Với khoảng 696 triệu người dùng và hơn 100.200 doanh nghiệp liên quan, ngành phim truyền hình ngắn tập tại Trung Quốc đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chưa từng có. Theo Sina, quy mô thị trường này đạt khoảng 67 tỷ NDT vào năm 2025, phản ánh sự bùng nổ rõ rệt của một ngành công nghiệp giải trí mới nổi.
Phim ngắn chiếm ưu thế
Số liệu công khai cho thấy năm 2022, thị trường phim truyền hình ngắn tập đạt quy mô hơn 10 tỷ NDT, trong khi doanh thu phòng vé điện ảnh cùng năm vượt 30 tỷ NDT.
Đến 2024, phim ngắn tiếp tục tăng tốc, chạm mốc hơn 50 tỷ NDT, còn doanh thu phòng vé phim điện ảnh chỉ dao động quanh mức 40 tỷ NDT. Sự đảo chiều này cho thấy phim ngắn đang dần chiếm ưu thế trong thói quen giải trí của công chúng, Sina đưa tin.
Không còn bó hẹp trong một định dạng nội dung đơn thuần, phim truyền hình ngắn tập ngày nay trở thành phương tiện kết nối người dùng, thương hiệu và các yếu tố văn hóa. Mô hình kinh doanh cũng được mở rộng, từ hình thức trả phí xem nội dung sang chia sẻ doanh thu, hợp tác thương hiệu và phát triển theo chuỗi ngành.
  |
Mã Thu Nguyên hiện là một trong những diễn viên nữ nổi tiếng nhất giới phim ngắn. Ảnh: Sohu. |
Theo 36Kr, Maple Leaf Interactive đang giữ vị thế dẫn đầu trong ngành phim ngắn với ứng dụng ReelShort. Ra mắt từ 2023, ReelShort ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu mạnh mẽ, đạt gần 4,3 tỷ NDT vào 2025. Ứng dụng này thu hút đông đảo người dùng quốc tế nhờ liên tục phát hành các phim ngắn có nội dung dễ tiếp cận, xoay quanh những đề tài phổ biến như tổng tài, hôn nhân hào môn hay giả tưởng.
Sự phát triển nhanh chóng của phim ngắn cũng tạo ra làn sóng ngôi sao mới. Mã Thu Nguyên được mệnh danh “nữ hoàng phim ngắn” khi tham gia khoảng 30 dự án chỉ trong vòng 2 năm.
Tháng 10/2025, Kha Thuần - người được gọi là “Vua phim ngắn” - gây chú ý khi xuất hiện trong một buổi livestream, thu hút hơn 100.000 lượt xem cùng lúc và lập kỷ lục doanh thu cho thương hiệu trong gần 90 ngày.
Tương tự, Hà Kiện Kỳ, nổi lên nhờ phim ngắn Tình cảm sâu đậm, đạt doanh thu hơn 2 triệu NDT trong một buổi livestream bán sản phẩm chăm sóc trẻ em. Nhãn hàng tiếp tục ghi nhận gần 200.000 đơn hàng sau khi livestream kết thúc.
Theo Bjnews, phim truyền hình ngắn đang dịch chuyển từ mô hình “sản xuất nhanh, chi phí thấp” sang hướng nâng cao chất lượng, dưới tác động của nhu cầu giải trí phân mảnh, dòng vốn đầu tư và các chính sách hỗ trợ. Nhiều địa phương đã đưa phim ngắn vào kế hoạch phát triển ngành công nghiệp văn hóa, ban hành biện pháp khuyến khích nhằm thúc đẩy mô hình này và tạo điểm tăng trưởng mới cho tiêu dùng văn hóa.
Thách thức
Tuy nhiên, sự tăng trưởng quá nhanh cũng làm lộ rõ nhiều bất cập. Tình trạng nội dung trùng lặp, kịch bản thiếu logic, vi phạm bản quyền và lệch chuẩn giá trị vẫn tồn tại. Bài toán đặt ra cho ngành là làm thế nào để vừa duy trì tốc độ phát triển, vừa đảm bảo chất lượng nội dung và trách nhiệm xã hội.
Theo The Paper, thách thức cấp bách nhất hiện nay nằm ở vấn đề kịch bản. Ngành phim ngắn được cho là cần khẩn trương tìm kiếm các hướng nội dung đa dạng hơn, bao gồm những nguồn chất liệu mới, đột phá sáng tạo và khả năng phát triển theo hướng dài tập.
Đầu tiên, việc chuyển thể một tác phẩm văn học mạng thành nhiều phiên bản diễn ra liên tục. Nhiều tiểu thuyết được quay thành 6, 7 phiên bản khác nhau với những diễn viên khác nhau. Ví dụ, bộ phim ăn khách Bà cố 18 tuổi trở về, lập lại vinh quang gia tộc là phiên bản thứ 7 của tiểu thuyết gốc. Đây là bản thành công nhất trong số các phim chuyển thể từ cùng một tiểu thuyết nhờ lựa chọn diễn viên phù hợp và chất lượng sản xuất được đầu tư.
Tại Hội nghị Phim ngắn Hàng Châu diễn ra tháng 11/2025, Triệu Ưu Tú - Tổng giám đốc sản xuất của công ty Tinghuadao - thẳng thắn nhận xét nhiều phim ngắn năm 2025 gần như sao chép lẫn nhau, lặp đi lặp lại tình tiết quen thuộc như tổng tài bị đánh thuốc, nữ chính đi nhầm phòng hay các cảnh đoàn viên rập khuôn...
Ông nhấn mạnh năm 2025, Trung Quốc có 5.000 phim ngắn với cảnh tổng tài bị chuốc thuốc mê, hơn 3.000 phim với cảnh nữ chính đi nhầm phòng.
 |
| Nội dung phim Ép cá chép may mắn gả cho diêm vương sướng, cả phủ mất sạch vận may gây tranh cãi. Ảnh: Sohu. |
Việc lạm dụng các mô-típ như tổng tài mất trí nhớ, nhận nhầm ân nhân, con đi tìm cha hay ký hợp đồng hôn nhân, nữ phụ thủ đoạn, độc ác bắt cóc nữ chính… khiến ngành công nghiệp này rơi vào tình trạng trì trệ sáng tạo.
Giữa 2025, China Time đưa tin phim ngắn Kỳ lân tặng con, trời ban hỷ phúc nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý trên các nền tảng chiếu mạng Trung Quốc. Bộ phim kể về một nữ chính bị xã hội coi là xui xẻo. Sau một đêm ân ái với hoàng đế (do Vương Vũ Uy thủ vai), cô mang thai. Khi đến ngày sinh, một con kỳ lân từ trên trời giáng xuống và cô gái sinh ra 99 người con trai trong một lần.
Một phó giáo sư tại khoa Văn học, Đại học Tây Nam, cho rằng phần lớn phim ngắn hiện nay dựa trên văn học mạng, mang tính giật gân cao, phục vụ nhu cầu tiêu thụ nhanh và thiếu chiều sâu phản ánh hiện thực xã hội. Nhiều tác phẩm thời gian qua bị chỉ trích dữ dội vì nội dung hoặc hướng sản xuất phản cảm.
Gần đây, tờ Guancha đưa tin bộ phim Ép cá chép may mắn gả cho diêm vương sướng, cả phủ mất sạch vận may bị chỉ trích dữ dội và làm dậy sóng dư luận vì nội dung một bé gái 11 tuổi kết hôn và sinh con. Bộ phim sau đó bị gỡ khỏi tất cả nền tảng. Hậu quả đối với công ty sản xuất và các nền tảng liên quan vẫn chưa rõ ràng, nhưng sự phẫn nộ của công chúng đủ để gióng lên hồi chuông cảnh báo trong toàn ngành.
Bắc Kinh Nhật báo sau đó đưa tin trên phim trường một bộ phim ngắn, một em bé được diễn viên người lớn địu trên vai đã phải dầm mưa suốt vài tiếng. Theo lời nhân viên ê-kíp, đoàn làm phim không muốn các diễn viên chính bị ướt trong cảnh quay cận cảnh, nên họ được che ô. Trong khi đó, diễn viên nhí hoàn toàn không được che chắn.
Ê-kíp vì muốn tiết kiệm thời gian nên thậm chí không thay thế diễn viên nhí kể trên bằng đạo cụ. Điều đáng nói, diễn viên nhí trong cảnh này chỉ được trả 800 NDT.
Báo Thanh niên Trung Quốc cảnh báo việc để trẻ em đóng vai người lớn hoặc xuất hiện trong các tình tiết nhạy cảm đã biến trẻ vị thành niên thành công cụ tạo lưu lượng truy cập. Theo quy định hiện hành của Trung Quốc, những hành vi này không chỉ vi phạm chuẩn mực đạo đức mà còn có thể dẫn tới trách nhiệm hình sự.
Sự bùng nổ của phim truyền hình ngắn đang mở ra cơ hội lớn cho ngành giải trí Trung Quốc, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về quản lý, kiểm soát nội dung và bảo vệ các giá trị xã hội nền tảng.
5.000 năm nghệ thuật Trung Hoa có gì?
Sách Lịch sử mỹ thuật Trung Hoa của tác giả Dương Kỳ, GS về Nghệ thuật tại Đại học Thanh Hoa, là một bức tranh toàn cảnh về di sản nghệ thuật và thẩm mỹ của Trung Hoa qua 5.000 năm lịch sử.
Sách đưa người đọc vào dòng chảy sáng tạo của mỹ thuật Trung Hoa được kế thừa một cách tuần tự, rực rỡ, đẹp đẽ. Từ đồ gốm màu vẽ mặt người và cá, đồ đồng thanh nhuốm màu thời gian, những viên gạch phù điêu hay các tác phẩm đá khắc tranh mộc mạc giản đơn, những bức nhân vật họa có khí vận sinh động của Ngô Đạo Tử, những bức công bút họa hoa điểu sống động như thật của Triệu Cát,… cho đến sự sáng tạo trong hội họa truyền thống của Tề Bạch Thạch thời cận đại, sự kết hợp hội họa Đông Tây của Từ Bi Hồng.
