Những cuốn sách về lịch sử nổi bật năm 2025

Hồ Chí Minh - Tiểu sử bằng hình

Cuốn sách Hồ Chí Minh - Tiểu sử bằng hình gồm gần 700 bức ảnh, tranh vẽ, hình chụp hiện vật và tượng đài cùng một số bản đồ, lược đồ. Nhiều bức tranh ảnh chân dung và tư liệu quý trong cuốn sách này đã được Đông A sưu tập từ Trung tâm Lưu trữ hải ngoại Pháp tại Aix en Provence (ANOM) và nhiều bảo tàng trong nước. Thông qua ngôn ngữ hình ảnh, cuộc đời và di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ được xây dựng một cách sống động, dễ dàng tiếp nhận đối với đông đảo bạn đọc.

Cuốn sách đã được xác minh, đính kèm bản thảo và lời khuyên từ PGS.TS Trần Đức Cường (Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam), Nhà sử học Dương Trung Quốc (Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Tổng biên tập tạp chí Xưa & Nay), PGS.TS Nguyễn Bá Cường (Giám đốc - Tổng biên tập Nhà xuất bản Đại học Sư phạm), TS Lê Hiến Chương (Giảng viên Khoa Lịch sử Đại học Sư phạm Hà Nội), ThS Đào Tuấn Anh (Trưởng phòng Truyền thông, Bảo tàng Hồ Chí Minh). Cuốn sách cũng nhận được lời khuyên, bổ sung thông tin từ nhiều bảo tàng, nhiếp ảnh gia, nhà sưu tập...

Hồi ký Nguyễn Thị Bình - Gia đình, Bạn bè, Đất nước

Cuốn hồi ký Gia đình, bạn bè và đất nước tái hiện cuộc đời và những dấu son trong sự nghiệp của nguyên Phó chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình - nhà ngoại giao kiệt xuất, người đã tham gia, chứng kiến những chuyển biến, thăng trầm của lịch sử dân tộc trong thế kỷ XX, từ thời thơ ấu cho đến khi tham gia hoạt động cách mạng, những dấu mốc quan trọng trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và cả khi đã nghỉ hưu.

Cuốn sách được bà Nguyễn Thị Bình bắt tay viết từ năm 2007, hoàn thành vào cuối năm 2009 và được bổ sung, chỉnh sửa qua các năm 2013, 2014, 2023. Từng trang hồi ký được thể hiện bằng ngôn từ giản dị, không triết lý cao siêu mà gần gũi, sâu lắng, nhưng đã toát lên được tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm, tấm lòng vì nước vì dân, tạo nên sức nặng trong từng câu, từng chữ của cuốn hồi ký.

Đặng Thùy Trâm và cuốn nhật ký thứ ba

Năm 2005, hai cuốn nhật ký của Đặng Thùy Trâm trở về Việt Nam từ nửa bên kia của trái đất. Nhật ký Đặng Thùy Trâm, hay phiên bản tiếng Anh Last night I dreamed of peace (Đêm qua tôi mơ thấy hòa bình) đã khiến công chúng trong nước và thế giới thổn thức, tạo nên một hiện tượng văn hóa - nơi tình yêu cá nhân và ánh sáng lý tưởng giao hòa.

20 năm sau, Đặng Thùy Trâm và Cuốn nhật ký thứ ba ra đời. Chân dung và tình yêu của Đặng Thùy Trâm được khắc họa thêm rõ nét qua cuốn sách mới nhất. Không chỉ công bố cuốn nhật ký thứ ba của nữ bác sĩ quân y, cuốn sách còn tập hợp bài viết từ mẹ, từ các em, từ bạn bè của Đặng Thùy Trâm. Tình yêu thương gia đình, tình cảm bạn bè, tình người trong thời kỳ gian khó ấy, tất cả đã tạo nên những ký ức đẹp nhất, đã góp phần giúp Đặng Thùy Trâm đi qua những ngày bom đạn sau này.

Cuốn sách còn hé lộ hành trình 35 năm hai cuốn nhật ký tìm đường về Việt Nam, từ tay một cựu binh Mỹ. Sự kiện này đã trở thành biểu tượng của hòa bình, của nỗ lực hàn gắn những vết thương quá khứ.

Hồi ức Quảng Trị

Hồi Ức Quảng Trị là một ấn phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thụy Kha - đưa bạn đọc trở về với mùa hè đỏ lửa năm 1972 khi Thành cổ Quảng Trị trở thành biểu tượng của sự kiên cường và hy sinh.

Hai bản nhật ký, hồi ký chiến trường được tác giả Nguyễn Thụy Kha tuyển chọn, đưa vào cuốn sách Hồi ức Quảng Trị đã khắc họa sự tàn khốc của 81 ngày đêm trận chiến Thành cổ Quảng Trị trong “mùa hè đỏ lửa” năm 1972 (28/6/1972-16/9/1972).

Cuốn sách được tác giả chia làm hai phần: Phần một là bản nhật ký của Đào Chí Thành, có tên Ra đi từ giảng đường, gồm những dòng tự sự của người lính giải phóng quân của Quân đội nhân dân Việt Nam; Phần hai - Quảng Trị trong tôi - là trang tự sự của Nguyễn Thanh Quang, một thủy quân lục chiến trong quân đội Việt Nam Cộng hòa.

Vì cha chúng tôi nói dối

Craig McNamara trưởng thành trong bối cảnh chính trị hỗn loạn và đầy biến động vào cuối thập niên 1960. Trong khi Craig lớn lên và tham gia các cuộc biểu tình chống chiến tranh thì cha ông, Robert McNamara, làm Bộ trưởng Quốc phòng dưới thời John F. Kennedy và là kiến trúc sư của Chiến tranh Việt Nam.

Cuốn hồi ký chứa đựng những thông tin ít người biết đến này mang tới một bức chân dung thân mật, chứa đựng xung đột về một người cha và con trai tại những thời điểm then chốt trong lịch sử Mỹ. Con trai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert S. McNamara đã nhìn lại mối quan hệ với cha, với phần lịch sử nước Mỹ đã phủ bóng cả cuộc đời ông.

Cuốn sách không chỉ là một hồi ký cá nhân, mà là hành trình truy nguyên sự thật, sự thật lịch sử lẫn sự thật trong mối quan hệ cha con, sự thật về di sản còn lại trong hàng triệu gia đình Mỹ, sự thật mà cả một thế hệ từng cố né tránh.

Quá trình phát triển và sụp đổ của chế độ Ngô Đình Diệm - Ngập giữa vũng lầy

David Halberstam (1934-2007) là một phóng viên chiến trường người Mỹ đã đoạt giải thưởng Pulitzer - với những tác phẩm xuất sắc trong lĩnh vực lịch sử, chính trị, báo chí, văn học của nước Mỹ ở thế kỷ XX.

Cuốn sách viết về thực tế diễn ra của cuộc chiến tranh tại Việt Nam, nơi mà Halberstam đã tận mắt chứng kiến sự phức tạp và bi thảm của cuộc chiến tranh trong 14 tháng khi ông ở miền Nam Việt Nam (từ tháng 10/1963 đến tháng 12/1964). Cuốn sách không chỉ là một bản tường thuật chi tiết về chiến tranh, mà còn là một tác phẩm phân tích sâu về tình hình chính trị và xã hội của Việt Nam sau khi Mỹ thay chân Pháp xâm lược Việt Nam. Tác giả đã mô tả sự hình thành, phát triển và sụp đổ của chế độ Ngô Đình Diệm; đồng thời phản ánh một cách chân thực về chính trường ngay tại nước Mỹ trước những diễn biến quan trọng của cuộc chiến tại Việt Nam. Cuốn sách gồm 19 chương và 480 trang, giúp bạn đọc tham khảo, tìm hiểu về chiến tranh Việt Nam với những góc nhìn, đánh giá của một phóng viên người Mỹ.

Mưa đỏ

Mưa Đỏ xoay quanh 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị mùa hè 1972, nơi bom đạn vùi lấp không chỉ đất đai mà còn thử thách cả ý chí con người.

Cuốn sách dựng nên hình ảnh chiến trường đỏ lửa, đồng thời khắc họa sâu sắc nội tâm người lính trẻ - giữa tiếng còi, khói bom, vẫn còn những khát khao bình dị, nhớ thương quê hương, khao khát sống và hy vọng về hòa bình.

Năm 2025, trong bối cảnh đất nước có nhiều ngày lễ kỷ niệm lớn, phim chuyển thể và tiểu thuyết Mưa đỏ đã trở thành những tác phẩm văn học - nghệ thuật ăn khách bậc nhất.

Cuốn sách đã in và phát hành hơn 80.000 bản, trở thành một hiện tượng trong năm 2025, đồng thời thúc đẩy nhu cầu đọc chung của cộng đồng về các cuốn sách văn học chiến tranh khác.

Continental Saigon - Từ hào quang đế quốc đến giấc mộng Đông Dương tan vỡ

Tác giả Philippe Franchini là con trai của Mathieu Franchini, người đã mua lại khách sạn Continental Saigon vào năm 1930, và một phụ nữ quê Mỹ Tho. Ông sinh tại Sài Gòn (TP.HCM ngày nay), sau đó học ngành văn chương tại Đại học Paris-Sorbonne. Năm 1965, sau khi cha mất, ông quay lại Sài Gòn tiếp quản khách sạn đến năm 1975.

Tác phẩm này là bức ký họa sống động về một biểu tượng di sản, mở ra một giai đoạn lịch sử nhiều đổi thay của miền Nam Việt Nam - từ đời sống nghệ sĩ, văn nhân, trí thức, đến tình hình chính trị, xã hội.

Philippe Franchini dẫn dắt người đọc vào hành trình nơi ký ức và hiện thực hòa quyện. Tác giả đã biến Continental Saigon thành “nhân chứng sống” của lịch sử, nơi mỗi trang sách đều vang vọng tiếng thời gian và những ký ức khó phai về một Sài Gòn thuở ấy.

Một tháng ở Nam Kỳ

Cuốn sách được viết bởi nhà văn Phạm Quỳnh - người nắm giữ các chức vụ: Ngự tiền văn phòng, Thượng thư Bộ Học, Thượng thư Bộ Lại trong chính quyền vua Bảo Đại từ năm 1932. Sách được viết sau khi ông có chuyến du ký hơn một tháng ở Nam kỳ. Trong khoảng thời gian hơn một tháng này, Phạm Quỳnh đã đi đó đi đây khắp Lục tỉnh, mắt thấy tai nghe tỏ tường nhiều sự, mở rộng kiến văn. Sau khi về Bắc, ông cho đăng tập du ký Một tháng ở Nam kỳ trên Nam Phong tạp chí, kể lại chuyến đi, “đem lời thành thực mà giãi bày bàn bạc cùng quốc dân”.

Bằng con mắt của một trí thức trẻ nhiều hoài bão, với văn phong sắc bén, dí dỏm, ông không chỉ mô tả mà còn đối sánh giữa Bắc và Nam, giữa cái cũ và cái mới, giữa Đông phương và Tây học. Tác phẩm như một tấm gương phản chiếu đời sống xã hội, phong tục, văn hóa, và cả tâm thế của người Việt trong buổi đầu hiện đại hóa.