Các hiện vật và di tích trong Cố Cung luôn được quan tâm tu sửa và bảo tồn. Ảnh minh họa: H.T.

Gần đây, ở Trung Quốc có một bộ phim tài liệu tên là Tôi ở Cố Cung tu sửa hiện vật rất nổi tiếng trên một trang web phi chính thống tụ hội những người trẻ tuổi thế hệ 9X.

Trang Bilibili là một trang web chia sẻ video có chủ đề xoay quanh hoạt hình, truyện tranh và trò chơi có trụ sở tại Trung Quốc, người dùng có thể gửi, xem và thêm phụ đề bình luận trên video. Trang web này được ra mắt vào năm 2009, hiện là cộng đồng của người trẻ tuổi đứng đầu Trung Quốc, được người dùng gọi với cái tên thân thiết là “Trạm B”.

Những bạn trẻ này thích văn hóa trong thế giới hai chiều, khi xem video sẽ để lại bình luận ngay trên video, dựa theo phán đoán của mình để phân tích, mổ xẻ các sự việc, hiện tượng, quan niệm sống có khác biệt lớn với các thế hệ khác.

Tại sao bộ phim tài liệu được nhắc đến ở trên lại nổi tiếng đến vậy? Nguyên nhân do đối tượng mà bộ phim này lột tả là những người thợ tu sửa hiện vật, khác hẳn với những bộ phim chỉ tập trung nói về hiện vật như trước đây. Điều khiến người ta kinh ngạc là, đánh giá của ngươi xem dành cho bộ phim này vượt xa các thể loại phim thần tượng và các bộ phim truyền hình đang được ưa thích, đưa nó đứng đầu bảng xếp hạng về phim ảnh.

Trong phim, điều khiến người trẻ cảm thấy chấn động nhất là tinh thần nghệ nhân, cùng với “khí chất đáng quý” ở họ. Từ xưa, tinh thần này đã chảy trong huyết dịch của con người Trung Quốc. Bánh xe lịch sử lăn về phía trước, làn sóng thời đại ùn ùn kéo tới, nhưng cuối cùng sẽ có một số thứ có thể vượt qua sự hạn chế của không gian, vượt qua khoảng cách thế hệ, vĩnh hằng trong dòng chảy của tháng năm.

Khi bước vào Cố Cung, bạn không còn nhận ra sự huyên náo của thế giới bên ngoài, chỉ nhìn thấy kết tinh của trí tuệ người Trung Quốc từ nghìn năm nay. Thông thường, mọi người cho rằng những người thợ sửa chữa sẽ thận trọng, dè dặt đối đãi với hiện vật.

Thực tế không phải vậy, cái họ có chỉ là một con tim bình thường, để lộ tình yêu tha thiết với cổ vật của cha ông để lại. Khí chất đáng quý ở người thợ, người nghệ nhân chúng ta khó có thể miêu tả bằng những câu từ hoa lệ. Họ dùng trái tim để theo đuổi sự hoàn mỹ, có lòng kiên nhẫn và kiên trì với những thứ nhỏ nhặt. Đối với họ, tinh thần người thợ chính là “ngồi yên được, kiên nhẫn bền bỉ, không chắp vá”.

Trong thời đại hiện nay, mọi người thường thích theo đuổi hiệu suất cao, cho rằng “ngồi yên được” đồng nghĩa với bảo thủ, “kiên nhẫn bền bỉ” đồng nghĩa với hiệu suất thấp, mà không biết rằng, mọi lợi ích trước mắt đều chỉ là tạm thời, xốc nổi trong lòng có thể sẽ khiến họ trắng tay.

Trong thời đại biến chuyển từng ngày, có những người theo đuổi những thứ mới mẻ ở hiện tại, nhưng chúng ta cần có những người có thể tĩnh tâm, kiên trì gìn giữ và kế thừa truyền thống, bởi có nhiều việc nếu không có tinh thần “ngồi yên được trên băng ghế lạnh” thì không thể hoàn thành được.

Không chỉ riêng công việc tu sửa hiện vật, mà rất nhiều công việc khác đều đòi hỏi tinh thần “đã tốt còn muốn tốt hơn” ở người thực hiện.

Người thợ sở dĩ có thể trở thành nghệ nhân, không chỉ là vì họ làm việc cần mẫn không kể ngày đêm. Chúng ta phải biết rằng, cái họ theo đuổi là chất lượng sản phẩm, họ tạo ra sản phẩm bằng tâm huyết lớn.

Một nghệ nhân đồ đồng tên Khuất Phong hiểu về nội hàm nghệ nhân như sau: “Người Trung Quốc xưa chú trọng nguồn gốc của sự vật, chính là lấy mình quan sát vật, rồi lại lấy vật quan sát mình.

Mọi đồ vật trong Cố Cung đều có sinh mệnh. Trong quá trình chế tạo chúng, con người luôn nghĩ cách gửi gắm tâm hồn, tình cảm của mình vào trong đó. Người sống ở đời, đều muốn lưu lại chút gì đó, cảm thấy có như vậy bản thân mới có giá trị”.