|
|
Mỹ gia tăng áp lực quân sự lên Iran giữa bối cảnh đàm phán thỏa thuận. |
Nhà Trắng đã nhận báo cáo về việc quân đội sẵn sàng tấn công Iran ngay cuối tuần này. Động thái trên diễn ra sau khi Mỹ dồn dập huy động các khí tài không quân và hải quân tới Trung Đông trong những ngày qua.
Tuy nhiên, một nguồn tin tiết lộ rằng ông Trump vẫn đang cân nhắc kỹ lưỡng giữa hai lựa chọn: ủng hộ hoặc phản đối tấn công quân sự. Ông đang tích cực tham vấn các cố vấn và đồng minh để tìm ra phương án tối ưu, khiến khả năng đưa ra quyết định cuối cùng vào cuối tuần này vẫn còn bỏ ngỏ. "Ông ấy đang dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ về việc này", nguồn tin nhấn mạnh.
Tại các cuộc đàm phán gián tiếp ở Geneva hôm 17/2, các nhà đàm phán Mỹ và Iran đã có hơn 3 giờ trao đổi văn bản nhưng chưa đạt được giải pháp đột phá. Dù phía Iran khẳng định hai bên đã thống nhất được một bộ "nguyên tắc định hướng", giới chức Mỹ vẫn thận trọng cho rằng còn quá nhiều chi tiết cần phải thảo luận.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt hôm thứ Tư cho biết Iran dự kiến sẽ cung cấp thêm chi tiết về lập trường đàm phán của họ trong vài tuần tới, nhưng bà không cho biết liệu ông Trump có tạm hoãn hành động quân sự trong khoảng thời gian đó hay không.
Bà Leavitt cảnh báo rằng Iran nên "khôn ngoan" chớp lấy cơ hội đạt được thỏa thuận, trong khi Mỹ đang dồn dập tăng cường khí tài quân sự tới Trung Đông, theo Ajazeera.
Phát biểu này là một phần trong chuỗi thông điệp răn đe từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, diễn ra ngay sau khi đại diện hai nước kết thúc vòng đàm phán gián tiếp thứ hai trong tháng này.
Hai bên đang đưa ra những thông tin trái ngược về kết quả đàm phán. Trong khi giới chức Iran khẳng định đôi bên đã thống nhất được các "nguyên tắc định hướng", Phó Tổng thống Mỹ JD Vance lại cho biết Tehran vẫn chưa đáp ứng đầy đủ mọi "lằn ranh đỏ" của Washington.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump vừa gửi đi thông điệp cảnh báo đanh thép về khả năng leo thang quân sự. Đáng chú ý, ông công khai chỉ trích Thủ tướng Anh Keir Starmer về thỏa thuận nhượng lại quần đảo Chagos, đồng thời khẳng định tầm quan trọng của căn cứ chiến lược Diego Garcia trong kế hoạch đối phó Tehran.
“Nếu Iran từ chối thỏa thuận, Mỹ có thể phải sử dụng căn cứ Diego Garcia và sân bay Fairford để xóa sổ nguy cơ tấn công từ một chính quyền cực kỳ bất ổn và nguy hiểm”, ông Trump nhấn mạnh.
Một quan chức Bộ Ngoại giao nói với CNN hôm 18/2 rằng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến sẽ tới Israel vào ngày 28/2 để gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và cập nhật cho ông về các cuộc đàm phán với Iran.
“Tôi sẽ không thay mặt Tổng thống Mỹ để đặt ra bất kỳ thời hạn nào”, bà Leavitt nói.
Bà cho biết thêm rằng dù “ngoại giao luôn là lựa chọn hàng đầu của ông ấy”, nhưng hành động quân sự vẫn được đặt lên bàn cân.
“Có rất nhiều lý do và lập luận mà người ta có thể đưa ra cho một cuộc tấn công chống lại Iran”, bà nói, đồng thời cho biết thêm rằng ông Trump đang dựa vào sự tư vấn từ đội ngũ an ninh quốc gia của mình là “trên hết và trước hết”.
Quân đội Mỹ dồn dập áp sát Iran
Tính đến thứ Tư, Lầu Năm Góc đã thiết lập sự hiện diện quân sự áp đảo tại Trung Đông với tàu sân bay USS Abraham Lincoln, 9 tàu khu trục và 3 tàu chiến ven biển. Một quan chức Mỹ tiết lộ với AFP rằng "siêu mẫu hạm" lớn nhất thế giới USS Gerald R. Ford cũng đang từ Đại Tây Dương cấp tập tiến vào khu vực.
Song song với gọng kìm trên biển, dữ liệu từ Flightradar24 và các nguồn tin tình báo mở (OSINT) cho thấy một "vòi rồng" không quân đã được thiết lập. Mỹ đang dồn dập đổ bộ dàn tiêm kích tàng hình F-22 Raptor, chiến đấu cơ F-15, F-16 cùng phi đội máy bay tiếp dầu KC-135 để duy trì khả năng tác chiến liên tục. Đáng chú ý, quy mô huy động lần này tương đương với đợt tăng quân trước chiến dịch không kích 3 cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6 năm ngoái, ngay sau cuộc xung đột 12 ngày với Israel.
Phát biểu bên lề cuộc họp của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tại Paris (Pháp), Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cảnh báo rằng Washington sẽ ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân bằng "cách này hay cách khác".
"Họ đã rất rõ ràng về những gì mình sẽ làm với vũ khí hạt nhân. Điều đó hoàn toàn không thể chấp nhận được", ông Wright khẳng định.
Iran không muốn chiến tranh
Về phía mình, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố vào thứ Tư rằng đất nước ông "không muốn chiến tranh" nhưng sẽ không nhượng bộ trước các yêu sách của Mỹ. "Từ ngày nhậm chức, tôi luôn tin rằng phải gác lại chiến tranh. Nhưng nếu họ cố gắng áp đặt ý chí lên chúng tôi, làm nhục chúng tôi và yêu cầu chúng tôi phải cúi đầu bằng mọi giá, liệu chúng tôi có nên chấp nhận không?", ông đặt câu hỏi.
Ông Pezeshkian đưa ra phát biểu này ngay sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tiến hành tập trận tại eo biển Hormuz vào thứ Hai để phô trương sức mạnh. Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei trước đó đã cảnh báo rằng bất kỳ cuộc không kích mới nào của Mỹ cũng sẽ dẫn đến sự leo thang trên diện rộng toàn khu vực.
Bộ Ngoại giao Iran cho biết Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã điện đàm với người đứng đầu cơ quan giám sát hạt nhân LHQ, Rafael Grossi. Ông Grossi "nhấn mạnh sự tập trung của Iran vào việc soạn thảo một khung sơ bộ và mạch lạc để thúc đẩy các cuộc đàm phán trong tương lai" về chương trình hạt nhân.
Trong khi Tehran nỗ lực khu biệt bàn đàm phán trong khuôn khổ chương trình hạt nhân dân sự và sẵn sàng nhượng bộ để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt, Washington lại thể hiện lập trường cứng rắn hơn khi yêu cầu siết chặt cả chương trình tên lửa đạn đạo của nước này.
Hiện nay Iran đang ráo riết gia cố các cơ sở hạt nhân bằng bê tông và các lớp đất dày để bảo vệ những địa điểm trọng yếu. Theo phân tích hình ảnh vệ tinh từ Viện Khoa học và An ninh Quốc tế, động thái này nhằm đối phó trực diện với áp lực tấn công quân sự ngày càng tăng từ phía Mỹ.
Nhiều sự kiện quan trọng đang trở thành rào cản khiến ông Trump phải cân nhắc thời điểm khai hỏa. Trong khi một số quan chức châu Âu tin rằng Washington sẽ không tấn công trước khi Thế vận hội Mùa đông kết thúc vào Chủ nhật này, thì các đồng minh Trung Đông lại lo ngại một cuộc không kích trong tháng thánh lễ Ramadan (bắt đầu từ thứ Tư) sẽ bị coi là hành động thiếu tôn trọng, dễ gây bất ổn khu vực.
Ngoài ra, việc đọc Thông điệp Liên bang vào thứ Ba tới - sự kiện vốn tập trung vào các vấn đề nội bộ cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ - cũng khiến khả năng nổ súng vào thời điểm này trở nên phức tạp.
Dù ám chỉ mong muốn thay đổi chế độ và kiên quyết chặn đứng tham vọng hạt nhân của Tehran, ông Trump vẫn chưa đưa ra mục tiêu chiến lược cụ thể hay nỗ lực vận động sự ủng hộ từ Quốc hội và công chúng Mỹ cho một chiến dịch quân sự quy mô lớn.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...




