Cảm giác đơn độc trong hành trình làm mẹ khiến nhiều phụ nữ thấy bế tắc. Ảnh minh họa: Một cảnh trong phim 30 chưa phải là hết.

Hãy thử nhớ lại khoảng ba bốn chục năm trước, thời chúng ta sinh ra và lớn lên. Khi tan học, chúng ta thường chạy ngay về nhà, buông cặp sách xuống rồi ùa ra đầu ngõ tụ tập cùng chúng bạn. Chúng ta chơi đủ trò hoặc rủ nhau ra quầy tạp hóa mua đồ ăn vặt.

Chơi đến khi nghe tiếng gọi quen thuộc “Con ơi, về ăn cơm!” mới chịu chạy về nhà. Có khi không về nhà mình mà theo về nhà bạn, ăn một bữa no căng. Nếu hôm nào cha mẹ đi làm về trễ, chúng ta lại sang nhà bạn chơi đùa đến tối mịt mới về.

Hồi nhỏ, tôi sống trong một căn hộ năm tầng. Tầng một là nhà của dì tôi. Ngay trước nhà là một tiệm cơm canh sườn bò. Vì cha mẹ đều đi làm nên tôi thường sang chơi với các anh chị em họ ở nhà dì, sau đó cả bọn kéo nhau ra tiệm cơm canh sườn bò ăn rồi mới về nhà.

Hồi đó, cha mẹ không học cách nuôi con qua internet như bây giờ, mà học từ mẹ ruột hoặc mẹ chồng. Anh chị em trong nhà thường sống gần nhau nên có thể thay phiên nhau trông con. Nếu không có người thân ở gần thì hàng xóm sẽ giúp đỡ chăm sóc lẫn nhau như người một nhà.

Còn ngày nay, các gia đình có con nhỏ thường phải tự xoay xở. Cha hoặc mẹ sẽ đảm nhận vai trò chính trong việc chăm con. Nếu có điều kiện, có thể nhờ ông bà phụ giúp hoặc thuê người trông trẻ. Nếu không, vợ chồng phải phân chia thời gian và trách nhiệm rõ ràng để lo cho con.

Trường hợp của tôi cũng vậy. Sau thời gian nghỉ thai sản ngắn, tôi phải quay trở lại làm việc. Khi tôi và chồng đi làm, bà nội sẽ sang trông cháu. Sau khi tan ca thì đến lượt tôi chăm con, rồi khi chồng về, một người chăm con một người làm việc nhà. Chúng tôi phải hoàn thành hết việc trong khoảng thời gian quy định trước khi con ngủ. Chính vì vậy, tôi cảm nhận rất rõ ràng câu nói: “Tan ca rồi lại làm tại nhà.”

Ban đêm cũng không khá hơn là mấy. Từ việc ru con ngủ, pha sữa cho con lúc rạng sáng, đến làm việc nhà, tất cả đều phải được sắp xếp theo lịch trình và phân chia trách nhiệm rõ ràng, cho đến khi “vị cứu tinh” là bà đến hỗ trợ.

Việc có ba người cùng chăm một đứa trẻ, nhưng không phân chia rõ ràng nhiệm vụ và thời gian, hoàn toàn khác với việc ba người phối hợp nhịp nhàng với mục tiêu chung. Khi ba người cùng nuôi dạy một đứa trẻ thì điều quan trọng nhất chính là sự phối hợp như một guồng quay trơn tru. Để làm được điều đó, hai yếu tố không thể thiếu là: trao đổi thông tin đầy đủ và thống nhất phương pháp nuôi dạy con.

Cả ba người cần thường xuyên chia sẻ chi tiết với nhau: hôm nay bé ăn bao nhiêu, chơi gì, có bị đau ở đâu không, có hành động mới lạ nào không... Tất cả đều phải được cập nhật.

Ngoài ra, việc ru ngủ, cho ăn, chơi cùng bé cũng nên theo cùng một phương pháp, một nguyên tắc nhất quán. Nếu không có đủ thời gian để liên tục trao đổi thì ít nhất phải thống nhất trước những nguyên tắc cơ bản trong cách nuôi dạy và cùng tuân thủ những nguyên tắc ấy.

Chính trong quá trình chăm con như vậy, việc học cách nuôi con trở nên cần thiết. Việc cùng sống chung, cùng học hỏi và hỗ trợ lẫn nhau là một mô hình lý tưởng, đáng mơ ước nhưng thực tế không phải ai cũng có điều kiện. Chính vì thế, chúng ta cần tìm ra cách nuôi con hiệu quả nhất. Chỉ khi đó, cha mẹ mới có thể vừa chăm con, vừa đi làm, đồng thời giữ được sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình.

Đặc biệt, khi có ba người lớn cùng chăm sóc một đứa trẻ thì việc thiết lập những nguyên tắc nuôi dạy chung là điều không thể thiếu. Cả ba cần phải thống nhất và tuân thủ những nguyên tắc này một cách nhất quán thì mới có thể cùng nhau nuôi dưỡng trẻ một cách ổn định, đồng đều và hiệu quả.

Sự phối hợp và thống nhất trong cách nuôi dạy con không chỉ cần thiết khi trẻ còn nhỏ, mà còn phải được duy trì ngay cả khi trẻ bắt đầu đi nhà trẻ hay mẫu giáo. Trong xã hội hiện đại, việc nuôi dạy con cần có sự phân công vai trò rõ ràng và hướng đến hiệu quả thực tế.

Trẻ em mỗi ngày mỗi lớn, và hành vi, cảm xúc của trẻ cũng thay đổi không ngừng. Những điều mà hôm qua trẻ chưa bộc lộ thì hôm nay lại có thể thể hiện rất rõ ràng. Chính vì thế, cha mẹ không thể đứng yên, mà phải liên tục điều chỉnh, thích nghi và trưởng thành cùng với con.