![]() |
Pin lithium chưa được xử lý đúng cách. Ảnh: ResearchGate. |
Theo nghiên cứu được công bố vào ngày 8/7 trên tạp chí Nature, pin lithium-ion được sử dụng trong các thiết bị hàng ngày và lưu trữ năng lượng tái tạo có thể là nguồn phát thải "hóa chất vĩnh cửu".
Hóa chất vĩnh cửu là một thuật ngữ ám chỉ sự xuất hiện của hàng nghìn loại chất polyfluoroalkyl (PFAS) khác nhau trong pin lithium. Trong nhiều thập kỷ, chúng đã được sử dụng để làm cho các thiết bị có khả năng chống nước, bụi bẩn và nhiệt tốt hơn. Gần đây, một phân nhóm cụ thể của PFAS được gọi là bis-perfluoroalkyl sulfonimid (bis-FASIs) đã được sử dụng làm chất điện phân và kết dính trong pin lithium.
Theo đó, các bis-FASIs đang xuất hiện nhiều hơn trong đất, trầm tích, nước và tuyết xung quanh các cơ sở sản xuất pin trên toàn cầu. Các tác giả nghiên cứu cũng tìm thấy bis-FASIs trong chất lỏng rò rỉ từ bãi chôn lấp pin.
Do đó, pin lithium là một tác nhân tiềm ẩn gây ô nhiễm hóa học trường tồn từ lúc được tạo ra cho đến khi bị phân hủy hoàn toàn.
“Nghiên cứu về tác hại của pin lithium-ion chắc chắn không nhằm mục đích chống lại năng lượng sạch hoặc năng lượng bền vững. Nó được dùng để nhấn mạnh rằng chúng ta cần đánh giá rủi ro môi trường về những thứ con người đang sử dụng hàng ngày”, Jennifer Guelfo, tác giả chính của nghiên cứu và phó Giáo sư kỹ thuật môi trường tại Đại học Công nghệ Texas nói.
Hiện chưa có quy định dành riêng cho xử lý loại hóa chất này vì chúng chưa được sử dụng phổ biến như các loại PFAS khác. Ngoài ra, PFAS đang được sử dụng trong nhiều vật dụng, từ chảo chống dính, bao bì thực phẩm, chất bảo vệ vải đến chỉ nha khoa nên chúng dường như bị đánh giá thấp về tác hại đến môi trường cũng như sức khỏe con người.
“Tôi cho rằng chúng ta nên có lập trường chủ động trong việc giảm thiểu việc phát thải PFAS ra môi trường thay vì đợi cho đến khi xuất hiện thêm nhiều nghiên cứu về chất độc học và tác hại nặng nề của nó đến sức khỏe”, Jennifer Guelfo cho biết.
Pin lithium ngày càng được ưa chuộng hơn đối với ngành xe điện và năng lượng sạch. Các tác giả nghiên cứu đã thử nghiệm 17 loại pin khác nhau được sử dụng trong máy tính xách tay, điện thoại thông minh, máy tính bảng, xe điện và phát hiện ra bis-FASI trong 11 loại pin.
“Nghiên cứu này thu hút sự chú ý đến hóa chất PFAS thường bị bỏ quên và cho thấy rằng nó có thể dễ dàng được tìm thấy trong môi trường. Điều quan trọng nữa là việc nghiên cứu này đã nâng cao nhận thức về những tác động trong vòng đời của pin lithium”, Daniel Jones, phó Giám đốc tại Trung tâm nghiên cứu PFAS của Đại học bang Michigan nhận định.
Những nhà khoa học tiên phong
"Những nhà khoa học tiên phong" là một cuốn sách thú vị về lịch sử của những phát minh nổi tiếng. Để có được những đóng góp vĩ đại cho nhân loại, các nhà khoa học nổi tiếng đã làm việc với lòng say mê và tinh thần học hỏi không ngừng.