|
|
Học sinh TP.HCM trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Phương Lâm. |
Từ tháng 5/2026, hàng loạt chính sách mới trong giáo dục chính thức có hiệu lực. Những chính sách này tập trung vào siết chặt quản lý dạy thêm, thúc đẩy chuyển đổi số và chuẩn hóa hệ thống giáo dục phổ thông.
Không cấm dạy thêm chính đáng
Từ ngày 15/5/2026, Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT về dạy thêm, học thêm chính thức có hiệu lực.
Thông tư mới tiếp tục khẳng định không cấm hoạt động dạy thêm, học thêm chính đáng và không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của học sinh. Tuy nhiên, quy định lần này tập trung siết chặt kỷ cương, ngăn chặn tình trạng dạy thêm trái phép, ép buộc học sinh hoặc trục lợi từ hoạt động dạy thêm.
|
| Học sinh tiểu học trong kỳ khảo sát vào lớp 6 trường THCS - THPT Trần Đại Nghĩa. Ảnh: Khương Nguyễn. |
So với quy định trước đây, Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT đã làm rõ hơn phạm vi các hoạt động giáo dục không được xem là dạy thêm, học thêm. Quy định này khẳng định các chương trình bổ trợ, như tăng cường tiếng Anh ngoài chương trình chính khóa, vẫn được phép triển khai theo các quy định pháp luật liên quan.
Theo đó, những hoạt động không thuộc nội dung chương trình các môn học chính khóa sẽ không bị xem là dạy thêm, học thêm và không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư. Các hoạt động này gồm: Giáo dục văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ; giáo dục STEM/STEAM; giáo dục kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo (AI); hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung phát triển toàn diện khác cho học sinh.
Thông tư cũng nhấn mạnh trách nhiệm của giáo viên khi tham gia dạy thêm ngoài nhà trường. Giáo viên phải công khai minh bạch về nội dung, địa điểm, thời gian dạy thêm và các mối quan hệ liên quan nhằm phòng ngừa xung đột lợi ích, bảo đảm tuân thủ quy tắc ứng xử và đạo đức nhà giáo theo Luật Nhà giáo.
Về thời lượng, mỗi môn học vẫn chỉ được tổ chức dạy thêm tối đa 2 tiết/tuần. Tuy nhiên, hiệu trưởng được trao thêm quyền chủ động khi có thể đề xuất giám đốc Sở GD&ĐT cho phép tăng thời lượng đối với một số nhóm học sinh theo quy định, đi kèm trách nhiệm giải trình.
Bên cạnh đó, các cơ sở dạy thêm ngoài nhà trường phải công khai chương trình học, thời lượng, danh sách giáo viên và mức thu để tăng tính minh bạch và tạo điều kiện cho xã hội giám sát.
Thông tư cũng yêu cầu thiết lập đường dây nóng ở tất cả cấp quản lý, từ nhà trường, UBND cấp xã đến Sở GD&ĐT để tiếp nhận, xử lý phản ánh của phụ huynh, học sinh và người dân liên quan đến hoạt động dạy thêm, học thêm.
Tích hợp hồ sơ học tập suốt đời lên VNeID
Cũng từ ngày 15/5/2026, mỗi cá nhân trong hệ thống giáo dục quốc dân sẽ được cấp một mã hồ sơ học tập suốt đời dựa trên số định danh cá nhân. Nội dung này được Chính phủ nêu tại Nghị định 88/2026/NĐ-CP về quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo.
Toàn bộ dữ liệu về học bạ, kết quả rèn luyện, văn bằng, chứng chỉ của người học sẽ được lưu trữ tập trung tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo, đồng thời tích hợp hiển thị trên ứng dụng định danh điện tử VNeID.
Theo lộ trình, việc cấp mã hồ sơ học tập suốt đời bắt đầu từ ngày 15/5/2026 và hoàn thành trên phạm vi toàn quốc trước ngày 1/1/2027.
Việc số hóa dữ liệu học tập được kỳ vọng giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, hạn chế tình trạng gian lận văn bằng, đồng thời hỗ trợ người học, cơ quan quản lý và đơn vị tuyển dụng dễ dàng tra cứu, xác minh thông tin trong môi trường số.
Bổ sung mức “Tiền bậc 1” trong khung năng lực ngoại ngữ
Từ ngày 31/5/2026, Thông tư 33/2026/TT-BGDĐT về Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam chính thức có hiệu lực.
Thông tư được xây dựng trên cơ sở tham chiếu Khung tham chiếu chung châu Âu về ngôn ngữ (CEFR) phiên bản cập nhật 2020-2021, đồng thời điều chỉnh phù hợp với điều kiện dạy, học ngoại ngữ tại Việt Nam.
Điểm mới nổi bật là việc bổ sung mức “Tiền bậc 1” (Pre-A1), dành cho người mới bắt đầu học ngoại ngữ, đặc biệt phù hợp với xu hướng học ngoại ngữ từ sớm ở trẻ em Việt Nam.
Việc bổ sung cấp độ này giúp hoàn thiện hệ thống đánh giá năng lực ngoại ngữ theo hướng liên tục, toàn diện hơn, đồng thời tạo thuận lợi cho việc liên thông và công nhận chứng chỉ với quốc tế.
Thông tư cũng làm rõ mô tả năng lực ở từng kỹ năng nghe, nói, đọc, viết để giáo viên, cơ sở đào tạo và người học dễ áp dụng trong giảng dạy, kiểm tra và đánh giá.
Đối với một số ngôn ngữ đặc thù như tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật và tiếng Hàn, quy định cho phép sử dụng các khung năng lực do quốc gia sở tại ban hành nhằm bảo đảm phù hợp với đặc trưng ngôn ngữ và thông lệ quốc tế.
|
| Học sinh TP.HCM trong kỳ thi vào lớp 10. Ảnh: Duy Hiệu. |
Hợp nhất Điều lệ các cấp học phổ thông
Từ ngày 10/5/2026, Điều lệ mới áp dụng chung cho trường tiểu học, THCS, THPT và trường phổ thông nhiều cấp học chính thức có hiệu lực.
Điểm đáng chú ý là việc thay thế toàn bộ các điều lệ riêng lẻ cho từng bậc học được ban hành từ năm 2020. Quy định mới hướng tới đồng bộ hóa các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, tổ chức bộ máy và hoạt động chuyên môn trong toàn hệ thống trường phổ thông, đặc biệt tại các mô hình liên cấp.
Theo điều lệ mới, trường phổ thông được phân định thành ba nhóm chính gồm trường một cấp học; trường nhiều cấp học và hệ thống trường chuyên biệt.
Trong đó, hệ thống trường chuyên biệt bao gồm trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú; trường THPT chuyên; trường năng khiếu nghệ thuật, thể dục thể thao; cơ sở giáo dục dành cho người khuyết tật và trường giáo dưỡng.
Việc định danh rõ ràng các loại hình trường học được đánh giá sẽ tạo hành lang pháp lý thống nhất cho địa phương và nhà đầu tư trong quá trình xây dựng, vận hành mô hình giáo dục phù hợp với đặc thù từng vùng miền và đối tượng người học.
Bạn đang cảm thấy mình đã quá tuổi để học?
Được học - câu chuyện về cô gái 17 mới được đến trường lần đầu và đã trở thành tiến sĩ ngành Sử học về sau - hơn cả một câu chuyện truyền cảm hứng về học tập. Đó là hành trình đi tìm bản ngã của Tara Westover, khi cô đánh mất gia đình mình với những lời cáo buộc nghiệt ngã. Đó là sự trưởng thành về nhận thức trước một thế giới rộng lớn hơn gấp nhiều lần những gì cô được nhồi nhét trước kia. Đó là một hành trình giáo dục mà không phải ai cũng sẽ dễ dàng hoàn thành được. Độc giả có thể tìm hiểu thêm về Được học tại đây.