Ông Trump gây tranh cãi: ‘Tôi yêu lạm phát’

Ông Trump ngồi bên bàn làm việc tại Nhà Trắng ngày 10/6. Ảnh: Reuters.

Theo Reuters, tuyên bố được ông Trump đưa ra ngày 10/6 theo giờ địa phương, khi các số liệu cho thấy lạm phát tiêu dùng trong tháng 5 tại Mỹ đã tăng vượt ngưỡng 4%. Lạm phát tại Mỹ đang tăng với tốc độ nhanh nhất trong 3 năm trở lại đây.

Theo New York Times, đây là tháng thứ 3 liên tiếp, người dân Mỹ phải chứng kiến mức lạm phát gia tăng. Thực tế này khiến các hộ gia đình và doanh nghiệp Mỹ chịu áp lực kinh tế do cuộc chiến với Iran.

Ông Trump lạc quan “bất chấp”

Khi được hỏi liệu điều này có thể gây khó khăn cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không, ông Trump trả lời: "Không, tôi rất thích điều đó, các số liệu rất tốt. Tôi yêu lạm phát".

Khi được hỏi khi nào giá cả có thể hạ nhiệt, Tổng thống dự đoán lạm phát sẽ nhanh chóng giảm xuống sau khi cuộc xung đột với Iran kết thúc. "Giá cả sẽ giảm rất mạnh", ông Trump nói.

Phát biểu “yêu lạm phát” là lần thứ 3 trong năm nay, ông Trump tỏ ra không lo ngại trước diễn biến mới đang khiến người dân đau đầu do áp lực trong chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Ngày 10/6, ông Trump cho biết bản thân từng dự đoán những tác động từ cuộc xung đột còn nghiêm trọng hơn nhiều so với những gì đang diễn ra trong thực tế.

Trong tháng 5, ông Trump từng gây sửng sốt khi khẳng định những khó khăn kinh tế của người dân Mỹ không phải là yếu tố được ông cân nhắc trong quá trình xử lý cuộc khủng hoảng tại Iran.

"Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ. Tôi không nghĩ về bất kỳ ai. Tôi chỉ nghĩ đến một điều: Chúng ta không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân", ông Trump từng nói.

Áp lực trong chi phí sinh hoạt đối với người Mỹ ngày càng tăng. Ảnh: Reuters.

Trong nhiều tháng qua, ông Trump liên tục bác bỏ những lo ngại của cử tri về chi phí sinh hoạt gia tăng. Hôm 5/6, ông khẳng định cuộc tranh luận về khả năng chi trả của người dân là "trò lừa bịp". Ông cũng nhấn mạnh rằng ông đã kéo lạm phát giảm mạnh so với mức đỉnh trong thời kỳ đại dịch.

Trong cuộc phỏng vấn với đài NBC phát sóng hôm 7/6, ông Trump cho rằng nước Mỹ đang "hoạt động rất tốt".

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai khẳng định: "Số liệu tháng 5 phù hợp với dự báo. Bất chấp những gián đoạn tạm thời từ nỗ lực cản trở dòng chảy năng lượng tự do của Iran, chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Trump vẫn mang lại kết quả đáng kể cho người dân Mỹ".

Theo New York Times, đây là mô-típ quen thuộc, cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa chính quyền ông Trump và đa số cử tri Mỹ, những người đang không hài lòng với hướng đi hiện tại của nền kinh tế.

Cú sốc giá cả mới liên quan đến chiến sự Iran đang làm gia tăng áp lực lên người Mỹ sau nhiều năm lạm phát tăng cao từ trước. Khả năng chi trả của người dân Mỹ tiếp tục suy giảm. Việc theo kịp tốc độ tăng giá ngày càng trở nên khó khăn hơn.

Giá cả tăng nhanh hiện vượt xa tốc độ tăng thu nhập của người lao động, trong khi khoảng cách giữa tốc độ tăng giá và tăng lương đang ngày càng nới rộng.

Xu hướng này có thể tiếp tục làm suy yếu sức mua của người dân Mỹ, từ đó ảnh hưởng tới tiêu dùng - một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế Mỹ.

"Đây không phải năm 2022, nhưng điều đó không có nghĩa mọi thứ đang ổn hơn, bởi năm 2022 có mặt bằng giá cả thấp hơn. Lạm phát cũng tích lũy theo thời gian và khiến giá cả trở nên ngoài tầm với của ngày càng nhiều người. Giờ đây, tốc độ tăng giá đang gia tăng", bà Diane Swonk, chuyên gia kinh tế của KPMG, nhận định.

Bà Swonk cảnh báo đây là xu hướng bất lợi đối với phần lớn người tiêu dùng, và cũng là lý do khiến nhiều người lao động cảm thấy tức giận và bất mãn về nền kinh tế.

Áp lực kinh tế đè nặng lên vai ông Trump

Đảng Cộng hòa đang tìm cách duy trì quyền kiểm soát tại Hạ viện và Thượng viện Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhưng nhiều thành viên lo ngại cử tri phản ứng tiêu cực trước vấn đề chi phí sinh hoạt gia tăng có thể gây bất lợi.

Ông Trump từng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024 chủ yếu nhờ cam kết kéo giảm lạm phát. Tuy nhiên, kể từ đó, tỷ lệ ủng hộ dành cho ông đã giảm xuống mức thấp nhất từng được ghi nhận trong sự nghiệp chính trị của ông.

Các nỗ lực nhằm khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz để lưu thông hàng hóa cho đến nay vẫn bế tắc. Các lãnh đạo ngành năng lượng và giới phân tích cảnh báo những tuần tới có thể chứng kiến cú sốc giá dầu mới với quy mô tác động toàn cầu.

Ngay cả khi ông Trump và Tehran sớm đạt được thỏa thuận, các chuyên gia cho rằng sẽ mất nhiều tháng để chuỗi cung ứng trở lại bình thường. Những gián đoạn hiện nay được dự báo có thể kéo dài trong suốt năm 2026.

Mặc dù người Mỹ ít bị tác động bởi cú sốc nhiên liệu hơn so với nhiều quốc gia khác, giá năng lượng toàn cầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài vẫn gây ảnh hưởng chung, làm suy giảm chi tiêu tiêu dùng tại Mỹ.

Ngày 10/6, Tổng thống Mỹ cũng tiết lộ rằng ông đã phê duyệt kế hoạch bí mật nhằm đưa các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. "Khi chuyện này kết thúc, các bạn sẽ thấy giá dầu quay về mức trước đây. Nó đang giảm và sẽ giảm rất mạnh", ông Trump nói.

Những phát biểu này phản ánh cách tiếp cận của ông Trump. Ông xem cuộc can thiệp quân sự là một yêu cầu đối với an ninh quốc gia, và nền kinh tế Mỹ đủ sức hấp thụ các cú sốc phát sinh. Ông cũng liên tục khẳng định mọi tác động tiêu cực sẽ sớm đảo chiều, giá nhiên liệu sẽ nhanh chóng giảm khi chiến tranh kết thúc.

Giá xăng tăng càng đè nặng áp lực kinh tế lên người dân Mỹ. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế học không chắc chắn về kịch bản đó, đặc biệt khi Mỹ và Iran đang tiếp tục các cuộc tấn công qua lại.

Trong khi đó, bà Nancy Van Houten, chuyên gia kinh tế tại Oxford Economics, nhận định: “Lạm phát tại Mỹ có thể không tăng cao hơn, nhưng sẽ duy trì ở mức nóng trong thời gian tới. Có thể phải đến năm sau tình hình mới thực sự hạ nhiệt”.

Chuyên gia kinh tế Diane Swonk cho rằng nền kinh tế Mỹ vẫn đối mặt nhiều áp lực lạm phát ngoài cuộc chiến Trung Đông. Theo bà, lạm phát cơ bản vẫn ở mức cao và dai dẳng, trong khi tác động từ xung đột Iran chưa phản ánh đầy đủ vào giá cả. Việc gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz đang đẩy chi phí năng lượng, phân bón và nhiều nguyên liệu quan trọng đi lên.

Bà Swonk cảnh báo giá thực phẩm có thể tiếp tục chịu áp lực trong những năm tới do chi phí sản xuất tăng, rủi ro thời tiết và tác động từ giá dầu. Ngoài ra, các đợt áp thuế mới cùng chi phí vận tải leo thang cũng có thể tạo thêm sức ép đối với nền kinh tế Mỹ.