Người cười kẻ khóc trong ngành sách 2025

Ảnh: InsideHook.

Theo New York Times, doanh số bán sách năm 2025 tương đối ổn định và các hiệu sách nhìn chung đang phát triển mạnh. Tuy nhiên, ngành kinh doanh sách vẫn phải đối mặt với hàng loạt thách thức như chi phí tăng cao, AI làm gián đoán kết quả tìm kiếm trực tuyến và làm thị trường tràn ngập những cuốn sách sao chép kém chất lượng, điều cũng khiến cho những cuốn sách do con người viết khó nổi bật hơn.

“Ngành xuất bản đang trong quá trình chuyển đổi rất khó khăn”, Dominique Raccah đến từ nhà xuất bản Sourcebooks, cho biết.

Độc giả đọc sách gì?

Độc giả đã mua khoảng 184 triệu cuốn tiểu thuyết tuổi trưởng thành trong năm nay. Con số này gần bằng năm ngoái và cao hơn 66 triệu bản so với năm 2019, năm cuối cùng trước đại dịch Covid-19.

Những dòng sách đáng chú ý như tiểu thuyết trinh thám, với đại diện là loạt truyện của Freida McFadden đạt hơn 5,5 triệu bản in, hay loạt tiểu thuyết lãng mạn giả tưởng của Rebecca Yarros.

Lãng mạn giả tưởng ghi nhận đà tăng trưởng mạnh mẽ năm 2025. Ảnh: Book Riot.

Ngoài ra, một số tác giả mới và tiểu thuyết nhỏ hơn cũng bán rất chạy. Cuốn tiểu thuyết đầu tay của Virginia Evans The Correspondent đã bán được hơn nửa triệu bản trong năm nay, “vượt xa mọi dự đoán”.

Michael Reynolds, Giám đốc xuất bản của Europa Editions, cũng cho biết nhà xuất bản của ông đã có một năm thành công một phần nhờ vào cuốn Mona’s Eyes (Đôi mắt của Mona) của Thomas Schlesser, một trong những tác phẩm ăn khách nhất năm của Barnes & Noble.

Reynolds chia sẻ: “Một số nhà xuất bản văn học thuộc các tập đoàn lớn đang hơi dè dặt với một số thể loại lạ và các nhà xuất bản độc lập đang được hưởng lợi từ điều đó”.

Ngoài ra, doanh số sách tiểu thuyết lãng mạn vẫn đang tăng, mặc dù thể loại này không tăng trưởng chóng mặt như những năm gần đây. Theo BookScan, doanh số sách tiểu thuyết lãng mạn đã tăng khoảng 5% trong năm nay so với năm ngoái, chủ yếu là nhờ doanh số bán chạy của thể loại lãng mạn giả tưởng, như cuốn Onyx Storm của Yarros.

Một dòng sách tăng trưởng khác là Kinh Thánh, với doanh số tăng khoảng 12% so với năm ngoái. Ngoài ra, sự quan tâm của các độc giả truyện tranh đã giúp thúc đẩy doanh số bán hàng tại các cửa hàng truyện tranh tăng 27% trong tám tháng đầu năm, theo một báo cáo từ ấn phẩm ICv2 của ngành truyện tranh.

Đôi mắt của Mona cũng gây sự chú ý khi phát hành tại Việt Nam.

Những thể loại sách không được ưa chuộng

Sách phi hư cấu đã có một năm khó khăn. Trong số 10 đầu sách phi hư cấu in ấn bán chạy năm 2025, chỉ có một cuốn được xuất bản vào năm 2025 là cuốn hồi ký tranh cử của Kamala Harris, 107 Days. Những tác phẩm khác đều được xuất bản từ trước và đang bán được nhờ dư âm của nó.

Cuốn sách tự lực bán chạy của Mel Robbins The Let Them Theory ra mắt năm 2024 và năm vừa rồi bán được hơn 2,7 triệu bản in.

Brenna Connor, một nhà phân tích ngành sách của Circana BookScan, cho biết: “Về cơ bản, bà ấy đang gánh vác toàn bộ thể loại sách tự lực hiện nay”.

Nhìn chung, sự sụt giảm doanh số bán sách phi hư cấu đang phản ánh sự thay đổi của hệ sinh thái thông tin. Một số độc giả sách phi hư cấu có thể đang chuyển sang sách nói thay vì sách in. Đồng thời, họ cũng có nhiều lựa chọn như chatbot, YouTube, podcast và các nguồn trực tuyến miễn phí khác để tìm kiếm thông tin.

Ngoài sách phi hư cấu, doanh số bán tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên đã giảm mạnh. Nếu không tính doanh số cuốn Sunrise on the Reaping của Collins, doanh số tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên đã giảm 12% trong năm nay so với năm ngoái, theo BookScan.

Có thể nói Sunrise on the Reaping là điểm sáng duy nhất trong số tiểu thuyết dành cho thanh thiếu niên năm 2025. Phần tiền truyện của Hunger Games đã bán được khoảng hai triệu bản in.

Theo các nhà quan sát trong ngành, một lý do là các thanh thiếu niên đang dần chuyển sang đọc những thể loại khác. Các nhà xuất bản đang cố gắng thu hút họ quay trở lại bằng việc phát triển một thể loại lai ghép mơ hồ được gọi là tiểu thuyết dành cho người mới lớn, thường là những tác phẩm hư cấu đang trở nên phổ biến trên BookTok, với các nhân vật trẻ tuổi và chủ đề dành cho người trưởng thành.

Tuy nhiên, Kristin Bartelme, phó chủ tịch cấp cao phụ trách tiếp thị tại nhà phân phối sách ReaderLink, cho biết ảnh hưởng của BookTok đang bắt đầu suy yếu. “Chắc chắn là có một vài cuốn sách bán chạy nhưng không đến mức như của Colleen Hoover hay Rebecca Yarros”, Bartelme chia sẻ.

Sự lên ngôi của sách nói

Về các thể loại sách, sách nói đang ghi nhận đà tăng trưởng mạnh và ổn định, gấp 4 lần trong suốt thập kỷ qua. Doanh số sách nói thường khiến các nhà xuất bản hào hứng vì chúng giúp hỗ trợ cho sách in. Nhiều độc giả đang ưa chuộng sách nói vì họ có thể nghe sách trong khi đi lại hoặc rửa bát, trong khi nhiều người khác cũng muốn sở hữu cả bản in và bản âm thanh.

Doanh số sách in cũng chiếm khoảng ba phần tư doanh số bán sách, theo Hiệp hội xuất bản Mỹ. Trong khi đó, doanh số sách điện tử đã giảm, dù được đồn đoán sẽ thay thế hoàn toàn sách in trong tương lai gần. Theo dữ liệu từ Hiệp hội xuất bản Mỹ, sách điện tử giảm từ 17% xuống 11% trong thị phần doanh thu sách từ năm 2016 đến nay.

Cùng với những tín hiệu tích cực từ sách in, trải nghiệm mua sách trực tiếp cũng vẫn được độc giả ưa chuộng. Năm 2025, 422 hiệu sách mới đã gia nhập Hiệp hội các nhà bán sách Mỹ (ABA). Barnes & Noble cũng mở thêm 55 cửa hiệu trên khắp nước Mỹ.

Các hiệu sách chuyên biệt theo thể loại cũng đang phát triển mạnh, ví dụ Spicy Librarian, một hiệu sách chuyên về tiểu thuyết lãng mạn ở Denver hay The Twisted Spine, một hiệu sách chuyên về tiểu thuyết kinh dị ở Williamsburg, Brooklyn.

CEO ABA Allison Hill cho biết: “Các hiệu sách độc lập đang là một phương thuốc cho thời đại chúng ta đang sống”, đề cập đến những bất ổn và khó khăn trong năm 2025.

Truyện fanfic còn 'nóng' tới đâu? Những cuốn sách nổi lên nhờ cộng đồng fan fiction không phải là điều gì mới. Tuy nhiên, xu hướng này có thể sẽ gia tăng trong thời gian tới, theo People. 08:00 25/12/2025

Phi hư cấu hết thời, thể loại nào thống thị thế giới sách? Đầu những năm 2020, độc giả đổ xô đến sách phi hư cấu để giải thích biến động chính trị xã hội. Nhưng các tác phẩm này đang dần bị quên lãng, theo The Guardian. 14:00 22/12/2025

Những cuốn sách 'cozy' được ưa chuộng mùa Giáng sinh Từ trinh thám, lãng mạn đến kỳ ảo và kinh dị, những cuốn sách mang lại cảm giác ấm cúng “cozy” đang rất được yêu thích trong mùa Giáng sinh, theo CBC. 06:18 18/12/2025