Lỗi nghiêm trọng trên tàu Artemis II

Tấm chắn nhiệt trên tàu Orion gặp lỗi thiết kế từ trước. Ảnh: NASA.

Các phi hành gia của sứ mệnh Artemis II đã kết thúc chuyến bay 10 ngày vòng quanh Mặt Trăng. Ngay sau đó, NASA bắt đầu điều tra tình trạng tấm chắn nhiệt của tàu Orion, bộ phận bảo vệ phi hành đoàn khỏi nhiệt độ lên đến 2.700 độ C trong quá trình tái nhập khí quyển.

Tấm chắn nhiệt của Orion mang theo lỗi thiết kế đã được xác định từ sứ mệnh không người lái Artemis I năm 2022. Khi đó, các mảng vật liệu ablative Avcoat bị vỡ và bong ra trong quá trình tái nhập khí quyển, tạo thành vệt mảnh vỡ thay vì tan chảy có kiểm soát như thiết kế. Nguyên nhân được xác định do khí sinh ra bên trong vật liệu không thoát ra được, áp suất tích tụ và gây nứt vỡ hơn 100 vị trí trên tấm chắn.

Vì tàu Artemis II đã được lắp ráp hoàn chỉnh trước khi NASA xác định nguyên nhân, cơ quan này không thể thay tấm chắn nhiệt mới. Thay vào đó, họ điều chỉnh quỹ đạo tái nhập khí quyển của tàu theo góc dốc và thẳng hơn nhằm giảm thời gian tiếp xúc với nhiệt độ cao nhất.

"Nếu chúng ta tuân theo quỹ đạo tái nhập mới mà NASA đã lên kế hoạch, tấm chắn nhiệt này đủ an toàn để bay", Chỉ huy Reid Wiseman của sứ mệnh Artemis II cho biết.

Đây không phải quyết định được toàn bộ cộng đồng hàng không vũ trụ đồng thuận. Charlie Camarda, cựu phi hành gia NASA và chuyên gia tấm chắn nhiệt, từng viết thư ngỏ kêu gọi không phóng sứ mệnh với thiết kế hiện tại.

"Lịch sử cho thấy tai nạn xảy ra khi các tổ chức tự thuyết phục rằng họ hiểu vấn đề trong khi họ thực chất không nắm rõ. Vấn đề này có cùng mô hình với những thảm họa trước đây", ông Camarda viết gửi Giám đốc NASA Jared Isaacman hồi tháng 1.

Dù vậy, phi hành đoàn đã trở về an toàn. Tàu hạ cánh cách mục tiêu chưa đến 1,6 km và được tàu USS John P. Murtha của Hải quân Mỹ thu hồi. Đây là lần đầu tiên NASA thu hồi phi hành đoàn bằng tàu hải quân kể từ sứ mệnh Apollo-Soyuz năm 1975.

Thợ lặn đã chụp ảnh tấm chắn nhiệt ngay dưới mặt nước trước khi kéo tàu lên để ghi lại tình trạng ban đầu. Tàu Orion đang được vận chuyển về Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida để phân tích toàn diện.

Kết quả điều tra sẽ quyết định lộ trình cho các sứ mệnh tiếp theo. NASA đã cam kết thiết kế lại tấm chắn nhiệt cho Artemis III và các sứ mệnh sau với vật liệu thấm khí tốt hơn, khắc phục triệt để vấn đề tích tụ áp suất.