Theo thông tin từ Chi cục Hải quan Khu vực II (TP.HCM), tính đến cuối năm 2025, có gần 6.000 doanh nghiệp trên địa bàn do Chi cục quản lý nợ thuế, với tổng số thuế nợ hơn 3.043 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ thuế của các doanh nghiệp trên địa bàn không dàn trải, mà tập trung vào một số doanh nghiệp với số tiền từ hàng chục đến cả trăm tỷ đồng.
Đứng đầu danh sách là CTCP NIVL, với số nợ 152,2 tỷ đồng phát sinh tại Chi cục Hải quan quản lý hàng đầu tư. Doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài này được cấp phép năm 1998, đến năm 2007 mới đi vào hoạt động, kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất, chế biến đường. Hiện doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể, khiến việc truy thu gặp nhiều khó khăn.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong ngành may mặc, giày da cũng ghi nhận nợ thuế lớn, như Công ty TNHH Silver Star Việt Nam (trên 47,7 tỷ đồng) và Công ty TNHH QMI Industrial Việt Nam (trên 38 tỷ đồng).
Đáng chú ý, một số khoản nợ khó thu đã phát sinh từ rất sớm. Trường hợp Công ty TNHH Sản xuất giày dép Kwang Nam là điển hình, với số nợ gần 36 tỷ đồng. Doanh nghiệp chuyên gia công, sản xuất giày dép; khoản nợ kéo dài qua nhiều năm.
Tương tự, Công ty TNHH Neocacse Inc Việt Nam nợ gần 30 tỷ đồng; Công ty TNHH May mặc Hong Better nợ 22,4 tỷ đồng. Các khoản nợ này phát sinh từ 93 tờ khai hải quan nhập khẩu theo loại hình đầu tư - gia công trong giai đoạn 2008-2009.
Ngoài ra, còn có Công ty TNHH May mặc da nhựa Hừng Sáng nợ 30,7 tỷ đồng; DNTN Sản xuất Thương mại và Dịch vụ Hoàng Giang nợ 25,8 tỷ đồng; Công ty TNHH May và Thương mại Á Châu nợ 24,5 tỷ đồng.
Theo Chi cục Hải quan khu vực II, nhiều khoản nợ đã chuyển từ chậm nộp sang nợ kéo dài, gắn với doanh nghiệp thu hẹp sản xuất, bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc không còn khả năng thanh toán. Trong bối cảnh này, các biện pháp cưỡng chế hành chính chủ yếu chỉ dừng ở việc ngăn chặn hoạt động xuất nhập khẩu, chưa tạo được nguồn để thu hồi nợ thực chất.
Lý giải về việc nhiều doanh nghiệp nợ thuế khủng, đại diện Chi cục Hải quan Khu vực II cho biết, doanh nghiệp càng lớn, giá trị nhập khẩu càng cao thì số thuế phát sinh càng lớn; chỉ cần một vài doanh nghiệp lớn gặp sự cố dòng tiền, tổng nợ có thể tăng nhanh. Bên cạnh đó, các lĩnh vực như xăng dầu, nguyên liệu công nghiệp, cơ khí, đóng tàu và đặc biệt là gia công - sản xuất xuất khẩu có chu kỳ vốn dài, phụ thuộc mạnh vào thị trường và đơn hàng, nên dễ phát sinh rủi ro khi thị trường biến động.
Ngoài ra, nhiều khoản nợ chỉ được xác định sau kiểm tra sau thông quan hoặc rà soát chính sách, khi doanh nghiệp đã suy yếu. Khi đó, số truy thu lớn về mặt con số nhưng khả năng nộp ngân sách không cao. Một phần đáng kể trong tổng nợ hiện nay thuộc về các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, không còn tài sản để cưỡng chế, khiến khoản nợ tiếp tục tồn tại trên sổ sách.
