Ảnh minh họa: Gary Barnes/Pexels.

Đôi khi phân biệt bạn tốt và bạn xấu không phải điều dễ dàng. Khi mọi chuyện đang diễn ra tốt đẹp, rất khó biết được một tình bạn có chân thực hay không. Trong nghịch cảnh, tình cảm chân chính mới hiển lộ.

Có một câu chuyện ngụ ngôn Aesop minh họa cho điều này: Hai người bạn đang đi trên đường thì bỗng gặp một con gấu. Người bạn đầu tiên leo tót lên cây nhỏ gần đó mà không mảy may suy nghĩ gì. Người bạn đường của anh ta không còn lựa chọn nào khác đành nằm xuống đất, nín thở và giả vờ chết.

Con gấu đến gần người nằm dưới đất và ngửi ngửi anh ta. Người ta nói rằng gấu không ăn thịt người chết và thế là nó liền bỏ đi. Sau đó, người trên cây tụt xuống và trêu chọc người bạn đường của mình: “Gấu nói gì với bạn thế?”.

“Gấu đã cho tôi một lời khuyên”, anh ta trả lời. “Đừng bao giờ đồng hành cùng những người bỏ rơi bạn bè khi gặp hiểm nguy!”. Đôi khi chúng ta chỉ tìm thấy những người bạn khi lâm nạn.

Tôi có nghe câu chuyện về một quan chức chính phủ có uy thế. Nhà ông ta lúc nào cũng đông khách khứa. Một người hàng xóm hỏi ông ta: “Nhà ông lúc nào cũng có người lui tới nhưng ông thực sự có bao nhiêu người bạn?”

Ông bèn trả lời: “Hãy trở lại hỏi tôi khi tôi không còn đảm nhiệm chức vụ này nữa”.

Rất nhiều người đã trải nghiệm điều này. Trong cuộc sống, khi bạn thành công, nhiều người bảo vệ bạn và muốn đồng hành với bạn. Tuy nhiên, một khi bạn sa sút hoặc mắc bệnh, chỉ vài người bạn thực sự mới sẵn sàng giúp đỡ bạn.

Thường thì những người đáng tin cậy nhất là những người bạn lâu năm nhất của chúng ta. Có câu: “Rượu càng lâu càng ngon, tình bạn càng lâu càng thắm thiết”. Những người bạn cũ, những người thân thiết trong nhiều năm, luôn duy trì tình cảm sâu đậm với nhau.

Vì vậy, trong khi cảnh giác về việc kết giao với những người bạn xấu thì chúng ta cũng nên coi trọng bạn cũ và đừng bỏ rơi họ một cách thất thường.

Giá trị đích thực của tình bạn là sửa chữa và khuyến khích nhau cùng đi về một hướng tốt đẹp hơn. Những người bạn cũ hiểu chúng ta nhất và có thể là một sự trợ giúp lớn lao.

Trong những vấn đề tầm thường, đừng tính toán thiệt hơn hay việc bé xé ra to. Người xưa có câu: “Hãy luôn ghi nhớ chứ đừng từ bỏ người cũ”.

Trong lịch sử, một số hoàng đế nổi tiếng như Lưu Tú, Hán Quang Vũ Đế thời nhà Hán, và Chu Nguyên Chương, người sáng lập triều đại nhà Minh, không bao giờ từ bỏ tình bạn cũ ngay cả khi họ đã được trao “sứ mệnh thiên tử”.

Chẳng hạn, sau khi Chu Nguyên Chương trở thành hoàng đế, ông đã cho thần dân tìm kiếm khắp vương quốc người bạn cũ Thiên Tân, người đã làm ruộng với ông khi ông còn nhỏ. Ông tự viết một lá thư cho người bạn cũ của mình: “Hoàng đế là hoàng đế, Chu Nguyên Chương là Chu Nguyên Chương. Đừng nghĩ rằng ta sẽ từ bỏ bạn cũ vì bây giờ ta là hoàng đế".

Tuy nhiên, một số người khi đã làm to lại trở nên thay đổi. Đối với họ, những người bạn mới hấp dẫn hơn trong khi những người bạn cũ chẳng còn thú vị nữa. Họ đối xử với người khác thiếu tình cảm và chỉ muốn những người bạn họ “nhắm” vào, vì vậy họ bị bủa vây bởi những người có động cơ đen tối. Đừng nên bỏ rơi bạn cũ dễ dàng và đừng nên tin tưởng bạn mới vội vàng. Mối quan hệ bén rễ theo thời gian có khả năng chịu đựng thử thách tốt nhất.