Hình ảnh cổ điển và phổ biến nhất của những người đầu bếp là áo trắng, mũ trắng và tạp dề. Trang phục của đầu bếp thường không phải vấn đề được mọi người chú trọng trong hoạt động của một nhà hàng, trừ khi nhà hàng đó thuộc tầm cao thì có thể (có thể thôi). Nhưng tôi thấy chuyện đầu bếp mặc gì xứng đáng nhận được nhiều sự quan tâm hơn vậy.

Đồ mà đầu bếp mặc cũng nhiều kiểu, mỗi một nơi sẽ yêu cầu khác nhau, có những nơi chỉ cần áo là xong, có chỗ lại vài chục thứ đắp lên người. Cá nhân tôi đã soạn ra một khung trang phục mà đầu bếp phải mặc khi làm việc, mình có thể thêm vào đó món này món kia, nhưng bớt đi thì không:

Áo bếp: Không dễ để mô tả một chiếc áo bếp vì giờ hắn cũng nhiều kiểu cách, không bắt buộc phải là loại hai hàng khuy mẫu mực nữa. Một chiếc áo bếp chất lượng sẽ được may bằng vải dày, dù hơi nóng nhưng sẽ bảo vệ mình khỏi những thứ văng vào người hay không đột nhiên toạc ra khi mình với tay lấy lọ gia vị trên tủ.

Mặc dù bây giờ mọi người may áo với đủ thứ màu sắc và hoa văn, tôi khuyên mình nên gắn với hai màu cơ bản là trắng và đen, hoặc một màu tối khác. Còn những chiếc áo xanh, đỏ, vàng, hồng, tím... thứ nhất trông rất rẻ tiền (dù có thể giá thành không rẻ), thứ hai trông rất con nít, thứ ba nếu bị dơ thì trông rất ghê. Tôi luôn có ác cảm rằng những đầu bếp mặc áo sặc sỡ không ra dáng và chuyên nghiệp như các đồng nghiệp bận chiếc áo trắng hoặc đen đơn giản - mặc dù điều này có thể không đúng và họ giỏi hơn tôi cả nghìn lần.

Áo bếp có thể dài hoặc ngắn tay, tôi khuyên mình nên chọn loại dài tay và khi mặc thì xắn lên. Khi làm việc, sẽ có những lúc mình cần che tay lại - giả dụ như khi chiên mà dễ bắn - lúc ấy chỉ cần buông tay áo xuống là xong, rất tiện. Mình chỉ làm bếp thôi chứ không có mình đồng da sắt.

Quần dài: Tương tự mớ áo màu sắc, những chiếc quần cộc trong không gian bếp cũng khiến tôi nảy sinh ác cảm, thậm chí còn dữ dội hơn. Khi làm bếp mình đừng mặc những chiếc quần ngắn khoe cặp giò lông lá ra, trông rất dơ, thiếu chuyên nghiệp và còn nguy hiểm. Dầu nóng, nước sôi, vật dụng sắc nhọn... là những thứ luôn có thể văng về phía mình bất kỳ lúc nào, vậy nên ta luôn phải mặc đồ kín. Quần làm bếp đẹp và hợp lý nhất là loại quần dài tối màu, vừa đỡ bị dơ vừa hài hòa với chiếc áo. Mặc quần vải mềm khi làm bếp sẽ thoải mái và đẹp hơn so với quần jean, nếu có chất liệu co dãn nữa sẽ càng tuyệt vời.

Tạp dề: Quần áo thì có lẽ 90% mọi người sẽ mặc khi làm bếp rồi, chẳng ai lại trần truồng cả (trừ khi mình đang ở nhà và nấu ăn cho người tình), nhưng mọi người lại chểnh mảng chuyện mặc tạp dề. Chiếc tạp dề mang nhiều ý nghĩa với một người đầu bếp. Về mặt chức năng, nó che chắn những thứ bắn lên người, cũng là chỗ để mình dắt khăn và cài dụng cụ. Về mặt thẩm mỹ, nó là dấu hiệu cho thấy mình là một đầu bếp.

Một người đầu bếp mặc tạp dề trông sẽ đàng hoàng, sạch sẽ và chuyên nghiệp hơn rất nhiều so với không mặc. Khi làm việc, thay một chiếc tạp dề bị dơ sẽ nhanh và dễ hơn nhiều so với thay cả chiếc áo. Tạp dề có loại cao đến ngực với dây đeo qua cổ và loại khác thì chỉ quấn ngang hông trở xuống. Cá nhân tôi chuộng loại đeo qua cổ hơn, vì phần lớn những khi mình bị bắn đồ lên người, chúng sẽ dính vào phần thân trên. Bận chiếc tạp dề vô, chưa cần biết nấu ăn ngon dở, trông mình đã đẹp hơn rồi.

Giày hoặc dép kín mũi: Cũng như việc không mặc quần ngắn, mình không đi sandal, dép tổ ong hay dép xỏ ngón để làm bếp vì trông rất kém chuyên nghiệp và nguy hiểm. Nói dại, lỡ có dầu mỡ đổ hay dao rơi xuống cắm thẳng vô chân mình là xong phim.

Một đôi giày đàng hoàng sẽ là lựa chọn hoàn hảo. Ngoài việc bảo vệ đôi chân, nâng tầm vẻ ngoài mình lên, nó còn giúp mình di chuyển nhanh hơn. Khi đông khách, chạy trên một đôi giày sẽ nhanh hơn là đôi dép loẹt xoẹt. Để thêm an toàn, mình nên kiếm những đôi giày chống trơn trượt vì khả năng cao sàn bếp giữa buổi phục vụ sẽ đầy dầu mỡ và nước, đang vội mà lao đi trên sàn trơn thì rất dễ gặp tai nạn.

Chừng đó với tôi là đủ. Có thể mình sẽ thấy tôi đang kể thiếu mất chiếc mũ, nhưng với tôi thì mũ là một thứ không cần thiết. Nhiều người sẽ cho rằng không đội mũ là mất vệ sinh, là tóc rơi vào đồ ăn, là không có thứ thấm mồ hôi... Cá nhân tôi thấy những lý do này thiếu thuyết phục. Tóc rơi vào đồ ăn hay không sẽ phụ thuộc vào mức độ chú tâm của mình vào món đang làm. Nếu tập trung, có tóc mình sẽ thấy ngay; nếu làm mà đầu óc để trên mây, có đội 10 chiếc mũ thì khách vẫn có thể ăn phải tóc bạn. Bên cạnh đó, đội mũ sẽ khiến mồ hôi toát ra nhiều hơn vài lần vì nóng.

Nhiều nơi muốn bộ đồng phục điệu đà thêm một chút sẽ cho thêm chiếc khăn quấn cổ. Với tôi thì thứ này hoàn toàn vô dụng: nó không khiến mình đẹp hơn, cũng không có tác dụng gì. Có người sẽ cho rằng chiếc khăn này thấm mồ hôi, để không bị chảy vào đồ ăn. Nhưng chính vì đeo khăn nên mình mới ra nhiều mồ hôi, và mồ hôi trên cổ sẽ chảy dọc xuống thân. Mình không có nằm ngang trên chảo hay đĩa để mà mồ hôi rớt xuống đồ ăn, lực hấp dẫn Trái Đất nằm thẳng đứng chứ không ngang hay chéo.

Nhưng phục trang của đầu bếp có những món gì đi nữa, thì yêu cầu quan trọng khi mặc vẫn là chúng phải vừa vặn. Áo quần thùng thình vừa xấu vừa luộm thuộm, tạp dề quá dài hay quá ngắn trông cũng không ra làm sao.

Quần áo chỉnh tề rồi thì phải nhớ luôn giữ cho mình sạch sẽ nhất có thể. Làm bếp không có nghĩa mình trông phải dơ thì mới là bận bịu và nhiều việc hay trông sạch tức là đến bếp chỉ toàn chơi. Dơ hay sạch là do cách mình làm việc, do cách di chuyển chân tay, thao tác với đồ đạc. Chỉ cần để ý và khéo léo một chút thì dù có luôn tay luôn chân từ sáng đến tối, áo mình vẫn trắng; nếu vụng về và làm việc cẩu thả, chỉ cần vào bếp năm phút thôi là quần áo lấm bẩn rồi. Nhưng khéo đến mấy thì mình cũng khó tránh khỏi việc bị dây bẩn khi làm việc, vậy nên vật bất ly thân với đầu bếp mới là chiếc tạp dề.

Tất nhiên mình có thể cởi trần, bận quần đùi, đi dép vào bếp; mình ăn mặc thế nào thì tôi cũng chẳng có quyền đánh giá. Nhưng tôi đang gợi ý cho mình hướng đến hình ảnh một người đầu bếp chuyên nghiệp và chỉnh tề.

Chẳng đâu xa, mình hãy nhìn ra bên ngoài nhà hàng, các bạn phục vụ trông thế nào, mình cũng hoàn toàn có thể trông như thế chứ không phải vì ở trong bếp nên chỉ cần nấu ăn được là đủ, các thứ khác không quan trọng. Rồi mình lại than làm bếp chẳng ai yêu. Trông mình mặc đồ vừa xấu vừa dơ thì ai yêu cho nổi. Giờ mình mặc một chiếc áo trắng ôm vừa người, quần đen đúng cỡ, đi đôi giày sạch sẽ, quấn thêm chiếc tạp dề thì mấy bạn nữ phục vụ nhìn là thích liền.

Vừa nấu ăn ngon, vừa trông đàng hoàng, ấy mới là tác phong đầu bếp.