Năm 2006, hộ chiếu Mỹ được xem là "tấm vé quyền lực" để đi khắp thế giới, mang lại cho công dân nước này mức độ tự do đi lại toàn cầu mà chỉ Đan Mạch và Phần Lan có thể sánh ngang.
Sau 20 năm, cục diện đã thay đổi đáng kể. Báo cáo kỷ niệm 20 năm vừa được công bố của Chỉ số Hộ chiếu Henley cho thấy bảng xếp hạng về quyền tự do đi lại trên toàn cầu đã thay đổi hoàn toàn, theo CNN.
Ông Christian H. Kaelin, Chủ tịch công ty tư vấn định cư và quốc tịch toàn cầu Henley & Partners có trụ sở tại Anh, đồng thời là người sáng lập Chỉ số Hộ chiếu Henley, nhận định: "Dữ liệu trong suốt 20 năm cho thấy sức mạnh của hộ chiếu là một trong những biểu hiện rõ nét nhất về vị thế địa chính trị của một quốc gia".
"Những hộ chiếu quyền lực nhất thế giới thuộc về các quốc gia mà các nước khác mong muốn thiết lập quan hệ đối tác, dù là trong thương mại, đầu tư, an ninh hay hợp tác. Xét cho cùng, quyền tự do đi lại phản ánh mức độ coi trọng mà các quốc gia khác dành cho mối quan hệ với đất nước đó", ông nói thêm.
Vị thế địa chính trị thể hiện qua sức mạnh hộ chiếu
Tính đến tháng 7/2026, Singapore tiếp tục sở hữu hộ chiếu quyền lực nhất thế giới, cho phép công dân nhập cảnh 192 quốc gia và vùng lãnh thổ mà không cần xin thị thực trước - nhiều hơn 70 điểm đến so với năm 2006.
Tuy nhiên, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) mới là quốc gia bứt phá ấn tượng nhất trên bảng xếp hạng năm 2026 cũng như trong suốt thế kỷ 21.
UAE đã vươn lên đồng hạng hai thế giới trong năm nay, cùng với Nhật Bản và Hàn Quốc. Công dân của cả ba quốc gia đều có thể miễn thị thực khi nhập cảnh 188 quốc gia và vùng lãnh thổ.
So với cách đây 20 năm, số điểm đến được miễn thị thực của hộ chiếu Nhật Bản đã tăng thêm 60, Hàn Quốc tăng 73, trong khi UAE ghi nhận mức tăng ấn tượng tới 153 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Đứng thứ ba là Thụy Điển, với quyền miễn thị thực tại 187 quốc gia và vùng lãnh thổ. Năm 2006, Thụy Điển từng giữ vị trí thứ hai thế giới, với quyền miễn thị thực tới 129 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Vị trí đồng hạng tư trong bảng xếp hạng tháng 7/2026 thuộc về Bỉ, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Ireland, Italy, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy và Tây Ban Nha. Hộ chiếu của các quốc gia này đều cho phép công dân nhập cảnh 186 quốc gia và vùng lãnh thổ mà không cần xin thị thực trước.
 |
| Nhiều quốc gia châu Âu, trong đó có Pháp, cùng chia sẻ vị trí thứ 4. Ảnh: Reuters. |
Trong khi đó, Malta đã vươn lên đồng hạng 5 cùng Áo, Hy Lạp, Bồ Đào Nha và Thụy Sĩ, với quyền miễn thị thực tại 185 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đáng chú ý, vào năm 2006, Malta chỉ xếp thứ 11 trên bảng xếp hạng.
Châu Âu thăng hạng mạnh
Đứng đồng hạng 6 là Hungary, Ba Lan và Vương quốc Anh. Trong đó, Hungary đã tăng từ hạng 19 năm 2006 lên hạng 6, Ba Lan từ hạng 16 lên hạng 6, trong khi Vương quốc Anh lại tụt từ hạng 3 xuống hạng 6.
Đồng hạng 7 có 8 quốc gia, gồm Latvia (tăng từ hạng 26 năm 2006), Slovakia (từ hạng 22), CH Czech (từ hạng 21), Slovenia (từ hạng 17), Australia và Malaysia (đều từ hạng 9), cùng Canada và New Zealand (đều giảm từ hạng 6).
Đồng hạng 8 là Croatia và Estonia - hai quốc gia châu Âu có bước thăng hạng ấn tượng sau những biến động của thế kỷ 20. Trong 20 năm, Croatia tăng 20 bậc, còn Estonia tăng 18 bậc.
Đồng hạng 9 là Lithuania, tăng 15 bậc sau hai thập kỷ, và Liechtenstein, tăng 1 bậc.
Mỹ hiện đồng hạng 10 với Iceland. Dù tụt hạng, hộ chiếu Mỹ vẫn cho phép công dân miễn thị thực tại 180 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng đáng kể so với 130 điểm đến vào năm 2006.
Theo tạp chí Forbes, thứ hạng của Mỹ chịu tác động từ chính sách miễn thị thực thiếu tính tương hỗ. Trong khi công dân Mỹ được miễn thị thực tại 180 điểm đến, Mỹ chỉ miễn thị thực cho công dân 46 quốc gia.
 |
| Iceland và Mỹ cùng đứng ở vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng mới nhất về các hộ chiếu quyền lực nhất thế giới. Ảnh: Reuters. |
Khoảng cách ngày càng nới rộng
Theo báo cáo, trong 20 năm qua, khoảng cách về quyền tự do đi lại giữa công dân của quốc gia có hộ chiếu quyền lực nhất và quốc gia có hộ chiếu yếu nhất thế giới đã gia tăng đáng kể.
Khoảng cách về quyền tự do đi lại giữa hộ chiếu Singapore và Afghanistan hiện lên tới 118 quốc gia và vùng lãnh thổ. Singapore đứng đầu bảng xếp hạng, trong khi Afghanistan liên tục xếp cuối kể từ năm 2006.
Cách đây hai thập kỷ, hộ chiếu Afghanistan chỉ được miễn thị thực tại 12 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đến nay, con số này đã tăng lên 22.
Trong khi đó, Bolivia (đứng thứ 77) là quốc gia duy nhất trên thế giới ghi nhận sự sụt giảm về số điểm đến được miễn thị thực trong 20 năm qua. Hộ chiếu nước này hiện được miễn thị thực ít hơn 6 quốc gia và vùng lãnh thổ so với năm 2006.
 |
| Đại Thánh đường Hồi giáo ở Herat, Afghanistan. Ảnh: New York Times. |
Hòa bình và sức mạnh hộ chiếu
Báo cáo của Henley & Partners cũng đối chiếu bảng xếp hạng hộ chiếu với Chỉ số Hòa bình Toàn cầu (Global Peace Index), vốn cũng bước sang năm công bố thứ 20 trong năm nay, theo tờ The Hill.
Theo Chỉ số Hòa bình Toàn cầu do Viện Kinh tế và Hòa bình (Úc) công bố, thế giới hiện ghi nhận số lượng các cuộc xung đột giữa các quốc gia ở mức cao nhất kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và mức độ hòa bình toàn cầu đã suy giảm liên tiếp trong 12 năm.
Báo cáo nhận định: "Nhiều quốc gia yên bình nhất thế giới cũng đồng thời sở hữu những hộ chiếu quyền lực nhất".
Cụ thể, Singapore đứng thứ 8 trên Chỉ số Hòa bình Toàn cầu và đứng đầu Chỉ số Hộ chiếu Henley. Nhật Bản, Thụy Sĩ, Ireland, Áo, Bồ Đào Nha, Phần Lan, Đan Mạch, New Zealand, Canada, CH Czech và Malaysia đều nằm trong nhóm dẫn đầu ở cả hai bảng xếp hạng.
Tuy nhiên, cũng có những trường hợp ngoại lệ về mặt thống kê, điển hình là Mỹ (đứng thứ 10 trên Chỉ số Hộ chiếu Henley nhưng chỉ thứ 134 trên Chỉ số Hòa bình Toàn cầu) và Israel (đứng thứ 18 về sức mạnh hộ chiếu nhưng thứ 149 về mức độ hòa bình).
Theo Henley & Partners, vị trí của hai quốc gia này phản ánh nhiều thập kỷ tích lũy vốn ngoại giao, ảnh hưởng địa chính trị, tầm quan trọng về kinh tế cũng như niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với các thể chế và hệ thống giấy tờ xuất nhập cảnh của họ.
"Trong bối cảnh căng thẳng với Iran và tình trạng bất ổn trên khắp Trung Đông một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của dư luận, sức mạnh hộ chiếu của Mỹ và Israel cho thấy quyền tự do đi lại quốc tế được quyết định bởi nhiều yếu tố hơn là chỉ mức độ hòa bình của một quốc gia", theo báo cáo.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
