Vụ việc nữ khách hàng đến mua sắm tại trung tâm thương mại Aeon Mall Long Biên (Hà Nội) tố bị nhân viên an ninh tại đây quy chụp "ăn cắp đồ" đang thu hút sự chú ý của dư luận.
Theo lời kể của người phụ nữ, sau khi chị thanh toán và ra đến bãi đậu xe, có hai thanh niên lạ mặt tiếp cận, mời đến cơ quan chức năng làm việc vì nghi ngờ chị ăn trộm đồ. Thấy hai người này không mặc đồng phục, không đeo thẻ tên, chị không đồng ý, yêu cầu được kiểm tra hàng và hóa đơn tại chỗ.
Sau đó, hai thanh niên có lời lẽ đe dọa "bắt hết lên xe về công an phường" khiến con chị khóc vì hoảng sợ. Chỉ khi chị hô hoán và nhiều người xung quanh chú ý, một người mới lấy thẻ ra đeo và giới thiệu là nhân viên an ninh.
Trong video do nữ khách hàng ghi lại, hai nhân viên bảo vệ kiểm tra đồ và đối chiếu với hóa đơn, kết luận không có món nào là đồ ăn cắp. Tuy nhiên, chỉ có một người xin lỗi. Người phụ nữ cũng bức xúc, cho rằng tâm lý con mình và danh dự bản thân đã bị ảnh hưởng, xúc phạm.
Khi lan truyền, vụ việc kéo theo nhiều tranh luận về giới hạn quyền hạn của lực lượng an ninh tại các trung tâm thương mại, đồng thời đặt ra câu hỏi về quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm của khách hàng tại các không gian dịch vụ công cộng.
Giới hạn của nhân viên an ninh
Trao đổi với Tri Thức - Znews, luật sư Hoàng Hà, Đoàn luật sư TP.HCM, cho biết nhân viên an ninh trung tâm thương mại không có quyền tự ý khám xét người, túi xách, tài sản cá nhân hoặc cưỡng chế khách hàng chỉ vì nghi ngờ khách gian lận hay vi phạm nội quy.
Luật sư chỉ ra rằng về pháp lý, khám xét người là biện pháp tố tụng hình sự, chỉ được thực hiện khi có căn cứ luật định và bởi người có thẩm quyền theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.
Nhân viên an ninh tư nhân không phải cơ quan tiến hành tố tụng, không có quyền lục túi, giữ người, áp giải, yêu cầu khách lên xe hoặc buộc về công an phường nếu khách không đồng ý. Việc khám xét người, nơi ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện chỉ được tiến hành khi có căn cứ theo quy định tố tụng.
 |
| Hai nhân viên an ninh kiểm tra, đối chiếu hóa đơn của nữ khách hàng tại chỗ. Ảnh cắt từ clip. |
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa trung tâm thương mại không được bảo vệ tài sản. Khi có dấu hiệu nghi ngờ khách chưa thanh toán, lấy nhầm hàng hoặc có hành vi gian lận, nhân viên an ninh có thể tiếp cận, xuất trình thẻ, thông báo lý do, mời khách hợp tác kiểm tra hóa đơn, đối chiếu hàng hóa tại vị trí phù hợp, có camera và người chứng kiến. Đây là đề nghị phối hợp chứ không phải cưỡng chế khám xét.
"Tôi cho rằng ranh giới pháp lý nằm ở sự tự nguyện và cách thực hiện. Nếu khách đồng ý mở túi, xuất trình hóa đơn thì việc kiểm tra có thể được xem là hợp tác dân sự. Nếu khách không đồng ý, nhân viên an ninh phải báo cơ quan công an hoặc lực lượng có thẩm quyền, không được tự ý dùng vũ lực, đe dọa, giữ người hoặc quy kết khách là ăn cắp, ăn trộm. Danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm theo Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015", luật sư Hà nói.
Nếu nhân viên an ninh xử lý quá mức, họ và đơn vị quản lý có thể phải xin lỗi, bồi thường dân sự, bị xử phạt hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu giữ người trái pháp luật, làm nhục hoặc vu khống.
Luật sư cũng lưu ý trường hợp phát hiện quả tang hành vi trộm cắp hoặc có căn cứ rõ ràng cho rằng người đó đang thực hiện hành vi phạm tội, người dân và nhân viên bảo vệ có thể ngăn chặn ở mức cần thiết để giao ngay cho cơ quan công an theo tinh thần quy định về bắt người phạm tội quả tang trong Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Tuy nhiên việc ngăn chặn phải tương xứng, không được đánh đập, làm nhục, khám xét trái phép hoặc xâm phạm thân thể.
Dấu hiệu xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín cá nhân
Trong video được ghi lại, nữ khách hàng liên tục bày tỏ sự bức xúc trước hành động của các nhân viên an ninh tại Aeon Mall Long Biên. Chị cho biết dù chưa có bằng chứng hay kiểm tra xác nhận, nhân viên đã có lời nói quy kết chị "ăn cắp" ở nơi công cộng, khiến chị tổn thương lòng tự trọng, đặc biệt ngay trước mặt con nhỏ.
Theo luật sư Hà, nếu đúng như lời nữ khách hàng phản ánh, hành vi này có dấu hiệu xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân.
 |
| Luật sư Hoàng Hà cho rằng nếu đúng như lời vị khách tố, hành động của nhân viên an ninh có dấu hiệu xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân. Ảnh: NVCC. |
Về phương diện dân sự, Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015 quy định danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Người bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu xin lỗi, cải chính công khai nếu có thông tin sai sự thật và yêu cầu bồi thường thiệt hại theo Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 nếu chứng minh được thiệt hại.
Về trách nhiệm hành chính, nếu lời nói mang tính xúc phạm, lăng mạ, bôi nhọ danh dự, nhân phẩm của người khác nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị xử phạt theo điểm a khoản 3 Điều 8 Nghị định 282/2025/NĐ-CP.
Nếu hành vi dùng lời nói xúc phạm ở mức nghiêm trọng, làm nhục người khác giữa nơi đông người, gây tổn thương nặng nề về tinh thần thì có thể bị xem xét theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 về tội làm nhục người khác.
Nếu người nói biết rõ khách không ăn cắp nhưng vẫn bịa đặt hoặc loan truyền thông tin sai sự thật nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền lợi của họ thì có thể xem xét Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 về tội vu khống.
"Tuy nhiên để kết luận vi phạm phải xác minh chính xác câu nói, bối cảnh, âm thanh video, người chứng kiến, mức độ lan truyền và hậu quả thực tế. Nghi ngờ khách vi phạm không sai nếu có căn cứ. Cái sai là biến nghi ngờ thành lời kết tội khi chưa kiểm tra và chưa có thẩm quyền kết luận", luật sư nhận xét.
Cẩm nang 'sống sót' nơi công sở
Trong MENTOR - Từ sinh viên chất đến nhân sự chiến, tác giả Lê Công Minh chia sẻ trải nghiệm vượt qua và học hỏi từ thất bại: Từ nam sinh thi trượt đại học đến giám đốc truyền thông kỹ thuật số, nhân viên Big 4 kiểm toán, sáng lập trung tâm tiếng Anh… Đây là nơi những bạn trẻ "lênh đênh" chốn công sở dễ tìm thấy mình và học hỏi để vươn lên trên con đường sự nghiệp.
