- Tehran sẵn sàng “hành động” sau khi Mỹ bắt giữ tàu Iran
- Mỹ và Iran bế tắc trong thỏa thuận hàng hải, eo biển Hormuz vắng lặng
- Phó tổng thống Mỹ đã dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan
- Tổng thống Lebanon: Đàm phán với Israel cần tách biệt khỏi xung đột Iran
Thông tin này bổ sung cho nội dung từ cuộc phỏng vấn trước đó với tờ New York Post, trong đó ông xác nhận Phó tổng thống Vance và phái đoàn Mỹ đang trên đường tới Islamabad để tiến hành các cuộc đàm phán.
Trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục tranh cãi trước thềm vòng đàm phán mới, việc lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa hai nước sắp hết hạn (tối 21/4) đang gia tăng áp lực cho tất cả các bên quan tâm tới cuộc xung đột này phải tìm ra giải pháp để tháo ngòi nguy cơ xung đột leo thang.
Trước đó, trả lời báo chí, ông Trump nói 3 cách khác nhau. “Tôi nói rõ: Nếu không đạt được thỏa thuận, giao tranh sẽ tiếp diễn”. Sau đó, ông lại để ngỏ khả năng gia hạn: “Nếu cần, tôi sẽ gia hạn”. Ở cách trả lời thứ 3, ông cho rằng vấn đề này có thể không còn quan trọng trong bối cảnh đàm phán hiện tại: “Chúng ta sẽ xem xét. Tôi không chắc chúng ta sẽ cần phải gia hạn. Lý tưởng nhất là không cần gia hạn”.
Chủ tịch Tập Cận Bình: Eo biển Hormuz phải được mở thông suốt
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cảnh báo eo biển Hormuz phải được mở hoàn toàn cho tàu thuyền qua lại.
|
| Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: THX. |
“Eo biển Hormuz cần duy trì trạng thái mở cửa cho hoạt động hàng hải quốc tế diễn ra bình thường. Điều này phục vụ lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực cũng như của cộng đồng quốc tế ”, ông Tập nói trong cuộc điện đàm với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman trong ngày 20/4, theo Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV).
Ông Tập tiếp tục kêu gọi các bên liên quan trong xung đột Iran ngừng bắn, chấm dứt các hành động thù địch, đồng thời nhấn mạnh cần “tận dụng mọi nỗ lực có lợi cho việc khôi phục hòa bình”.
Việc Mỹ bắt giữ một tàu hàng treo cờ Iran tại Vịnh Oman ngày 19/4 đã khiến vòng đàm phán ngừng bắn thứ hai giữa Tehran và Washington rơi vào bất định. Những phát biểu của ông Tập là dấu hiệu mới nhất cho thấy Bắc Kinh gia tăng cấp độ trong thông điệp kêu gọi chấm dứt xung đột Iran.
Nền kinh tế Trung Quốc thời gian qua phần nào tránh được các cú sốc giá toàn cầu nhờ lượng dự trữ dầu và khí đốt khá lớn, nhưng Trung Quốc đã bắt đầu ghi nhận tác động lan tỏa khi chi phí năng lượng gia tăng trên toàn cầu. Trung Quốc hiện là khách mua dầu thô lớn nhất của Iran.
Iran “xem xét tích cực” khả năng tham gia đàm phán hòa bình với Mỹ
Iran đang cân nhắc lại quyết định rút khỏi vòng đàm phán hòa bình trực tiếp thứ hai với Mỹ, theo một quan chức cấp cao Iran chia sẻ với Reuters.
Nguồn tin này đánh giá cao những nỗ lực của Pakistan trong việc tìm cách chấm dứt phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các tàu ra vào các cảng Iran. Theo đó, điều này có thể tạo điều kiện để Tehran tham gia vòng đàm phán thứ hai. Tuy nhiên, quan chức này cũng cho biết chưa có quyết định cuối cùng.
Diễn biến trên diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Phó tổng thống JD Vance, đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner đang trên đường tới Islamabad để tham gia vòng đàm phán mới, đồng thời khẳng định phái đoàn Mỹ sẽ có mặt tại Islamabad vào tối 20/4 theo giờ địa phương.
Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir, một nhân vật trung gian quan trọng, được cho là đã nói với ông Trump rằng chính lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đã trở thành trở ngại đối với tiến trình đàm phán.
Tổng thống Iran: Cần sớm chấm dứt chiến tranh để tập trung tái thiết
Trong loạt cuộc gặp với đại diện các nhân viên công vụ tại Tehran ngày 20/4, ông Pezeshkian nhấn mạnh Iran cần chấm dứt cuộc chiến với Mỹ và Israel càng sớm càng tốt để tập trung vào nhiệm vụ lớn hơn là tái thiết đất nước.
Ông Pezeshkian cho biết “mọi con đường hợp lý và ngoại giao cần được tận dụng để giảm căng thẳng”.
“Sau khi các hành động thù địch kết thúc, đất nước sẽ đối mặt với nhiều thách thức trong tái thiết, đảm bảo nguồn lực tài chính và kiểm soát thị trường”, ông Pezeshkian nói.
|
| Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian. Ảnh: Reuters. |
Chính phủ Iran tuần trước ước tính chiến sự đã gây thiệt hại khoảng 270 tỷ USD. Các cuộc không kích của Israel đã gây tổn thất nặng nề cho ngành thép, hóa dầu và nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng khác.
Theo CNN, ông Pezeshkian thể hiện thái độ ôn hòa hơn so với nhiều lãnh đạo khác tại Iran, ông nhấn mạnh dù Iran phải kiên quyết chống lại “những đòi hỏi quá mức”, nhưng Iran cũng cần nhìn nhận rằng việc kéo dài xung đột “không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào”.
Ông Pezeshkian không trực tiếp tham gia đàm phán với Mỹ, cũng không phải là người đưa ra quyết định cuối cùng về việc chấm dứt xung đột.
UAE cảnh báo Mỹ về khả năng thay đổi đồng tiền thanh toán dầu
Theo Wall Street Journal, UAE đã cảnh báo Mỹ về khả năng chuyển sang sử dụng đồng nhân dân tệ trong giao dịch dầu mỏ nếu thiếu hỗ trợ tài chính.
Nguồn tin từ quan chức Mỹ cho biết Thống đốc Ngân hàng Trung ương UAE Khaled Mohamed Balama đưa ra “cảnh báo gián tiếp” về vị thế của đồng USD trong cuộc gặp với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tại Washington hồi tuần trước.
Ông Balama cho rằng Abu Dhabi có thể cần giải pháp hỗ trợ nhằm tránh thiếu hụt thanh khoản USD, nếu tác động kinh tế từ xung đột Iran tiếp tục gia tăng.
Bộ Tài chính Mỹ có thể xem xét các cơ chế tiền tệ để hỗ trợ UAE. Động thái này diễn ra giữa lúc chính quyền Tổng thống Trump cân nhắc khả năng kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh chia sẻ chi phí liên quan đến xung đột với Iran.
Trong khi đó, một số ý kiến tại các nước vùng Vịnh cho thấy sự điều chỉnh quan điểm của khu vực này đối với Mỹ.
Ngày 19/7, ông Abdulkhaleq Abdulla, cựu cố vấn của Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed, kêu gọi xem xét lại sự hiện diện quân sự của Mỹ tại UAE vì cho rằng các căn cứ này có thể trở thành gánh nặng chiến lược cho UAE. Ông đề xuất tăng cường mua sắm vũ khí Mỹ như một hướng tiếp cận quốc phòng thay thế.
Tổng thống Lebanon: Đàm phán với Israel cần tách biệt khỏi xung đột Iran
Theo CNN, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X ngày 20/4 rằng các cuộc đàm phán hòa bình giữa nước này với Israel cần được tách biệt khỏi bất kỳ tiến trình thương lượng nào nhằm giải quyết xung đột tại Iran.
Trước đó, đại sứ Israel và Lebanon đã gặp nhau tại Washington trong tuần trước, đánh dấu cuộc gặp song phương đầu tiên giữa hai chính phủ sau hơn 40 năm. Hiện chính phủ của ông Aoun cam kết giải giáp lực lượng Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Iran đã liên hệ hai cuộc xung đột tại Iran và Lebanon trong thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ, yêu cầu Israel chấm dứt các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Hezbollah tại Lebanon như một điều kiện cho lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ.
“Mục tiêu của lựa chọn đàm phán là chấm dứt các hành động thù địch, kết thúc sự chiếm đóng của Israel tại các khu vực phía nam Lebanon, và triển khai quân đội Lebanon đến sát đường biên giới phía nam được quốc tế công nhận”, ông Aoun viết.
Ông Aoun cho biết thêm Tổng thống Mỹ Donald Trump đã “can thiệp với Israel nhằm đạt được lệnh ngừng bắn giữa Lebanon và Israel và đang chuẩn bị khởi động tiến trình đàm phán mới”. “Các kênh liên lạc giữa chúng tôi sẽ tiếp tục để duy trì lệnh ngừng bắn và thực sự bắt đầu đàm phán. Tôi đã lựa chọn đàm phán và tràn đầy hy vọng rằng chúng tôi sẽ có thể cứu Lebanon”, ông Aoun khẳng định.
Một nguồn tin cho CNN biết các cuộc đàm phán có thể tiếp tục trong tuần này, dù chưa có thời điểm cụ thể. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định trong tuần trước rằng tình hình tại Lebanon cần được đưa vào “lệnh ngừng bắn toàn diện” giữa Iran và Mỹ.
Trong khi đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định quân đội Israel sẽ không rút khỏi các vị trí ở miền nam Lebanon trong thời gian lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày.
Phó tổng thống Mỹ dẫn đầu phái đoàn tới Pakistan
| |
| Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner được cho là đã cùng phái đoàn của Mỹ tới Islamabad (Pakistan) để chuẩn bị cho vòng đàm phán thứ hai. Ảnh: CNN. |
Theo CNN, thủ đô Islamabad của Pakistan đang gấp rút chuẩn bị cho các cuộc đàm phán hòa bình được kỳ vọng giữa Mỹ và Iran. Hai khách sạn lớn nằm trong “vùng đỏ” của thành phố đã chuẩn bị điều kiện an ninh tối cao để chuẩn bị đón các phái đoàn.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance cùng các quan chức cấp cao của phái đoàn Mỹ dự kiến sẽ tới Islamabad trong ngày 20/4 theo giờ địa phương. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định “ở thời điểm hiện tại” chưa có kế hoạch tham gia các cuộc đàm phán tại Pakistan.
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định trong ngày 19/4 rằng các quan chức Mỹ sẽ tới Islamabad để tham gia các cuộc đàm phán. Ban đầu, các quan chức Iran cũng nói với CNN rằng một phái đoàn từ Tehran sẽ tới Islamabad dự đàm phán.
Tuy nhiên, sau khi Mỹ kiên quyết áp dụng các biện pháp phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, đồng thời chặn bắt tàu hàng treo cờ Iran khi tàu di chuyển ra khỏi vùng Vịnh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei tuyên bố Tehran “không có kế hoạch tham gia vòng đàm phán tiếp theo”.
Mỹ và Iran bế tắc, eo biển Hormuz vắng lặng
| |
| Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner được cho là đã cùng phái đoàn của Mỹ tới Islamabad (Pakistan) để chuẩn bị cho vòng đàm phán thứ hai. Ảnh: CNN. |
Eo biển Hormuz gần như không có tàu qua lại trong ngày thứ 3 liên tiếp, trong khi Mỹ và Iran vẫn bất đồng về việc lưu thông hàng hải qua khu vực vùng Vịnh.
Trong vài giờ gần đây, chỉ có 3 tàu được ghi nhận đi vào vùng Vịnh, trong đó có hai tàu chở dầu được trang theo dõi MarineTraffic nhận định là tàu rỗng, không chở hàng.
Một tàu chở dầu có hàng đã rời vùng Vịnh qua eo biển Hormuz vào sáng sớm 20/4 (giờ địa phương), cũng theo dữ liệu từ MarineTraffic. Tàu Nova Crest, do một đơn vị vận hành của Thổ Nhĩ Kỳ quản lý.
Hôm 18/4, khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển sẽ tiếp tục bị đóng, 13 tàu đã phải quay đầu tại vịnh Hormuz, theo công ty tình báo hàng hải Windward.
Một tàu container bị trúng đạn trong ngày 18/4, hai tàu khác báo cáo bị nã súng. Hệ quả là không có tàu chở dầu nào đi qua eo biển trong cả ngày 19/4.
Công ty tư vấn vận tải biển Ambrey cho biết trong ngày 20/4 rằng “các tàu được khuyến cáo hủy kế hoạch đi qua eo biển Hormuz và quay trở lại điểm xuất phát ngay khi nhận được cảnh báo từ Iran qua sóng radio”. Một số tàu thương mại cho biết họ đã nhận được thông báo từ loa của lực lượng hải quân IRGC yêu cầu không tiếp tục hành trình qua eo biển.
Tehran sẵn sàng “hành động” sau khi Mỹ bắt giữ tàu Iran
|
Truyền thông nhà nước Iran ngày 20/4 đưa tin Tehran “sẽ có hành động cần thiết” nhằm vào lực lượng Mỹ, sau khi quân đội Mỹ bắt giữ một tàu treo cờ Iran tại khu vực eo biển Hormuz vào cuối tuần qua.
Theo hãng tin Tasnim, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhấn mạnh “đã sẵn sàng đáp trả quyết liệt trước các lực lượng Mỹ xâm nhập” sau hành động “gây hấn trắng trợn”. Tasnim cho biết lực lượng Iran “đối mặt với một số hạn chế nhất định” do trên con tàu bị Mỹ nhắm tới có sự hiện diện của thân nhân các thành viên thủy thủ đoàn.
“Trong bối cảnh hiện tại, ngay khi đảm bảo an toàn cho các thủy thủ và thân nhân của họ trên con tàu bị Mỹ nhắm mục tiêu, lực lượng vũ trang hùng mạnh của Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ tiến hành những hành động cần thiết để chống lại quân đội Mỹ, IRGC coi lực lượng này là khủng bố”, hãng tin Tasnim nêu rõ.
Trước đó, lực lượng hải quân Mỹ đã bắt giữ một tàu hàng của Iran khi con tàu tìm cách vượt qua vòng phong tỏa của Mỹ tại eo biển Hormuz trong ngày 19/4. Động thái này của Mỹ làm gia tăng căng thẳng với Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết trong ngày 20/4 rằng Tehran “không có kế hoạch” tham gia vòng đàm phán thứ hai tại Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...