 |
| Viêm bao gân xảy ra khi gân phải hoạt động quá tải trong thời gian ngắn. Ảnh: Shutterstock. |
Ba ngày liền đánh bài, người đàn ông 34 tuổi nhận ra ngón áp út tay phải của mình không còn linh hoạt như trước. Ngón tay bất ngờ cứng lại, mỗi lần anh cầm bút đều bị khựng giữa chừng, phải nhờ tay còn lại hỗ trợ mới có thể duỗi thẳng ra.
Bà Lý (60 tuổi) cũng gặp tình trạng tương tự sau những ngày nghỉ Tết. Trong kỳ nghỉ, bà dành nhiều thời gian xem video ngắn, bấm điện thoại hàng giờ và “thả tim” cho bạn bè. Chưa hết kỳ nghỉ, ngón cái tay phải của bà bắt đầu có vấn đề.
Một buổi sáng, khi cầm tách trà, ngón cái bà bị kẹt ở tư thế gập, không thể duỗi ra. Bà Lý phải dùng tay trái bẻ mạnh, nghe một tiếng “cạch” thì ngón tay mới bật lại vị trí ban đầu, kèm theo cảm giác đau buốt.
Theo bác sĩ Châu Hiểu Linh, Trung tâm Y học Thể thao và Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện số 6 thành phố Ninh Ba, cả hai trường hợp đều được chẩn đoán viêm bao gân hẹp.
Ở trạng thái bình thường, gân ngón tay di chuyển nhịp nhàng trong một cấu trúc dạng ống gọi là bao gân. Tuy nhiên, khi bàn tay bị sử dụng quá mức, như bấm điện thoại liên tục, cầm quân mạt chược nhiều giờ hoặc giữ điện thoại trong thời gian dài, gân và bao gân sẽ ma sát lặp đi lặp lại.
Sự ma sát này gây viêm vô khuẩn, làm gân dày lên hoặc khiến bao gân hẹp lại. Khi đó, gân khó trượt qua bao gân, dẫn đến hiện tượng kẹt và phát ra tiếng bật khi co duỗi.
Tết thường được xem là giai đoạn bệnh dễ bùng phát. Sự thay đổi đột ngột trong sinh hoạt, cùng với việc tăng cường các hoạt động tay như bấm điện thoại, chơi bài nhiều giờ, dọn dẹp nhà cửa, nấu nướng, bế trẻ hoặc mang vác đồ nặng, đều khiến gân phải hoạt động quá tải trong thời gian ngắn.
Viêm bao gân hẹp thường tiến triển từ từ. Giai đoạn đầu, người bệnh chỉ cảm thấy đau âm ỉ ở vùng gốc ngón tay. Khi bệnh trở nên rõ rệt, có thể xuất hiện ba dấu hiệu điển hình như đau khi ấn vào mặt lòng bàn tay gần gốc ngón; hiện tượng bật hoặc kẹt khi co duỗi; và cứng ngón tay vào buổi sáng. Ở một số trường hợp, người bệnh còn có thể sờ thấy một khối nhỏ đau như hạt đậu tại vị trí gốc ngón.
Khi ngón tay bắt đầu “đình công”, bác sĩ Hiểu Linh khuyến nghị người bệnh xử trí theo từng bước. Trước tiên là cho tay nghỉ ngơi, giảm hoặc tạm dừng các hoạt động gây đau, hạn chế sử dụng điện thoại và tránh chơi bài kéo dài. Người bệnh có thể dùng nẹp cố định ngón tay ở tư thế duỗi trong khoảng ba tuần. Ngâm tay nước ấm 15-20 phút trước khi ngủ giúp cải thiện tuần hoàn tại chỗ.
Nếu sau giai đoạn nghỉ ngơi mà triệu chứng không cải thiện, hoặc tình trạng đã rõ rệt, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Tùy mức độ, bác sĩ có thể chỉ định thuốc chống viêm, tiêm tại chỗ hoặc áp dụng các phương pháp vật lý trị liệu như sóng xung kích, siêu âm. Trường hợp điều trị bảo tồn từ ba đến sáu tháng không hiệu quả, hoặc ngón tay thường xuyên bị kẹt ảnh hưởng đến sinh hoạt, phẫu thuật có thể được cân nhắc.
Sau khi điều trị vật lý trị liệu và điều chỉnh thói quen sử dụng điện thoại, bà Lý đã phục hồi khả năng vận động ngón tay. Người đàn ông 34 tuổi cũng tạm ngừng các ván mạt chược, kết hợp nghỉ ngơi và chườm ấm, tình trạng kẹt ngón dần thuyên giảm.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phòng ngừa vẫn quan trọng hơn điều trị. Khi sử dụng điện thoại khoảng 30 phút hoặc chơi bài một giờ, nên dừng lại để vận động nhẹ các ngón tay, thực hiện động tác nắm, mở bàn tay và kéo giãn nhẹ nhàng. Thay đổi tư thế cầm nắm, chọn dụng cụ có tay cầm mềm và tránh dùng lực quá mạnh cũng giúp giảm áp lực lên gân.
Da chỉ nhẵn mịn và căng bóng khi gan thải độc tốt. Mắt chỉ sáng trong khi lá gan được bồi bổ đúng cách. Có thể nói dưỡng gan chính là chìa khóa để dưỡng nhan. Cuốn sách Dưỡng gan để dưỡng nhan của bác sĩ - dược sĩ Thẩm Ninh là lời nhắc nhở đến phụ nữ hãy hình thành ý thức dưỡng gan.
