng được đánh giá bằng lợi nhuận ngay tại thời điểm kết thúc. Có những dự án được xem như một khoản đầu tư để xây dựng thương hiệu dài hạn. Nếu concert giúp GreyD khẳng định năng lực biểu diễn live, nâng hình ảnh từ một ca sĩ có hit thành một nghệ sĩ có khả năng làm concert riêng, tạo ra hàng trăm nội dung lan tỏa trên TikTok, YouTube, Facebook, thu hút thêm đối tác, nhãn hàng và mở ra cơ hội cho các dự án tiếp theo thì giá trị đó rất khó quy đổi ngay thành tiền.
Rất nhiều nghệ sĩ quốc tế cũng từng chấp nhận đầu tư mạnh cho những tour diễn đầu tiên để xây dựng vị thế, trước khi thu lợi nhuận ở các tour hay job thương mại sau”, anh cho biết.
Tất nhiên, điều đó không có nghĩa là có thể xem nhẹ yếu tố tài chính. Một dự án chỉ thực sự thành công khi vừa tạo được giá trị thương hiệu, vừa có mô hình kinh doanh đủ bền vững để tiếp tục được lặp lại. Nếu một concert năm nào cũng lỗ mà không chuyển hóa được thành sức bán, tài trợ hay giá trị thương mại lớn hơn thì đó vẫn là một mô hình không bền vững.
“Theo tôi, trường hợp của GreyD nên được nhìn như một khoản đầu tư cho giai đoạn phát triển sự nghiệp hơn là chỉ nhìn vào con số. Với một nghệ sĩ trẻ, việc xây dựng được niềm tin mình có thể đứng trên sân khấu concert riêng đôi khi còn có giá trị dài hạn hơn rất nhiều so với lợi nhuận của một đêm diễn. Đây cũng là cách nhiều nghệ sĩ quốc tế đã đi trong giai đoạn đầu để tạo nền tảng cho những bước tiến lớn hơn sau này”, anh chia sẻ.
Sự lôi cuốn của thanh âm
Cuốn sách Lược sử âm nhạc của nhà nghiên cứu âm nhạc bậc thầy thế giới Robert Philip, dẫn dắt độc giả trên hành trình khám phá cực kỳ lôi cuốn mọi hình thái âm nhạc. 40 chương sách đưa người đọc đi từ dạng thức sơ khai của âm nhạc đến khi con người sử dụng âm nhạc, qua giai đoạn sự lên ngôi của các nhạc cụ, dàn nhạc, đến khi âm nhạc tạo ra những cơn bão trong tâm trí con người thời cách mạng, cuối cùng là âm nhạc trong nhịp sống hiện đại và âm nhạc hướng về tương lai.
Cuốn sách làm nổi bật rằng, âm nhạc không chỉ là một hình thức nghệ thuật mà còn là một hiện tượng xã hội phức tạp. Nó phản ánh cấu trúc xã hội, các mối quan hệ quyền lực và những thay đổi trong xã hội. Âm nhạc phát triển theo nhiều chiều hướng khác nhau trong các nền văn hóa.