Nữ sát nhân tàn bạo nhất lịch sử hay nạn nhân của thông tin sai lệch?

Trong nhiều thế kỷ, dân gian đã đồn đại câu chuyện về một nữ quý tộc Hungary lớn tuổi, người khao khát níu giữ sắc đẹp bằng cách tra tấn và giết hại những thiếu nữ trẻ để tắm trong máu trinh nữ của họ. Sau khi bị phát hiện, bà chịu cảnh giam giữ trong một tòa tháp và chỉ còn xuất hiện như một chiếc bóng bên khung cửa sổ có chấn song.

Tác giả Shelley Puhak đã trả lại sự trong sạch cho Bathory. Ảnh: Alamy.

Câu chuyện rùng rợn này được cho là nói về nữ bá tước Elizabeth Bathory (1560-1614). Vào những năm 1960, sách Kỷ lục Guinness thế giới đã gọi bà là “kẻ giết người hàng loạt tàn bạo nhất” và được cho là có liên quan đến 610 trường hợp tử vong.

Tuy nhiên, tác giả Shelley Puhak đã trả lại sự trong sạch cho Bathory trong cuốn The Blood Countess, cho rằng những thông tin trên được dựng lên để hủy hoại danh tiếng của bà và khiến cộng đồng, xã hội xa rời bà.

Theo Puhak, câu chuyện về một nữ quý tộc quái dị, sử dụng những phương pháp tra tấn tinh vi và liên tục giết hại những người vô tội để giữ gìn dung mạo một cách phù phiếm đều là sản phẩm của một chiến dịch tung tin sai lệch.

Tác giả đã dựa trên nhiều tư liệu lưu trữ để chỉ ra sự bóp méo thông tin xuyên suốt nhiều thế kỷ, các dữ liệu học thuật cẩu thả và những lời bịa đặt trắng trợn.

Lý do ra đời những thông tin sai lệch

Gia tộc của Bathory là một trong những dòng họ lâu đời nhất châu Âu. Puhak bắt đầu câu chuyện vào năm 1603, một năm dài và khủng khiếp với Bathory. Đầu tiên, con trai cả của nữ bá tước qua đời. Sau đó, các điền trang của bà bị người Thổ Nhĩ Kỳ xâm chiếm. Vào tháng 11, chồng của Bathory, Bá tước Francis Nadasdy, đột nhiên lâm bệnh.

Ảnh: Publishers Weekly.

Sau cái chết của chồng, bà đảm nhiệm chức vụ thống đốc hai quận, một vị trí giàu quyền lực nhưng cũng nhiều trách nhiệm chính trị. Trong khi đó, tình hình ở Hungary đặc biệt nguy hiểm. Không chỉ bị đế quốc Ottoman xâm chiếm vài thập kỷ trước đó, Hoàng gia Hungary còn để xảy ra tranh chấp quyền lực. Một cuộc nội chiến đã khiến vương quốc bị chia cắt giữa khu vực do nhà Habsburg kiểm soát ở phía tây và vùng Transylvania ở phía đông.

Chưa kể đến sự biến động tôn giáo khi mỗi thế lực chính trị tin theo một tôn giáo khác nhau. Nhà Hapsburgs theo đạo Công giáo, Vua của Hungary theo đạo Luthers trong khi Công chúa Hungary tin tưởng đạo Calvin.

Chính trong “bầu không khí nghi ngờ và tố cáo” lẫn nhau này, tin đồn về Bathory bắt đầu lan rộng. Các mục sư Luther đã trao đổi thư từ, trong đó một trong những người phụ nữ làm việc cho Bathory gọi bà là “carnifex”, có thể hiểu là đồ tể, điều được một số dịch giả dịch là người phụ nữ tra tấn người khác”. Tuy nhiên, không có bất kỳ ghi chép nào cho thấy các mục sư đã báo lên chính quyền thế tục.

Đây cũng là cách mạch truyện được khai thác xuyên suốt tác phẩm, nêu ra những lời khai giật gân và sai lệch trước khi Puhak kiên nhẫn đưa ra một cách giải thích hợp lý khác.

Duyên cớ của thông tin sai lệch

Tác giả cho biết một số thông tin sai lệch bắt nguồn từ những lỗi dịch thuật các thành ngữ và ngữ pháp tiếng Hungary thế kỷ 16. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng đã bỏ qua bối cảnh lịch sử cần thiết.

Giống như các quý tộc khác, Bathory đã mở một trường dạy nữ công tại điền trang của mình. Puhak lập luận khá thuyết phục rằng những mô tả về các phương pháp tra tấn rất giống với các phương pháp điều trị y tế thời đó, chẳng hạn như dùng cây tầm ma đánh người để chữa bệnh thấp khớp hoặc thương hàn.

Ngoài ra, Bathory còn phải đối phó với những nhân vật xảo quyệt như George Thurzo, người củng cố uy tín bằng cách phản bội giới quý tộc. Chính Thurzo đã dẫn đầu một cuộc đột kích vào trang viên của Bathory năm 1610 và sau đó tuyên bố rằng ông ta đã bắt gặp bà giữa một buổi tra tấn dã man.

Puhak là một người dẫn dắt tài tình xuyên suốt mớ hỗn độn lịch sử và chính trị này, cùng nhiều cáo buộc và âm mưu trong hoàng gia các nước. Không có gì lạ khi một câu chuyện về nữ quý tộc tàn bạo đã tồn tại qua nhiều thế kỷ, trong khi những ghi chép lịch sử lại mờ nhạt đến mức không bao giờ được công chúng biết tới.

Suy nghĩ của những kẻ sát nhân hàng loạt Cuốn “Running Amok: Inside the Mind of the Lone Mass Killer” không phải lời bào chữa cho kẻ sát nhân, mà muốn gửi đi thông điệp rằng việc nhìn nhận và giải quyết tốt các vấn đề tâm lý có thể là một giải pháp hiệu quả ngăn chặn tội ác từ mầm mống. 20:00 28/11/2025

Có gì ở vùng đất sản sinh ra những kẻ sát nhân hàng loạt tại Mỹ Cuốn sách “Murderland: Crime and Bloodlust in the Time of Serial Killers” đưa ra lời giải thích cho việc có nhiều kẻ giết người hàng loạt đến từ khu vực Tây Bắc nước Mỹ ven biển Thái Bình Dương, theo Time. 23:08 12/6/2025

J.K. Rowling bị đe doạ sau khi bày tỏ đồng cảm với Salman Rushdie Các nhân viên cảnh sát Anh đang tiến hành điều tra nguy cơ đe doạ đối với tác giả J.K. Rowling sau khi bà lên tiếng về vụ tấn công nhà văn Rushdie gần đây. 21:37 14/8/2022