Hạt kê kết hợp với ý dĩ, có tác dụng an thần, bồi bổ khí huyết. Ảnh minh họa: L.C.

Theo Đông y, tức giận làm tổn thương gan, vui vẻ làm tổn thương tim, suy nghĩ làm tổn thương tì, buồn phiền làm tổn thương phổi, sợ hãi làm tổn thương thận. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất ngủ là do cảm xúc của con người bị tác động, tạo áp lực cho các cơ quan nội tạng, mà các cơ quan bị tổn thương này sẽ truyền tín hiệu lên não, dẫn đến tình trạng mất ngủ.

Ngoài ra, căng thẳng trong công việc, ăn uống không điều độ, suy nhược thần kinh, thoái hóa đốt sống cổ, bệnh tim mạch vành… cũng là nguyên nhân gây mất ngủ.

Đối với những người bị mất ngủ, nhẹ thì hay mơ thấy ác mộng và dễ tỉnh giấc giữa đêm, nặng thì suy nhược cơ thể, rối loạn tinh thần. Hiện nay, mất ngủ đã trở thành hội chứng phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và hiệu quả công việc của nhiều người. Do đó ngày càng có nhiều phương pháp điều trị mất ngủ ra đời.

Thuốc an thần Estazolam trong Tây y mang lại hiệu quả đáng kể trong việc điều trị chứng mất ngủ, nhưng nếu sử dụng trong thời gian dài có nguy cơ bị phụ thuộc hoặc lờn thuốc.

So với thuốc Tây y tác dụng nhanh, cách uống đơn giản, thuốc Đông y đòi hỏi nhiều thao tác hơn và hiệu quả chậm do cần kết hợp nhiều vị thuốc để vừa chữa bệnh vừa điều dưỡng cơ thể. Vì vậy, việc nhiều người chọn thuốc Tây y hơn cũng là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, xét về lâu dài và tác dụng phụ đối với cơ thể, thuốc Đông y lại có ưu điểm lớn hơn.

Một cô gái nọ bị suy nhược thần kinh nghiêm trọng nên rất thính ngủ, chỉ cần nghe thấy tiếng ồn nhẹ là cả đêm cô đều trằn trọc không ngủ được, đến ban ngày thì ngủ gà ngủ gật. Vòng luẩn quẩn này thực sự khiến cô kiệt sức.

Sau đó, một người thân từ quê lên thành phố khám bệnh, mang cho cô một túi hạt kê và một loại thuốc Đông y tên là bán hạ, nhắc cô trước khi đi ngủ ăn một bát cháo hạt kê nấu với bán hạ.

Sau khoảng hai tháng kiên trì thực hiện theo lời khuyên đó, chất lượng giấc ngủ của cô được cải thiện đáng kể. Hiện tại cô đã ngủ ngon giấc, tràn đầy năng lượng, khí sắc hồng hào, tâm trạng vui vẻ, các triệu chứng suy nhược thần kinh cũng dần thuyên giảm.

Cách nấu cháo hạt kê với bán hạ rất đơn giản: chuẩn bị 30g hạt kê và 2g bán hạ đã làm sạch. Đun nước sôi, cho bán hạ vào ninh trước, sau đó cho thêm hạt kê đun khoảng 30 phút nữa thì tắt bếp và múc ra bát thưởng thức. Sử dụng vào buổi tối, liên tục trong một tháng, chứng mất ngủ sẽ được cải thiện rõ rệt.

Từ thời xa xưa, người ta đã dùng hạt kê để điều trị chứng mất ngủ. Kê có vị ngọt nhẹ, tính hàn, có thể trị chứng buồn nôn và kiết lỵ. Ngoài ra, hạt kê có công dụng dưỡng âm, dưỡng huyết, thanh nhiệt giải khát, bổ tỳ vị, khử ẩm, kiện tỳ, tốt cho gan thận và dạ dày.

Đông y cho rằng “vị bất hòa tắc ngọa bất an”, tức là nếu dạ dày không khỏe thì ngủ không yên giấc. Mất ngủ liên quan mật thiết đến sự rối loạn của tim, gan, tỳ, thận và các cơ quan khác, dẫn đến tình trạng mệt mỏi, kiệt sức, hay cáu kỉnh.

Bán hạ là vị thuốc Đông y phổ biến, xuất hiện lần đầu tiên trong Thần Nông bản thảo kinh [1] , có tác dụng táo thấp (làm khô ẩm thấp) và tiêu đờm, cầm nôn, tránh táo bón, điều trị chứng chóng mặt, mất ngủ rất hiệu quả.

[1] Được cho là cuốn sách ra đời sớm nhất về thảo dược và trồng trọt của Trung Quốc, tương truyền do Thần Nông (Viêm Đế) để lại, ra đời vào khoảng thời Tần - Hán.