Tại buổi quốc yến tối 14/5, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, một người phụ nữ gây chú ý khi được bố trí ngồi giữa CEO Apple Tim Cook và tỷ phú giàu nhất thế giới Elon Musk.
Từ những hình ảnh bên trong buổi tiệc, người phụ nữ nhanh chóng được xác định là bà Chu Quần Phi (Zhou Qunfei), nhà sáng lập Lens Technology, người hiện đứng ở vị trí thứ hai trong Danh sách Nữ doanh nhân Hurun năm 2025 do Viện nghiên cứu Hurun công bố.
Đáng chú ý, câu chuyện về hành trình vươn lên từ một ngôi làng nghèo ở Trung Quốc và trở thành một nữ doanh nhân thành đạt của bà đã truyền cảm hứng cho vô số lao động nhập cư trên khắp đất nước tỷ dân.
Làm nên từ tay trắng
Chu Quần Phi lần đầu tiên thu hút sự chú ý tại Trung Quốc vào năm 2015 với tư cách là người phụ nữ giàu nhất đất nước, khi công ty của bà niêm yết trên sàn chứng khoán Thâm Quyến và sở hữu khối tài sản 50 tỷ nhân dân tệ.
 |
| Từ một cô gái có xuất thân nông thôn ở miền Trung Trung Quốc, Chu Quần Phi lập nghiệp thành công và trở thành nữ tỷ phú tự thân giàu nhất đất nước. Ảnh: guancha. |
Tuy nhiên, hành trình của người phụ nữ này lại bắt đầu từ hoàn cảnh bần cùng cùng cực. Bà Chu sinh năm 1958 trong một gia đình nông thôn nghèo có 3 anh chị em.
Từ nhỏ, bà cùng các anh chị em đã phải chăn nuôi vịt, heo để phụ giúp gia đình kiếm tiền. Bà có tuổi thơ đầy bi kịch khi mẹ qua đời năm 5 tuổi, còn cha bị mất thị lực và một ngón tay vì tai nạn lao động.
Năm 15 tuổi, bà đến Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông ở miền Nam để tìm việc làm. Ban đầu, Chu chỉ xin làm nhân viên bảo vệ tại một công trường xây dựng, sau đó chuyển sang làm công nhân dây chuyền lắp ráp tại một nhà máy sản xuất kính.
Bà chỉ được trả lương 1 USD/ngày và học những kiến thức cơ bản về mặt kính đồng hồ, với những ca làm việc dài đằng đẵng và khắc nghiệt từ 8-24h, thậm chí có nhiều lần là đến 2h sáng hôm sau.
Dù vậy, bà Chu đã dành toàn bộ thời gian rảnh rỗi của mình để tự học về kế toán và máy tính. Sự nỗ lực đã giúp người phụ nữ này nhanh chóng được thăng chức làm quản lý phân xưởng chỉ sau một thời gian ngắn.
Đầu thập niên 1990, bước ngoặt lớn đã đến khi khi nhà máy nơi bà làm việc sắp đóng cửa do ông chủ rút vốn. Chu QUần Phi mạnh dạn đề nghị tiếp quản, với lời hứa "sẽ làm việc cả đời" cho chủ nếu thất bại.
Với sự tự tin đó, bà Chu được bổ nhiệm trở thành giám đốc nhà máy và nhanh chóng trở thành đơn vị hiệu quả nhất công ty.
Bà hoàng kính điện thoại
Mặc dù vậy, Chu Quần Phi sau đó vẫn rời công ty để theo đuổi ước mơ khác. Năm 2003, với 3.000 USD tiết kiệm được từ những năm lao động cực khổ, bà cùng một số người thân thành lập công ty sản xuất mặt kính cho điện thoại Lens Technology, đặt trụ sở tại tỉnh Hồ Nam.
Tuy nhiên, biến cố lớn xảy ra khi đối tác của Lens Technology sau đó bất ngờ rút lui, đẩy công ty đến bờ vực phá sản.
 |
| Trụ sở nhà máy Lens Technology tại tỉnh Hồ Nam. Ảnh: Alamy. |
Bước ngoặt đến vào năm 2004, khi gã khổng lồ điện thoại di động lúc bấy giờ là Motorola đặt hàng Lens Technology một loại kính không vỡ khi rơi từ độ cao 1 mét. Vào thời điểm đó, không một nhà sản xuất kính nào trên thế giới có khả năng làm được điều này.
Không mất nhiều thời gian, bà Chu và đội ngũ của mình miệt mài nghiên cứu ngày đêm trong suốt nhiều tháng để tạo ra bước đột phá về công nghệ và giúp Lens Technology giành được bản hợp đồng lịch sử.
Số phận của Lens Technology thực sự sang trang vào năm 2007, khi công ty của bà bắt đầu trở thành nhà cung cấp mặt kính cho phiên bản iPhone đầu tiên của Apple. Kể từ đó, Lens Technology luôn được mệnh danh là "vua chuỗi cung ứng của Apple".
Năm 2015, công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Thâm Quyến, giúp khối tài sản của bà Chu tăng vọt nhưng đồng thời cũng kéo theo không ít tranh cãi. Nhiều tin đồn bắt đầu lan truyền rằng bà Chu từng là nhân tình của một người đàn ông đã có gia đình và đã dùng tiền của ông để nung nấu ý định khởi nghiệp.
Chia sẻ với Jiemian News, bà cho biết mình đã phải nỗ lực rất nhiều để dập tắt những lời đồn thổi thất thiệt đó.
"Tôi không đủ tư cách để trở thành một người thích đánh bóng tên tuổi. Tôi cho rằng điều quan trọng là không được tự mãn khi thành công và cũng đừng để bản thân chìm trong bi quan khi gặp thời điểm tồi tệ", bà Chu Quần Phi chia sẻ.
Tính đến năm 2024, mối quan hệ với Apple, từ thời cố CEO Steve Jobs đến Tim Cook, đã giúp Lens Technology tăng trưởng vượt bậc và đạt doanh thu gần 70 tỷ nhân dân tệ.
Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào Apple cũng tiềm ẩn những rủi ro. Năm 2016, doanh số bán iPhone chậm lại, khiến lợi nhuận ròng của Lens Technology giảm mạnh.
 |
| Năm 2025, bà Chu trở thành nữ tỷ phú tự thân giàu nhất thế giới. Ảnh: Sina. |
Nhận thấy nguy cơ tiềm ẩn, Lens Technology đã đa dạng hóa cơ sở khách hàng, ký thêm hợp đồng với Huawei, Samsung, Xiaomi và Oppo. Năm 2024, thị phần doanh thu của Apple trong báo cáo của công ty này đã xuống dưới 50%.
Khả năng đổi mới trong khi quản lý rủi ro đã củng cố danh tiếng của bà Chu như một nhà lãnh đạo có tầm nhìn và tạo tiền đề cho sự phát triển không ngừng của Lens Technology.
Đến năm 2024, mảng điện tử ôtô đã đóng góp 8,5%.doanh thu, với sự hợp tác cùng hơn 30 thương hiệu toàn cầu, bao gồm Tesla, BYD, Mercedes và BMW.
Năm 2025, công ty đầu tư vào Viện Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo và Robot Tương lai, đặt nền móng trong lĩnh vực robot hình người. Hiện tại, Lens Technology đang sản xuất nhiều mẫu robot, bao gồm cả Lingxi X1, với dự kiến sản lượng hàng loạt sẽ vượt quá 10.000 chiếc trong năm 2026.
Nửa thế kỷ thành - bại của Apple
Ngày nay, các đế chế công nghệ trỗi dậy và sụp đổ nhanh đến mức khó có thể tưởng tượng những cái tên nào có thể tồn tại đến nửa thế kỷ. Chỉ một số ít làm được điều này, trong đó có Apple.
Cuốn “Apple” của David Pogue đã làm sáng tỏ những đổi mới trong suốt chặng đường 50 năm phát triển của ông lớn công nghệ này.
