 |
| Nhiều người dùng ẩn danh trên Polymarket kiếm được hàng trăm nghìn USD từ việc dự đoán thời điểm Mỹ tấn công Iran. Ảnh: Reuters. |
Một ngày trước khi Mỹ và Israel mở cuộc tấn công vào Iran, làn sóng các khoản đặt cược lớn trên Polymarket trong ngày 27/2 cho thấy một số người chơi có thể đã đoán trước thời điểm xảy ra cuộc không kích.
Polymarket - một trong những thị trường dự đoán lớn nhất thế giới - cho phép người dùng đặt cược ẩn danh vào hầu như mọi sự kiện trong tương lai, từ bầu cử, thể thao cho tới chiến tranh. Kể từ cuối năm ngoái, sau khi Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6, đã có hơn 529 triệu USD được giao dịch liên quan đến dự đoán thời điểm Mỹ sẽ tiếp tục tấn công Iran.
Động thái kỳ lạ
Phân tích dữ liệu Polymarket của The New York Times trong giai đoạn này cho thấy, việc một người đặt số tiền lớn để dự đoán Mỹ sẽ không kích ngay ngày hôm sau là điều tương đối hiếm.
Tuy nhiên, chỉ trong ngày 27/2, hơn 150 tài khoản đã thực hiện hàng trăm lệnh cược trị giá từ 1.000 USD trở lên, dự đoán chính xác rằng Mỹ sẽ tấn công Iran vào 28/2.
Các khoản đặt cược vào “giờ chót” này, với tổng giá trị khoảng 855.000 USD, “khiến người ta phải nghĩ rằng đó là những người biết trước điều gì đó về thời điểm”, ông Eric Zitzewitz, giáo sư kinh tế tại Đại học Dartmouth, người nghiên cứu về thị trường dự đoán, nhận định.
 |
| Chiến sự tại Iran trở thành chủ đề cá cược trên Polymarket. Ảnh: Arash Khamooshi/New York Times/Redux. |
Theo phân tích của New York Times, ít nhất 16 tài khoản đặt cược trong ngày 27/2 dự đoán cuộc không kích xảy ra vào chậm nhất là 28/2 đã thu lợi mỗi tài khoản hơn 100.000 USD. Ít nhất 109 tài khoản khác kiếm được trên 10.000 USD. Một ví điện tử ẩn danh chi hơn 60.000 USD mua các hợp đồng “có” - chủ yếu trong những ngày trước cuộc tấn công - đã thu về gần nửa triệu USD.
Những người đặt cược rằng cuộc không kích sẽ xảy ra vào 28/2 thực tế chỉ chiếm thiểu số. Trên Polymarket, người dùng đặt cược đối nghịch nhau, vì vậy trong ngày 27/2 cũng xuất hiện làn sóng tiền lớn đặt vào kịch bản Mỹ sẽ không tấn công Iran vào 28/2.
Dựa trên giá hợp đồng, dự báo chung của Polymarket khi đó đánh giá khả năng Mỹ tấn công vào 28/2 là thấp: xác suất dao động từ 7% đến 26% trong suốt ngày 27/2. Điều này đồng nghĩa những người chọn phương án “có” đã nhận được mức lợi nhuận rất lớn khi cuộc tấn công thực sự diễn ra.
Nghi vấn
Các hoạt động đặt cược trên Polymarket từng nhiều lần làm dấy lên nghi vấn giao dịch nội gián. Đầu tháng 2, giới chức Israel đã bắt giữ một số người, cáo buộc họ sử dụng thông tin nội bộ từ vị trí trong quân đội để đặt cược vào các chiến dịch quân sự.
Thượng nghị sĩ Chris Murphy, thành viên Đảng Dân chủ bang Connecticut, người từng chỉ trích các thị trường kiểu này là “điên rồ” và phi đạo đức, cho rằng hoạt động đặt cược bất thường liên quan đến Iran làm dấy lên khả năng ngay cả những người ra quyết định cũng có lợi ích tài chính gắn với kết quả, dù ông thừa nhận chưa có bằng chứng công khai về hành vi sai phạm của bất kỳ quan chức nào.
“Tôi nghĩ nhiều khả năng đã có những người tham gia quyết định chiến tranh với Iran nhưng lại có lợi ích tài chính vì họ đã đặt cược trên các thị trường này. Điều này còn tệ hơn cả giao dịch nội gián”, ông Murphy nói trong một cuộc phỏng vấn.
Ông Davis Ingle, người phát ngôn Nhà Trắng, đã bác bỏ nhận định trên. “Lợi ích duy nhất định hướng cho quá trình ra quyết định của chính quyền Donald Trump là lợi ích tốt nhất của người dân Mỹ”, ông nói trong một tuyên bố.
Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình 60 Minutes hồi tháng 11/2025, Shayne Coplan, nhà sáng lập Polymarket, khi được hỏi về việc sử dụng thông tin để tạo lợi thế trên thị trường, cho rằng “điều đó phần nào là không thể tránh khỏi và cũng mang lại nhiều lợi ích”, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ đạo đức giao dịch.
 |
| Việc nhiều người dự đoán chính xác về thời điểm Mỹ tấn công Iran gây lo ngại về thông tin nội gián. Ảnh: Reuters. |
Trên website, Polymarket cho biết các “dự báo chính xác, khách quan” về các sự kiện tại Trung Đông là “đặc biệt quý giá trong những thời điểm đầy căng thẳng như hiện nay”. Công ty không phản hồi yêu cầu bình luận thêm.
Các khoản đặt cược trên Polymarket được thực hiện bằng tiền điện tử trên một sổ cái công khai, nhưng danh tính các tài khoản giao dịch vẫn được giữ ẩn danh.
“Gần như không thể xác định được những cá nhân đứng sau các tài khoản này”, Nicolas Vaiman, Giám đốc điều hành của Bubblemaps, một nền tảng phân tích blockchain, cho biết. Cuối tuần qua, Bubblemaps đã đánh dấu 6 tài khoản Polymarket đặt tổng cộng 1,2 triệu USD vào việc dự đoán thời điểm Mỹ tấn công Iran, lưu ý rằng hầu hết tài khoản này đều mới và tập trung giao dịch vào kịch bản cuộc tấn công xảy ra hôm 28/2.
Vẫn có những cách giải thích lành tính cho ít nhất một số giao dịch trong ngày 27/2. Tổng thống Trump được biết là đã cân nhắc hành động quân sự với Iran, trong khi hai nước cũng tổ chức các cuộc đàm phán vào 26/2 nhằm tránh xung đột. Những người chơi nhỏ lẻ có thể dựa vào các thông tin công khai này, còn các nhà đầu tư có thể muốn phòng ngừa rủi ro xung đột khu vực. Một số người giao dịch cũng có thể dựa vào các tin đồn hoặc thảo luận trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, việc đặt cược vào các sự kiện toàn cầu tiếp tục làm dấy lên lo ngại về thao túng nội gián và rủi ro đối với công tác hoạch định quân sự. Trong vài giờ trước khi quân đội Mỹ bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro ngày 3/1 - một chiến dịch còn gây bất ngờ hơn cả cuộc tấn công Iran - một người dùng Polymarket đã đặt cược 32.000 USD rằng ông Maduro sẽ mất quyền lực trước cuối tháng 1, và sau đó thu lợi hơn 400.000 USD.
Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC), cơ quan chịu trách nhiệm quản lý các thị trường dự đoán tại Mỹ, cấm niêm yết các hợp đồng liên quan đến chiến tranh. Tuy nhiên, Polymarket - vốn chỉ cho phép số lượng hạn chế khách hàng tại Mỹ - vẫn niêm yết thị trường về Iran trên nền tảng chính của mình, nơi tiếp tục chặn người dùng có trụ sở tại Mỹ.
Trong khi đó, Kalshi, một thị trường dự đoán khác và là đối thủ chính của Polymarket, đã không niêm yết hợp đồng nào liên quan đến khả năng Mỹ tấn công Iran.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
