Nga phát tín hiệu chấm dứt kỷ nguyên khí đốt phụ thuộc châu Âu

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 4/3 đưa ra tín hiệu mạnh mẽ rằng ngành công nghiệp khí đốt của nước này cần chuẩn bị cho một giai đoạn mới, trong đó châu Âu không còn giữ vai trò trung tâm.

Thông điệp trên được người đứng đầu Điện Kremlin đưa ra trong cuộc trao đổi với nhà báo Pavel Zarubin và nhanh chóng thu hút sự chú ý của giới phân tích năng lượng quốc tế.

Theo ông Putin, về mặt lý thuyết, Nga hoàn toàn có thể chấm dứt việc cung cấp khí đốt cho các thị trường Tây Âu ngay lập tức, thay vì chờ đợi theo các lộ trình được đề xuất bởi Liên minh châu Âu (EU). Nhà lãnh đạo Nga cho rằng Moskva có thể chuyển hướng sang những thị trường "triển vọng hơn" ở các khu vực khác trên thế giới.

Dù chưa có quyết định chính thức, ông Putin cho biết chính phủ Nga đã được giao nhiệm vụ nghiên cứu khả năng điều chỉnh chiến lược xuất khẩu khí đốt. Giới quan sát cho rằng ngay cả khi mới dừng ở mức chỉ đạo nghiên cứu, tuyên bố này vẫn mang ý nghĩa chính trị và kinh tế rõ ràng đối với tương lai của ngành năng lượng Nga, theo RT.

Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ảnh: Reuters.

Nhiều nhà phân tích cho rằng thông điệp của Điện Kremlin chủ yếu nhắm tới các doanh nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách trong nước. Trong nhiều năm, một bộ phận trong ngành năng lượng Nga vẫn kỳ vọng quan hệ thương mại truyền thống với châu Âu có thể sớm được khôi phục. Tuy nhiên, những phát biểu gần đây của ông Putin cho thấy kỳ vọng này có thể không còn phù hợp với định hướng chiến lược dài hạn.

Nhà lãnh đạo Nga cảnh báo rằng sự gia tăng nhu cầu đối với dầu khí Nga từ châu Âu trong thời gian gần đây, một phần do bất ổn tại khu vực Vịnh Ba Tư, có thể chỉ mang tính tạm thời.

"Đặt cược chiến lược dài hạn của đất nước vào nhu cầu biến động như vậy là điều rủi ro", ông Putin hàm ý trong cuộc trao đổi hôm 4/3.

Trong bối cảnh đó, Moskva dường như sẵn sàng chấp nhận khả năng các nhà cung cấp năng lượng từ Mỹ mở rộng thị phần tại châu Âu. Tuy nhiên, ngay cả Washington cũng chưa hoàn toàn rõ ràng về việc có muốn đảm nhận vai trò này hay không, khi các chính sách hạn chế ký kết hợp đồng khí tự nhiên hóa lỏng dài hạn vẫn đang được duy trì.

Bên cạnh các yếu tố chính trị, Tổng thống Putin cũng nhấn mạnh những biến chuyển cấu trúc trong hệ thống năng lượng châu Âu. Quá trình chuyển đổi sang năng lượng xanh của EU đã kéo dài nhiều năm và đòi hỏi chi phí lớn.

Trong bối cảnh đó, chiến lược “xoay trục sang châu Á” mà Nga bắt đầu thúc đẩy từ đầu những năm 2010 ngày càng được xem là bước đi mang tính dài hạn. Moscow được cho là vẫn duy trì quan điểm rằng mình là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, song châu Âu nhiều khả năng sẽ chỉ còn đóng vai trò thị trường thứ yếu thay vì là trụ cột trong chiến lược năng lượng của Nga, theo RT.