Phan Ý Ly – Ngậm “sâm” nghệ thuật để sống

Ảnh NLĐ

Thích giao tiếp và tìm hiểu tâm lý người khác, thích biết người ta nghĩ gì, thích đặt câu hỏi “tôi là ai và đang đứng ở đâu trong cuộc đời này”, thích màu sắc và cuộc sống sôi động, thích khác người - đó là Phan Ý Ly...

Tôi phải biết tôi là ai, bạn là ai.

Vốn là một cô gái trẻ, sinh năm 1981 - nhanh nhẹn, và năng động, Phan Ý Ly thích xê dịch, và tìm hiểu cuộc sống muôn mặt của thế giới. Năm 16 tuổi, cô lên đường đi du học ở Ấn độ (Tâm lý nghệ thuật và Kinh tế), sống giữa một tiểu bang không có một người Việt nào, Phan Ý Ly đã rút ra được nhiều bài học cuộc sống và cô thực sự lớn lên rất nhiều.

Ba năm ở Ấn Độ, nổi tiếng trong trường Đại học bởi những hoạt động xã hội và thời trang, Phan Ý Ly thực sự để lại dấu ấn cho các bạn cùng học với mình. Cô biết cách quấn Sari theo kiểu truyền thống và sáng tạo ra hàng chục cách quấn Sari theo kiểu hiện đại. Dáng người Ly mảnh khảnh nhưng những bước đi của cô thì sải dài vững chắc trên sàn catwalk.

Sang Kenya, một đất nước của Châu Phi, với gương mặt đặc trưng châu Á, Phan Ý Ly được Hãng Hàng không Kenya Airway mời làm người mẫu cho một chương trình quảng cáo, trong vai vai một tiếp viên hàng không.

Có mặt tại xóm Liều châu Phi.

Phan Ý Ly đã đoạt hai giải Sáng tạo và tài trợ với số tiền 10.000 USD trong cuộc thi Ngày sáng tạo Việt Nam do Bộ Giáo dục- Đào tạo và Ngân hàng Thế giới tổ chức. Sang năm 2007, Ý Ly sẽ cùng nhóm làm việc trao máy quay phim cho các em nhỏ ở làng chài bãi giữa sông Hồng để các em tự làm phim về cuộc sống của mình hoặc bất cứ cái gì các em quan tâm chú ý.

Phan Ý Ly là người đầu tiên nhận được học bổng Chevening, và là người Việt đầu tiên học thạc sĩ tại Anh với ngành học mới mẻ: Nghệ thuật trong công tác phát triển xã hội. "Giáo trình của kẻ áp bức" do một giáo sư triết học người Braxin viết - giáo án chính thức trong ngành học này - đã thay đổi nhận thức của Ly rất nhiều.

Cô quyết định thực tập khóa học của mình tại xóm liều Kibera tại thành phố Nairobi (Kenya). Đây là một nơi nguy hiểm nổi tiếng trên thế giới bởi đa phần dân sống ở đó là những thành phần ngụ cư, nơi có những tệ nạn xã hội, HIV, ma tuý và mại dâm. Quyết định tìm đến một nơi nguy hiểm làm cho người thân, bạn bè, và thầy giáo của Ly rất lo lắng, họ can ngăn và thậm chí yêu cầu phải có một người nữa đi cùng Ly nếu Ly thực sự muốn đến xóm liều Kibera để thực hành cho khoá học.

Nhưng, với chút máu phiêu lưu, thích những nơi gai góc, nhiều bản sắc, nên Ly vẫn cương quyết một thân một mình vác ba lô đến xóm liều Kibera. Dĩ nhiên, mọi con đường đâu phải lúc nào cũng màu xanh, Phan Ý Ly đã vấp phải rất nhiều trở ngại, lo lắng bất ổn, khác biệt về văn hoá, sự cô đơn giữa chốn xa lạ làm cho cô gái nhỏ nhắn này đôi khi cũng thấy sợ quyết định của mình, nhưng chưa bao giờ, cô muốn từ bỏ.

Cô tìm thấy ở những con người trong tầng đáy của xã hội đó những tâm hồn khát khao vươn tới cuộc sống tốt lành hơn. Ý chí của họ làm Ly bình tâm trở lại, cô sống hoà đồng, và giúp đỡ nhóm phát triển cộng đồng ở xóm Liều những chương trình, biện pháp, cách thức tổ chức tuyên truyền kiến thức, thu hút sự quan tâm của đại đa số dân xóm Liều. Tạm biệt Kibera, cô trở về Anh với bộ phim "Một cuộc hành trình", trở thành một trong số ít sinh viên của trường có điểm cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây.

Tôi khác người

Trên bước đường hoạt động không ngừng nghỉ của mình, Phan Ý Ly đã cùng nhóm sân khấu Nháp tạo nên một luồng gió tươi mát cho nền sân khấu Việt Nam. Theo Ý Ly, sân khấu Nháp sẽ cho ra đời những tác phẩm biểu diễn chất lượng cao với phương thức nghệ thuật sử dụng ít lời nói, kích thích trí tưởng tượng qua các kỹ thuật biểu diễn như hình thể, rối, bóng, mặt nạ...

Ẩn sâu trong mỗi vấn đề là một cảm xúc bị kìm chế, sân khấu Nháp sẽ là những thử nghiệm mới mẻ và tự do, kích thích trí tưởng tượng của con người nhằm truyền tải cảm xúc và tinh thần, có sức mạnh phá vỡ sự yên lặng, khoảng cách, để giúp con người hiểu nhau và tiến lại gần nhau hơn.

Cảnh trong vở "Nhìn".

Sau “Oe oe”, vở “Nhìn” lại mang đến cho sân khấu thêm một tác phẩm đa phương tiện (multimedia theatre) - sân khấu Nháp phối hợp với sân khấu Saosoong (Thái Lan) thực hiện. “Nhìn” chỉ có hai nhân vật, người đàn ông do nghệ sĩ Nut Nualpang (Thái Lan) đóng và người đàn bà do Phan Ý Ly đóng.

Vở diễn ra đời nhằm mục đích nâng cao sự hiểu biết và khuyến khích các bạn trẻ nhìn nhận lợi ích cũng như nguy cơ từ công nghệ Internet. Công nghệ này cho phép người sử dụng được sống trong một thế giới ảo, được bộc lộ cá tính và thể hiện những gì mà thế giới bình thường không dễ dàng cho phép họ. Những ảo tưởng trên mạng sẽ chẳng đáng lo ngại gì nếu không có những phần tử lợi dụng mơ mộng tạo nên những hậu quả thật trên mạng ảo.

Trong khuôn khổ dự án "Nghệ thuật trong công tác truyền thông" do sân khấu Giáo dục Philipine, Quỹ Rockefeller và Hội nghệ sỹ sân khấu Việt Nam, vở “Nhìn” được diễn tại các trường đại học tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh từ ngày 23/10 - 6/11/2006.

Lấy chồng sớm... cũng thích, nhưng vẫn phải sáng tạo

Lúc mệt mỏi, Ly tự cho mình một thời gian nghỉ ngơi, lên mạng chat, thư giãn, đọc sách, xem phim, hoặc một tuần không làm gì, hoặc đi nhảy salsa. Nhiều người thấy cô tươi trẻ, nghĩ cô vẫn còn trẻ con lắm, nhưng mà cô đã lấy chồng được hai năm rồi. Đó là một anh chàng người Úc. Đây thực là một người chồng "ăn ý" đối với cô. Anh đã từng là nhân vật trong chương trình talkshow Việt Nam. Yêu Việt Nam, tất nhiên là anh yêu Ly nữa.

Phan Ý Ly trong vở "Nhìn".

Ly cho biết, người chồng Úc của cô rất yêu văn học Việt Nam. Thỉnh thoảng, anh cũng “lượn” qua phố sách Nguyễn Xí, có lần, mua một cuốn tuyển truyện ngắn Nam Cao; và, kết quả là anh đã thuộc lòng đoạn văn: "Hắn vừa đi vừa chửi...".

Vợ chồng Ly đồng cảm với nhau, bởi hai người cùng một chí hướng, yêu thích sự giao tiếp, và cùng làm công việc liên quan tới cộng đồng. Hiện tại, Ly đang cố gắng hoàn thành tua diễn Hà Nội – TP.HCM với vở “Nhìn”, và tiếp tục chuẩn bị cho “Oe oe 2” ra đời. Đây là một vở diễn rất lý thú liên quan tới câu hỏi của một đứa bé: "Mẹ ơi, con sinh ra từ đâu" và hàng loạt những lời giải thích xung quanh câu hỏi đó của bà mẹ với đứa con của mình.

Theo VTC