Sự cô đơn sẽ cho bạn khoảng lặng để tự nhìn lại chính mình. Ảnh minh họa: Một cảnh trong phim Tầng lớp Iteawon.

Trong những giấc mơ của mình, tôi thường quay ngược thời gian trở về ngày tháng khi mới bắt đầu tuổi hai mươi.

Trong thư viện, nhìn thấy chính mình đang khổ cực đến buồn cười, tôi đứng cạnh cổ vũ, nói với anh ta: “Lý Thượng Long, cậu không hề cô đơn. Những nỗ lực cùng dòng nước ấm áp của thời gian, sẽ làm hạt mầm bén rễ đâm chồi và giúp cậu trở thành người tốt đẹp hơn. Nhưng bây giờ, cậu nhất định phải kiên trì, nhất định phải dùng khoảng thời gian cô đơn của mình để mài giũa bản thân.”

Mơ hồ nhớ lại những ngày tháng không có gì trong tay, dù chỉ là đứng đầu lớp trong kỳ thi, cũng có thể khiến bản thân sung sướng ba ngày liền.

Khi còn trẻ, người ta đặc biệt thích tự thưởng, chưa làm được gì, nhưng cứ tự thưởng cho mình một bữa no nê, một cái túi hay vài chai rượu đã. Có điều, một khi giới hạn của con người được nâng cao, rất khó để cảm thấy hài lòng.

Không cần vất vả lao động mà vẫn có thưởng, thì rất khó hiểu được giá trị của chăm chỉ nỗ lực.

Tôi luôn cảm thấy ở tuổi đôi mươi, thường xuyên duy trì khoảng cách với đám đông là thói quen tốt.

Bởi vì chỉ như vậy, mới có thể độc lập suy nghĩ, không tụ tập trong cảm giác nhàm chán, không bị người khác làm phiền. Tôi không nói là ngừng xã giao, không hoà đồng với tập thể, mà là cần phải giao lưu, hoà đồng với nhóm người tốt hơn.

Đôi khi, không phải người ưu tú kém hoà đồng, mà là trong nhóm không có người giống họ.

Khi bạn hơn hai mươi tuổi, nếu không thể tìm thấy các mối quan hệ chất lượng, chỉ có bạn bè phù phiếm chơi bời, thì đơn độc lại là cách tốt để cải thiện bản thân.

Cô đơn là sự hoan lạc của một người, tụ tập là nỗi cô đơn của một nhóm người.

Tôi nhớ Schopenhauer [1] từng viết một câu chuyện. Ông sống đến 72 tuổi, trong hơn hai mươi năm cuối cuộc đời, ông luôn ở thành phố Frankfurt nước Đức. Ông thường đến nhà hàng có tên “Nhà hàng Anh quốc” để ăn tối với các quý ông địa phương. Có thời gian, mỗi lần trước khi ăn, Schopenhauer luôn đặt một đồng tiền vàng lên bàn, khi rời khỏi nhà hàng, ông lại cất đồng tiền vào túi áo khoác.

Một người phục vụ hỏi ông: “Ngài luôn đặt đồng tiền vàng lên rồi lại cất đi, tại sao vậy?”. Schopenhauer đáp: “Nếu ngày nào đó tôi nghe được những người Anh quốc kia thảo luận các chủ đề nghiêm túc hơn ngoài chuyện phụ nữ, ngựa và chó, tôi sẽ đưa đồng tiền vàng cho những người nghèo ngoài cửa. Có điều nhiều năm qua, tôi chưa bao giờ có thể đưa nó cho họ.” Những kiểu xã giao như thế ở khắp nơi quanh chúng ta, cứ lặp đi lặp lại và thật nhàm chán.

Mỗi năm khi trở về nhà, tôi cực kỳ ngại giao tiếp với một số họ hàng. Vào những dịp này trong năm, họ đều nói những điều giống hệt nhau, chỉ có vài con số là thay đổi một chút. Ví dụ như, năm nay chỉ kiếm được vài chục nghìn tệ trong khi năm ngoái được những mấy trăm nghìn...

Tôi từng viết: “Chỉ có sự trao đổi tương đương về mặt giá trị mới có thể đổi lấy tình bạn có giá trị tương đương”. Câu nói này là tờ giấy thông hành trong thế giới người lớn.

Khi một người nhận thấy anh ta chưa có cách nào tốt hơn để tự tin giao tiếp với người khác, thì nên lặng lẽ trưởng thành, bình tĩnh nỗ lực, điều này quan trọng hơn so với việc có mối quan hệ xã giao với bất kỳ ai. Bất kể bạn giao tiếp với ai, suy cho cùng đều đang giao lưu với nội tâm sâu thẳm của mình.

Haruki Murakami [2] viết: “Làm gì có ai thích cô đơn, chẳng qua là không muốn thất vọng thôi.”

Thực tế, mọi thất vọng đều bắt nguồn từ sự bất mãn với chính mình.

Tôi có thể đến những nơi xa hơn không? Có thể đến những nơi cao hơn không? Có thể đến những nơi rộng lớn hơn không? Bởi vì ở những nơi đó, có những người bạn tốt hơn và một bản thân tốt hơn.

Schopenhauer cũng viết: “Con người, hoặc là thô tục hoặc là cô đơn.”

Thô tục, tầm thường để hoà với đám đông, còn cô đơn là để bừng nở.

Bạn - người đã hai mươi tuổi, lựa chọn thế nào?

[1] Arthur Schopenhauer (22/2/1788 – 21/9/1860): Nhà triết học người Đức. (ND)

[2] Haruki Murakami: tiểu thuyết gia, dịch giả văn học người Nhật. (ND)