Jeremy Grantham là nhà đầu tư người Anh, đồng sáng lập GMO, công ty quản lý đầu tư có trụ sở tại Boston, Mỹ. Ông được giới tài chính biết đến nhờ quan điểm đầu tư dựa trên định giá dài hạn và những cảnh báo về "bong bóng" tài sản. Trong nhiều thập kỷ, Grantham từng lên tiếng về tình trạng định giá quá cao của chứng khoán Nhật Bản cuối thập niên 1980, cổ phiếu công nghệ Mỹ trước khi "bong bóng" dotcom vỡ năm 2000 và thị trường nhà đất trước cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Những dự báo này giúp ông có danh tiếng trên thị trường, nhưng cũng khiến Grantham thường xuyên bị gắn mác permabear - thuật ngữ chỉ những người có quan điểm bi quan kéo dài về thị trường. Trong cuốn The Making of a Permabear: The Perils of Long-term Investing in a Short-term World, xuất bản tháng 1/2026, ông cùng nhà sử học tài chính Edward Chancellor đã nhìn lại khoảng 60 năm đầu tư, từ những ngày đầu sự nghiệp đến các chu kỳ tăng giảm lớn của thị trường.
Cuốn sách không chỉ kể về những lần Grantham nhận diện được "bong bóng" trước khi chúng vỡ. Một chủ đề xuyên suốt là khoảng cách giữa việc hiểu thị trường đang bị định giá quá cao và khả năng duy trì chiến lược đầu tư đủ lâu để hưởng lợi từ nhận định đó.
Grantham bắt đầu sự nghiệp đầu tư trong thập niên 1960, sau khi học kinh tế tại Đại học Sheffield và lấy bằng MBA tại Harvard Business School. Ông từng làm việc tại Royal Dutch Shell, đồng sáng lập Batterymarch Financial Management năm 1969, trước khi cùng các cộng sự thành lập GMO năm 1977.
Từ sớm, Grantham đã quan tâm đến lịch sử thị trường và cách định giá tài sản thay đổi theo thời gian. Ông theo đuổi nguyên lý mean reversion, tức định giá và lợi nhuận có xu hướng quay về mức trung bình dài hạn sau những giai đoạn tăng hoặc giảm cực đoan. Khi nhà đầu tư quá lạc quan, giá tài sản có thể vượt xa giá trị cơ bản; khi tâm lý đảo chiều, thị trường có thể trải qua một đợt điều chỉnh sâu.
Cuối thập niên 1990, khi cổ phiếu công nghệ Mỹ tăng mạnh, Grantham từ chối chạy theo làn sóng đầu cơ. Quan điểm này khiến GMO mất khách hàng trong thời gian "bong bóng" dotcom tiếp tục phình to. Một khách hàng từng mô tả ông là người “thuyết phục một cách nguy hiểm và hoàn toàn sai”, theo phần giới thiệu cuốn sách của nhà xuất bản Grove Atlantic.
Khi "bong bóng" vỡ năm 2000, quan điểm của Grantham được củng cố. Tuy nhiên, trải nghiệm đó cũng cho thấy một vấn đề khó tránh trong quản lý tài sản, đó là nhà đầu tư có thể nhận định đúng về định giá nhưng vẫn phải chịu sức ép nếu thị trường tiếp tục tăng trong thời gian dài.
 |
| Jeremy Grantham được biết đến với quan điểm đầu tư dựa trên định giá dài hạn và những cảnh báo về "bong bóng" tài sản. Ảnh: Hewes Communications |
Các quỹ đầu tư thường được đánh giá theo hiệu quả ngắn hạn. Nếu tài sản tăng giá mạnh trong khi danh mục của một nhà quản lý đứng ngoài những cổ phiếu đang dẫn dắt thị trường, khách hàng có thể rút vốn trước khi dự báo dài hạn trở thành hiện thực. Vì thế, đi ngược đám đông cũng là phép thử đối với khả năng giữ vững chiến lược và quản lý dòng vốn.
Trong sự nghiệp của mình, Grantham từng cảnh báo về "bong bóng" tài sản tại Nhật Bản và thị trường nhà đất Mỹ trước khủng hoảng tài chính toàn cầu. Ông cũng từng kêu gọi khách hàng quay lại thị trường cổ phiếu Mỹ vào đầu năm 2009, thời điểm thị trường chạm đáy sau cú sụp đổ do khủng hoảng tài chính.
Bên cạnh các chu kỳ thị trường, cuốn sách đề cập quá trình Grantham thúc đẩy những phương pháp đầu tư dựa trên dữ liệu. Trong thập niên 1970, ông là một trong những người sớm phát triển chiến lược đầu tư theo chỉ số. Sau đó, GMO tiếp tục ứng dụng máy tính vào phân tích đầu tư, khi công nghệ này chưa phổ biến trong ngành quản lý tài sản.
Grantham cũng dành nhiều sự quan tâm cho biến đổi khí hậu và các vấn đề môi trường. Ông thành lập Grantham Foundation for the Protection of the Environment và dành phần lớn tài sản của mình cho hoạt động bảo vệ môi trường. Theo giới thiệu của nhà xuất bản, mối quan tâm này ngày càng lớn khi ông nhận thấy tư duy ngắn hạn có thể gây ra hậu quả không chỉ đối với nhà đầu tư mà còn với tương lai của hành tinh.
Không phải ai cũng có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với những doanh nhân, tỷ phú, những nhà quản lý doanh nghiệp nổi tiếng. Vì vậy, sách trở thành phương thức hiệu quả để người đọc tiếp cận, tìm hiểu về câu chuyện kinh doanh, cuộc đời, kinh nghiệm của các doanh nhân, tỷ phú này.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách doanh nhân - là những cuốn sách, câu chuyện về cuộc đời và kinh nghiệm của các tỷ phú, nhà quản lý nổi tiếng. Tủ sách không chỉ bao gồm các cuốn sách, câu chuyện từ tác giả độc lập mà còn bao gồm những cuốn sách do chính các tỷ phú viết về cuộc đời mình.
