|
Theo WSJ , ông Trump sẵn sàng chấm dứt xung đột ngay cả khi eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng bị Iran kiểm soát gần như hoàn toàn - vẫn chưa được mở lại.
Chính quyền Mỹ đánh giá việc sử dụng vũ lực để giải phóng eo biển này có thể kéo dài cuộc chiến vượt quá khung thời gian 4-6 tuần dự kiến. Do đó, Washington đang cân nhắc chuyển hướng sang áp lực ngoại giao để khôi phục giao thương quốc tế.
Thông tin về khả năng xuống thang xung đột đã ngay lập tức hạ nhiệt giá dầu và thúc đẩy chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm sáng 31/3. Giá dầu thô WTI giảm xuống dưới mức 102 USD/thùng, xóa sạch mức tăng 4% hồi đầu phiên.
Trước đó, giá dầu đã chịu áp lực lớn sau vụ Iran tấn công tàu chở dầu Kuwait tại cảng Dubai. Tính riêng trong tháng 3, giá dầu tiêu chuẩn của Mỹ đã tăng vọt hơn 50%.
Dù có tín hiệu ngoại giao, tình hình tại Vịnh Ba Tư vẫn diễn biến phức tạp. Trong 24 giờ qua, lực lượng Iran đã tấn công một tàu dầu đầy tải của Kuwait ngay tại khu vực neo đậu của cảng Dubai, gây cháy và hư hại nghiêm trọng. Trước vụ việc này, ông Trump từng đe dọa sẽ đánh phá các nhà máy điện và cơ sở dầu mỏ của Iran, đồng thời tăng cường quân số đến khu vực khi cuộc chiến bước sang tuần thứ năm.
Hiện tại, việc Iran kiểm soát gần như toàn bộ eo biển Hormuz vẫn đang gây tê liệt hoạt động vận chuyển năng lượng và hàng hóa toàn cầu. Thị trường đang theo dõi sát sao các bước đi tiếp theo của Nhà Trắng.
Cùng ngày, Iran tấn công trung tâm năng lượng của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất nằm ngoài Eo biển Hormuz khiến thị trường dầu mỏ chịu áp lực lớn.
Hình ảnh vệ tinh do Soar Atlas công bố cho thấy các đám cháy bùng phát tại hai trạm bơm dọc tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), vốn là tuyến vận chuyển quan trọng đưa dầu thô từ Abu Dhabi tới cảng Fujairah, đồng thời tránh đi qua Eo biển Hormuz.
Theo truyền thông Thổ Nhĩ Kỳ, các đám cháy đã ảnh hưởng trực tiếp đến cơ sở hạ tầng dọc tuyến ống, vốn được thiết kế như một lộ trình xuất khẩu thay thế cho tuyến đường thủy chiến lược nói trên.
Đường ống Habshan-Fujairah được xây dựng nhằm vận chuyển dầu thô từ Abu Dhabi thẳng tới Fujairah, nằm bên bờ Vịnh Oman, cho phép các chuyến hàng tránh phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Tuyến này từ lâu đã đóng vai trò như một phương án thay thế quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn hoặc đối mặt với rủi ro an ninh.
Diễn biến mới làm gia tăng lo ngại rằng Iran có thể đang nhắm tới các tuyến xuất khẩu thay thế mà các đồng minh của Mỹ sử dụng nhằm giảm phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Các vụ cháy tại các trạm bơm chỉ ra rủi ro đối với cơ sở hạ tầng liên quan đến những tuyến vận chuyển này trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Bên cạnh tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah của UAE, khu vực Trung Đông hiện còn ghi nhận sự nổi lên của hai tuyến vận chuyển khác như những phương án thay thế đáng chú ý cho việc quá cảnh qua Eo biển Hormuz.
Đường ống Habshan-Fujairah được xây dựng nhằm vận chuyển dầu thô từ Abu Dhabi thẳng tới Fujairah, nằm bên bờ Vịnh Oman, cho phép các chuyến hàng tránh phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Tuyến này từ lâu đã đóng vai trò như một phương án thay thế quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn hoặc đối mặt với rủi ro an ninh.
 |
| Khói đen bốc lên từ cảng Fujairah ở UAE. Ảnh: X. |
Diễn biến mới làm gia tăng lo ngại rằng Iran có thể đang nhắm tới các tuyến xuất khẩu thay thế mà các đồng minh của Mỹ sử dụng nhằm giảm phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Các vụ cháy tại các trạm bơm chỉ ra rủi ro đối với cơ sở hạ tầng liên quan đến những tuyến vận chuyển này trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục leo thang.
Bên cạnh tuyến ống dẫn dầu Habshan-Fujairah của UAE, khu vực Trung Đông hiện còn ghi nhận sự nổi lên của hai tuyến vận chuyển khác như những phương án thay thế đáng chú ý cho việc quá cảnh qua Eo biển Hormuz.
Tuyến đường ống Đông-Tây của Arab Saudi, do Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco - một trong những doanh nghiệp năng lượng lớn nhất thế giới - vận hành. Tuyến ống dài khoảng 1.200 km này kết nối trung tâm xử lý dầu Abqaiq với cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, cho phép Riyadh xuất khẩu dầu trực tiếp ra biển mà không phụ thuộc vào Eo biển Hormuz.
Đường ống Đông-Tây, tuyến vận chuyển xuyên bán đảo Arab, hiện được khai thác ở mức công suất tối đa. Trong tổng lưu lượng thiết kế khoảng 7 triệu thùng/ngày, có khoảng 2 triệu thùng được giữ lại phục vụ nhu cầu trong nước, trong khi sản lượng xuất khẩu qua cảng Yanbu đạt xấp xỉ 5 triệu thùng/ngày, theo Bloomberg.
Bên cạnh đó, đường ống Iraq-Thổ Nhĩ Kỳ, còn được biết đến với tên gọi tuyến Kirkuk-Ceyhan, cũng được xem là một lựa chọn chiến lược. Tuyến ống này nối các mỏ dầu của Iraq với bờ Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ, có công suất thiết kế khoảng 1,6 triệu thùng/ngày.
Tuy nhiên, sản lượng vận chuyển thực tế hiện chỉ vào khoảng 200.000 thùng/ngày, cho thấy vẫn còn dư địa đáng kể để gia tăng công suất nếu hạ tầng được cải thiện và khai thác hiệu quả hơn.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
