Những lát cắt về Hà Nội qua các thời kỳ

Vẻ đẹp của Hà Nội xưa. Nguồn: gocheap.

Tiếp nối Chuyện người Hà Nội tập 1, 2, 3, với những câu chuyện như những lời thủ thỉ dịu dàng gửi tới mảnh đất nghìn năm thương nhớ của các tác giả từng sinh ra, lớn lên, hay chỉ một lần ghé qua rồi nặng lòng với Hà Nội, Nhóm Hà Nội Tri Thức cho ra mắt Chuyện người Hà Nội - tập 4.

Chân dung những “người Hà Nội”

Với những bài viết tản văn, hồi ức, ghi chép, khảo cứu ở dạng phi hư cấu (non fiction), sách không chỉ phản ánh chân thực những lát cắt quan trọng trong đời sống Hà Nội qua nhiều thời kỳ, mà còn kết nối ký ức cá nhân với bối cảnh lịch sử, văn hóa, xã hội.

Bạn đọc sẽ gặp lại ở đây hình ảnh và câu chuyện về sự biến thiên của các ngôi trường lâu đời ở Hà Nội như Đại học Tổng hợp, một thời là Trường Đại học Đông Dương, Trường Đại học Bách khoa, được thành lập ngay sau ngày hòa bình lập lại, Trường Phổ thông Trần Phú - Hoàn Kiếm, một thời là trường sở của Trường Trung học Albert Sarraut… Gắn liền với những ngôi trường lịch sử này là tên tuổi các hiệu trưởng danh giá như các giáo sư Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu, Ngụy Như Kontum, ông Hoàng Xuân Tùy…

Chuyện người Hà Nội tập này còn chứa đựng nhiều hồi ức sâu đậm của những người con về các bậc sinh thành đáng kính của mình: Bác sĩ Trần Duy Hưng (1912-1988), nhà văn Thâm Tâm (1917-1950), nhà ngoại giao Phạm Ngọc Thuần (1914-2002), họa sĩ Bùi Xuân Phái (1922-1988), nhà giáo Trịnh Đình Rư (1893-1962).

Chân dung những “người Hà Nội” cũng được khắc họa thật sinh động. Một ca sĩ Trần Hiếu quen thuộc với công chúng, đã là thần tượng yêu thương và ngưỡng mộ của người em - nhạc sĩ Trần Tiến. Cũng có khi họ hiện diện trong tâm tưởng của những người hàng xóm với bao tình cảm yêu thương và kính trọng như cụ Ngọ (thân sinh của PGS.TS âm nhạc Vũ Hướng, của nhà giáo Vũ Bội Trâm, vợ nhà văn Phùng Quán), như cụ Phán (thân phụ của kỹ sư Nguyễn Như Kim, một thời là chủ nhiệm khoa Điện, Đại học Bách khoa, Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học kỹ thuật với vợ là Tiến sĩ Dược khoa Trần Thị Ân, đại biểu quốc hội nhiều khóa).

Bạn đọc cũng gặp ở đây những gương mặt quen mà lạ: nhà văn Phùng Quán trong con mắt của một cô bé hàng xóm, nhạc sĩ Tử Phác với ca khúc Tiếng hát quay tơ nổi tiếng một thời, nhà thơ Phan Vũ với trường ca Em ơi, Hà Nội phố.

Sách Chuyện người Hà Nội - tập 4. Ảnh: NTH.

Nguồn cảm hứng viết về Thủ đô không bao giờ vơi cạn

Ở cuốn sách này, không thể không nhắc lại dấu ấn của các bài viết về một thế hệ “lính sinh viên” đã rời trường đại học, tham gia quân đội những năm chiến tranh ác liệt. Bất kể ai, từ “cậu ấm” con quan đến dân nghèo thành thị, họ đã không tiếc xương máu, tuổi thanh xuân, góp phần vào cuộc kháng chiến chống quân xâm lược, thống nhất đất nước.

Nhân dịp 80 năm Quốc hội Việt Nam (1946-2026), sách còn có bài viết công phu, nhiều tư liệu giá trị về cuộc đời và sự nghiệp của vị Trưởng ban Thường trực Quốc hội đầu tiên (tương đương với Chủ tịch Quốc hội ngày nay) - học giả Nguyễn Văn Tố (1889-1947). Bên cạnh đó là bài viết đáng chú ý về cặp vợ chồng nghị sĩ trẻ nhất Quốc hội khóa 1 là bà Vũ Thị Khôi (1921-2010) và ông Nguyễn Duy Thân (1917-1952).

Chuyện người Hà Nội 4 cũng có các bài tản văn hấp dẫn về các ngôi biệt thự cổ ở Hà Nội, bao quanh bởi hương cây và lẩn quất tiếng rao đêm trong ký ức… về những làng quê xưa quanh Hà Nội nay đã thành những phố phường: làng Quan Hoa, làng Giàn, làng Bến, Mai Lâm… Chuyện của một người cũng là chuyện của một thời, buồn vui quanh máy nước công cộng hay khởi nghiệp từ một quán cho thuê truyện đều là những câu chuyện thú vị, người Hà Nội ai cũng thấy một phần của mình trong đó.

Chúng ta có thể tìm thấy ở đây những tư liệu quý trong những bài khảo cứu về Hà Nội, công cuộc bảo tồn và tôn tạo các biệt thự Hà Nội cổ, sự dịch chuyển và biến đổi phố nghề, những con dốc trong lòng phố phường và cuộc chiến chống ngập lụt ở Thăng Long - Hà Nội xưa để có thể biết thêm về Hà Nội một thời.

Với Chuyện người Hà Nội tập 4, bạn đọc sẽ cảm nhận được rằng, nguồn cảm hứng viết về Thủ đô nghìn năm văn hiến không bao giờ vơi cạn. Để thấy thêm yêu, thêm nhớ, thêm mong về một Hà Nội gắn bó tự nhiên với mỗi con người Việt Nam.

Chuyện jazz giữa lòng Hà Nội Tại Hà Nội, trung tâm chính trị, văn hóa và nghệ thuật của cả nước, đã hình thành một cộng đồng jazz bền bỉ và có chiều sâu hiếm thấy. Diện mạo của cộng đồng jazz được tái hiện sinh động trong cuốn sách “Jazz ở Hà Nội: Ngẫu hứng giữa các thế giới”, gồm 9 chương đậm đặc tư liệu và ký ức. 20:05 7/1/2026

'Chuyện người Hà Nội' - chuyện của những con người thanh lịch, tử tế Sách do nhà nghiên cứu, nhà văn Trần Văn Mỹ chủ biên, với sự tham gia tâm huyết của các hội viên Hội Văn nghệ dân gian Hà Nội, ra mắt độc giả đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. 17:00 7/10/2024

Vẻ đẹp bình dị của Hà Nội xưa và nay Với 36 bài viết, sách "Chuyện người Hà Nội - tập 3" cho biết những vẻ đẹp rất riêng của Hà Nội, từ cảnh sắc đến con người của vùng đất này. 08:34 22/12/2022