Dinh thự cũ lưu giữ hàng trăm cuốn sách thu nhỏ ở Hà Lan

Bảo tàng Huis van het Boek (còn được biết đến là Rijksmuseum Meermanno) nằm trên phố Prinsessegracht ở trung tâm Den Haag. Nơi đây từng là dinh thự của Nam tước Willem Hendrik Jacob van Westreenen van Tiellandt. Sau khi qua đời năm 1848, ông để lại ngôi nhà cùng bộ sưu tập cho nhà nước Hà Lan. Đến năm 1852, bảo tàng chính thức mở cửa.

Tại tầng ba của Huis van het Boek, một không gian trưng bày dành riêng cho bộ sưu tập là Bibliotheca Thurkowiana Minor, do hai nghệ nhân đóng sách nghiệp dư Guus và Luce Thurkow xây dựng. Với 1.515 cuốn sách, đây được xem là bộ sưu tập sách thu nhỏ lớn nhất tại Hà Lan.

Những cuốn sách thu nhỏ giới thiệu các ấn phẩm có kích thước không quá 76,2 mm. Dù nhỏ bé, nhiều cuốn vẫn được thiết kế để có thể đọc được. Sách thu nhỏ đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước, với những hình thức sơ khai như các phiến đất sét kích thước nhỏ tại Lưỡng Hà cổ đại.

Ngoài bộ sưu tập sách thu nhỏ, bảo tàng còn lưu trữ nhiều ấn phẩm giá trị. Hiện tầng 1 của bảo tàng được sử dụng làm không gian triển lãm theo chủ đề “Tận thế, nỗi sợ và hy vọng”. Những tác phẩm trên 400 năm được trưng bày đề cập vấn đề về khí hậu, căng thẳng địa chính trị, đại dịch và sự đứt gãy trong xã hội.

Trang bản thảo chép tay được tạo tác tỉ mỉ từ thế kỷ 14-15, nổi bật với chữ cái đầu (drop cap), dát lá vàng cùng hoa văn dây leo tinh xảo. Trước khi máy in Gutenberg ra đời làm thay đổi lịch sử xuất bản, mỗi cuốn sách thời kỳ này là một tác phẩm nghệ thuật độc bản.

Annick (bạn trẻ đến từ Utrecht, Hà Lan) chia sẻ rằng đây là lần đầu tiên cô đến không gian mang đậm màu sắc Trung Cổ. "Từ cách bài trí đến những cuốn sách, tôi cảm thấy bảo tàng đã tái hiện được cả một không gian tinh thần của xã hội hàng thế kỷ trước. Niềm tin và hy vọng của con người vào ngày mai đôi lúc thật mong manh", Annick nói.

Với trọng tâm của sự kiện trưng bày là những ấn phẩm từ thời kỳ Trung Cổ trải dài tới hiện đại, bảo tàng cũng giới thiệu những cuốn sách nói về biến động xã hội đương thời. Trong ảnh là tác phẩm The Singularity (Balsam Karam). Cuốn sách xoay quanh nỗi đau thương xót của những người mẹ bị chia cắt khỏi con cái trong bối cảnh di dân và nghèo đói. Tiểu thuyết nhận được đánh giá rất cao từ giới chuyên môn, lọt vào danh sách rút gọn Giải thưởng Văn học Liên minh Châu Âu (EUPL 2021) và giải thưởng August của Thụy Điển.

Căn phòng trưng bày tại tầng 2 gồm các bản thảo thời Trung cổ, những ấn phẩm đầu tiên được in trong giai đoạn 1450 - 1500 và các ấn phẩm quý từ những thế kỷ sau.

Đặc biệt, không gian tập trung giới thiệu quá trình ra đời và phát triển của ngành in tại Tây Âu, từ Gutenberg đến Baskerville, qua đó cho thấy sự thay đổi của kỹ thuật in và nghệ thuật chữ qua nhiều thế kỷ. Các tủ trưng bày ở trung tâm được thay đổi định kỳ, mang đến những hiện vật mới cho mỗi lần tham quan.

Khu vực tầng hai cũng lưu trữ các ấn phẩm có niên đại hàng năm. Tấm giấy cói này được làm cho Nespaoetytawy, một tư tế Ai Cập sống vào thế kỷ I trước Công nguyên. Nhân vật được khắc họa hai lần: ở bên trái, ông dâng hương trước một con bò thiêng; ở ngoài cùng bên phải, ông thờ phụng bốn vị thần. Trên giấy cói là một đoạn trích từ Sách Hơi thở của Isis những văn bản được trao cho người đã khuất với lời cầu chúc may mắn và bình an ở thế giới bên kia.

Tầng trên cùng là nơi diễn ra workshop thiết kế chữ theo phong cách sách từ thời kỳ Trung cổ và in thủ công. Nơi đây thường mở cửa vào Chủ nhật. Trong ngày thường, nhân viên bảo tàng nhận các đơn in sách.

Các ký tự được người thợ cẩn thận tìm kiếm và đặt lên khuôn.

Phía sau là khu vườn dành cho độc giả muốn nghỉ chân, gặp gỡ… Đây cũng là lối đi ra Garden Room, nơi bảo tàng sử dụng làm phòng hội nghị, tổ chức sự kiện.