Sức hút bất ngờ từ chú ngựa khóc nhè

Cơn sốt “ngựa khóc” đánh trúng tâm trạng của một bộ phận người lao động trẻ. Ảnh: VCG

Khi Vivian Hao - biên tập viên 39 tuổi sống tại tỉnh An Huy (Trung Quốc) - tình cờ nhìn thấy chú ngựa bông màu đỏ trên mạng xã hội, cô bỗng cảm thấy có sự đồng cảm mạnh mẽ.

Món đồ chơi vốn được thiết kế để lan tỏa không khí lễ hội ấy dường như lại phản ánh điều gì đó sâu xa hơn về cuộc sống hiện đại, theo New York Times.

Chú ngựa bông lần đầu xuất hiện vào năm 2025 tại một cửa hàng ở miền Đông Trung Quốc.

Nó có đôi chân ngắn cũn, đeo chiếc chuông vàng quanh cổ và trên thân có dòng chữ: “Chúc bạn nhanh chóng phát tài”.

Tuy nhiên, món đồ chơi này lại mắc lỗi sản xuất: Phần miệng bị khâu ngược, khiến nụ cười đáng lẽ phải vui vẻ lại trở thành một biểu cảm buồn bã, u sầu.

Chú ngựa nhồi bông với gương mặt khóc đang gây ra cơn sốt ở Trung Quốc trước thềm Tết Nguyên đán. Ảnh: Reuters.

Đồng cảm với chú ngựa

Được gọi là “ngựa khóc”, món đồ chơi mang gương mặt ủ rũ này đã trở thành hiện tượng trên mạng tại Trung Quốc trước thềm Tết Nguyên đán - kỳ nghỉ lễ lớn nhất trong năm của nước này, bắt đầu từ ngày 17/2.

Hashtag “ngựa khóc” đã xuất hiện hơn 190 triệu lần trên Douyin (phiên bản TikTok của Trung Quốc) và còn tạo ra câu đùa đầy ẩn ý: Mang con ngựa khóc đến công ty, còn con ngựa cười thì để ở nhà.

Sự nổi tiếng bất ngờ của món đồ chơi không chỉ dừng lại ở yếu tố mới lạ. Nhiều lao động trẻ Trung Quốc coi nó như một biểu tượng cho sự kiệt sức và vỡ mộng của chính họ.

“Biểu cảm của nó phản ánh sự bất lực của nhân viên văn phòng”, Hao nói. Cô đã mua tổng cộng 4 con: hai con khóc và hai con cười.

Truyền thông Trung Quốc cho rằng “ngựa khóc” gây sốt xuất phát từ đánh trúng tâm lý người lao động.

Theo South China Morning Post, nhiều người trẻ ở Trung Quốc tự gọi mình là “niu ma”, có nghĩa là “trâu ngựa”. Thuật ngữ này phổ biến trên mạng xã hội xứ tỷ dân, dùng để chỉ những người lao động làm việc quá sức và bị đánh giá thấp.

Bên dưới bài đăng về “ngựa khóc” thường có những bình luận như: “Chú ngựa nhỏ này trông thật buồn bã và đáng thương, giống hệt cảm giác của tôi tại nơi làm việc vậy” hay “Chú ngựa này phần nào giúp xoa dịu tâm hồn tôi trong xã hội đầy áp lực”.

Mức độ “đồng cảm” với chú ngựa trên rộng khắp đến mức Zhang Huoqing (46 tuổi) - chủ cửa hàng đầu tiên bán sản phẩm này - đã phải chật vật để đáp ứng nhu cầu trong và ngoài nước. Con số lên tới khoảng 15.000 sản phẩm mỗi ngày.

Anh đã phải bổ sung thêm một chục dây chuyền sản xuất để làm cả phiên bản ngựa khóc lẫn ngựa cười, theo Đài Truyền hình Nhà nước Trung Quốc.

Chị Zhang - người điều hành cửa hàng tại chợ bán buôn hàng hóa ở Nghĩa Ô - cho biết phần lớn sản phẩm được bán qua các kênh truyền thống.

Gần đây, chị mới bắt đầu bán thông qua các buổi phát video trên mạng xã hội. Chị từ chối trả lời phỏng vấn với lý do quá mệt mỏi.

Nhiều lao động trẻ Trung Quốc coi "ngựa khóc" như biểu tượng cho sự kiệt sức và vỡ mộng của chính họ. Ảnh: Reuters.

Biểu tượng phản ánh những áp lực

Theo lịch Can Chi của Trung Quốc, năm 2026 là năm Bính Ngọ (Ngựa Lửa) - chu kỳ 60 năm mới xuất hiện một lần, tượng trưng cho tham vọng, tăng trưởng và sức mạnh bùng cháy.

Tuy nhiên, nhiều lao động trẻ Trung Quốc lại đón nhận chú “ngựa khóc” như biểu tượng cho điều hoàn toàn ngược lại.

Trong nhiều thập kỷ trước, tăng trưởng kinh tế nhanh chóng đã giúp Trung Quốc đưa khoảng 800 triệu người thoát nghèo và hình thành tầng lớp trung lưu thịnh vượng.

Tuy nhiên, theo các nhà phân tích, tăng trưởng và tiền lương hiện nay đã chững lại, còn triển vọng thăng tiến xã hội ngày càng mờ nhạt. Với nhiều người trẻ, cuộc sống từng được lý tưởng hóa như một hành trình phấn đấu nay lại gợi lên cảm giác nặng nhọc, kiệt quệ và thất vọng.

Những tâm trạng đó cũng thể hiện rõ qua làn sóng phản đối văn hóa làm việc “996” - tức làm từ 9h đến 21h, 6 ngày mỗi tuần.

Chúng cũng xuất hiện trong cách cư dân mạng mô tả cuộc sống hiện đại là “garbage time” (thời gian rác) - thuật ngữ thể thao của Mỹ, chỉ những phút cuối của trận đấu khi kết quả đã an bài nhưng các cầu thủ vẫn phải tiếp tục thi đấu cho hết giờ.

Chú ngựa khóc gia nhập danh sách ngày càng dài các biểu tượng văn hóa - từ trào lưu “nằm yên” cho đến các meme về kiệt sức - phản ánh một thế hệ đang đặt câu hỏi về giá trị của việc lao động không ngừng nghỉ.

Từ sản phẩm lỗi, chú ngựa khóc nhồi bông trở thành hiện tượng mạng. Ảnh: Reuters.

“Mọi người thường đùa, ngựa khóc thể hiện vẻ ngoài của bạn khi làm việc, còn ngựa cười đại diện cho bạn khi tan sở”, chị Zhang nói với Reuters.

Theo Wang Bin - giáo sư chuyên ngành truyền thông mạng xã hội tại Đại học Nhân dân Trung Quốc, xu hướng “ngựa khóc” được nhìn nhận như phản ứng tâm lý trước tình trạng mệt mỏi xã hội đang lan rộng.

“Ngày nay, xã hội đang chịu quá nhiều áp lực. Chú ngựa khóc chính là sự phản chiếu những cảm xúc bị dồn nén trong mỗi con người”, Gao Lin, một chủ cửa hàng, nói.

Thói quen chi tiêu và lối sống cũng cho thấy sự chán chường ấy.

Nhiều người trẻ Trung Quốc hiện tìm kiếm sự giải tỏa bằng cách trốn về nông thôn hoặc đơn giản là nằm lì trên giường.

Họ ít mặn mà với việc tiêu tiền để phô trương sự giàu có hay thành công vật chất, mà có xu hướng tìm đến những món đồ mang lại sự an ủi tinh thần hoặc niềm vui tức thì - như chú ngựa khóc.

Jessica Lan, nhân viên của một công ty du lịch tại tỉnh Quảng Đông, cho biết cô đặt con ngựa khóc trên bàn làm việc để bầu bạn trong những ngày làm việc dài đằng đẵng.

“Thực ra tôi giống con lừa hơn”, cô nói. “Ngựa còn đỡ mệt hơn tôi”.