Tai nạn trường quay không ai bảo hiểm - Kỳ 2

Phó thác mạng sống cho... may rủi

Giải nhất Báo chí TP HCM năm 2005

Cúng cầu may đã trở thành tập tục không thể thiếu của các đoàn làm phim, nhưng chỉ có tác dụng trấn an về mặt tâm lý, còn tai nạn trên trường quay vẫn cứ xảy ra. Bao giờ vấn đề bảo hiểm cho diễn viên mới được coi trọng?

Tính mạng diễn viên phụ thuộc rất nhiều vào... sợi dây - Cảnh trong phim Người Hai Mặt ở Ấn Độ

Lâu nay mọi thứ diễn ra trên màn ảnh VN hầu như là người thật vật thật, kể cả những cú đấm cũng thật! Diễn viên ra hiện trường chỉ còn cách nhắm mắt làm theo kịch bản mà trong lòng thắc thỏm không biết khi nào tai họa giáng xuống đầu mình.

Thiếu tiền + thiếu kinh nghiệm = tai nạn

Những nhà làm phim Mỹ khi sang VN quay phim Người Mỹ trầm lặng đã phải khâm phục diễn viên xứ ta sát đất bởi... máu liều. Anh Lữ Đắc Long - một trong những cascadeur hàng đầu của VN - kể lại một câu chuyện cười... ra nước mắt. Số là trong phim Người Mỹ trầm lặng có một cảnh quay chiếc xe hơi nổ tung, trong xe một xác chết gục đầu ở băng sau. Để thực hiện cảnh quay này, những nhà làm phim này dự định đặt hình nộm thay xác người. Và khi nghe Lữ Đắc Long đề nghị cho anh ngồi vào xe thì họ ngạc nhiên, không tin diễn viên mình liều đến thế. Kết quả cảnh quay hoàn thành tốt đẹp bởi anh được trang bị những 2 áo chuyên dụng chống nhiệt. Cầm số tiền thù lao 1.300 USD trong tay, anh ngậm ngùi nhớ đến những cảnh quay cháy, nổ còn khốc liệt hơn trong phim VN mà trên người chẳng được mặc bộ quần áo chống nhiệt, hóa chất cháy nào và thù lao nhận được cũng chỉ bằng con số lẻ của xấp tiền đang có trên tay mình.

Đến nay, những cảnh nổ trên phim VN phần lớn còn dùng thuốc nổ TNT (có sức công phá lớn) thay vì phải dùng thuốc nổ pháo hoa đắt tiền, nên khả năng xảy ra tai nạn rất cao. Diễn viên Hồng Ánh tâm sự: “Bước vào những cảnh quay nguy hiểm, diễn viên có ý thức, lo sợ tai nạn có thể xảy ra với mình nhưng vì khả năng, kinh phí của đoàn phim còn eo hẹp nên diễn viên biết đòi hỏi gì hơn”. Những cảnh cháy, diễn viên thế thân không được trang bị quần áo cách nhiệt nên cứ phơi trần người ra thực hiện. Ngoài ra, còn một nguyên nhân nữa cũng dẫn đến sự liều của những người làm phim VN là thiếu kinh nghiệm. Có một thời, diễn viên đóng xong những cảnh bị tung cú đá vô mặt, tối đến, đều phải thoa thuốc rượu để bớt sưng. Mãi sau này khi các nhà làm phim Hồng Kông đến hợp tác làm các phim như Hồng hải tặc, Kế hoạch 99 thì các nhà làm phim VN mới biết cách quay xảo thuật. Trường hợp những cảnh quay xe hơi bị nổ tung, lẽ ra trước khi quay, những bộ phận xe bị tháo rời phải được buộc lại bằng dây cáp để khống chế mức độ, phạm vi bay nhưng do chưa có kinh nghiệm điều này nên có lần trên phim trường, một nắp capeau xe, sau khi nổ, đã bay vút lên cao, rơi thẳng xuống người một cascadeur đứng gần đó, khiến anh này bị thương, phải khâu 8 mũi ở vai.

Đạo diễn Đặng Nhật Minh đang cúng trước một cảnh quay trong phim Ngừơi Mỹ Trầm Lặng - Ảnh Lữ Đắc Long

Cúng bái trở thành cứu cánh

Chính vì không xem trọng vấn đề bảo hiểm nên khi ra trường quay, cả ê kíp đoàn phim hầu như chỉ còn cách phó thác sinh mạng của mình cho... thần linh (!!). Như một quy tắc bất thành văn, đoàn phim nào khi khai máy cũng đều phải bắt đầu bằng thủ tục cúng bái. Ít tiền thì mâm cúng là trái cây ngũ quả. Đoàn phim nào nhiều tiền, nhất là những đoàn phim tư nhân, thì cúng cả con heo quay. Vật cúng là gà rất hiếm bởi trong giới làm phim còn lan truyền nhiều câu chuyện không may do cúng gà. Chính vì xem trọng chuyện cúng như vậy nên mỗi khi dời địa điểm quay là một lần cúng, cúng xong rủi ro vẫn xảy ra và lại cúng tiếp, xả xui. Đoàn làm phim Vượt sóng (đạo diễn Hồ Nhân) trong một lần ra nhà tù Côn Đảo dựng bối cảnh, dù đã làm thủ tục bái kiến trời đất đầy đủ nhưng trong quá trình quay phim vẫn xảy ra nhiều trục trặc khiến cả ngày không quay được gì, vậy là anh em trong đoàn phải sắp xếp mâm lễ vật cúng tiếp. Vài năm trước đây, khi nữ diễn viên Hiền Mai trên đường đi quay phim Ráng chiều (đạo diễn Phú Hải) bị tai nạn lật xe, chấn thương đốt sống cổ, lưng, mặt phải nằm bất động suốt 3 tháng trời trên giường bệnh và người bạn diễn đi cùng chị bị chấn thương sọ não cấp độ nhẹ thì đã có tin rằng sở dĩ tai nạn xảy ra vì trong lễ khởi quay đoàn làm phim cúng trái cây giả! Cho dù thực hư tin đồn trên ra sao chưa rõ nhưng đủ cho thấy các đoàn phim thường đặt tin tưởng vào... trời đất nhiều hơn vào ý thức cẩn thận của con người. Kể từ sau tai nạn khủng khiếp đó, Hiền Mai đã mua bảo hiểm cho mình. Cô cho biết: “Diễn viên VN chịu thiệt thòi nhiều thứ lắm. Đến giờ, chế độ bảo hiểm trong lúc đóng phim cũng chưa thấy ai nói đến nên diễn viên tự lo cho mình là hơn”.

Anh Lữ Đắc Long đưa ra một thống kê vui: “Một năm ở Hollywood xảy ra 2 tai nạn chết người trên trường quay, Bollywood: 10 người, VN may mắn chưa có người nào thiệt mạng nhưng bị thương tật thì không đếm hết”. Câu nói này phần nào phản ánh đúng thực trạng điều kiện làm phim ở VN. Bao giờ vấn đề bảo hiểm cho diễn viên mới được coi trọng? Câu hỏi này xin dành cho những nhà sản xuất, các hãng phim VN.

Theo Người Lao Động