|
|
Các binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 và Quân đoàn Dù 18 lên máy bay vận tải C-17 vào năm 2022. Ảnh: Reuters. |
Theo New York Times, các chuyên gia cho biết Lầu Năm Góc đang trình lên ông Trump một loạt các phương án tấn công với phạm vi rộng hơn so với những thông tin trước đây. Các mục tiêu tiềm năng bao gồm chương trình hạt nhân của Iran - mở rộng hơn cả các cuộc không kích mà Mỹ từng thực hiện vào tháng 6 - và những địa điểm tên lửa đạn đạo.
Tuy nhiên, theo quan chức này, phương án ở phạm vi hẹp hơn như tấn công mạng hoặc đánh vào bộ máy an ninh nội địa của Iran có khả năng xảy ra cao hơn.
Bất kỳ cuộc tấn công nào cũng cần thêm ít nhất vài ngày chuẩn bị. Theo kế hoạch, các phương án sẽ được trình báo lên Tổng thống Trump vào thứ Ba (13/1), quan chức này cho biết.
Thư ký báo chí Nhà Trắng, Karoline Leavitt, cho biết kế hoạch không kích là “một trong số rất nhiều phương án đang được cân nhắc”, nhưng nhấn mạnh rằng “ngoại giao luôn là lựa chọn hàng đầu của Tổng thống”.
Trước đó, ông Trump khẳng định với báo giới rằng Iran dường như đã vượt qua "lằn ranh đỏ", sau khi ông từng tuyên bố sẽ can thiệp để hỗ trợ người biểu tình nếu chính quyền Tehran dùng vũ lực trấn áp.
Giới chức Mỹ cho biết Tổng thống Mỹ đã theo dõi sát sao các cuộc biểu tình kể từ khi chúng nổ ra vào tháng 12/2025, theo Politico. Ông cũng nhiều lần bày tỏ sự quan tâm đến việc can thiệp thông qua nền tảng Truth Social của mình.
"Tốt nhất các ông đừng khai nòng, vì nếu không chúng tôi sẽ nổ súng", ông Trump nói. "Nếu họ bắt đầu giết người như đã từng làm trong quá khứ, chúng tôi sẽ can thiệp. Điều đó không có nghĩa là đưa bộ binh vào thực địa, mà là đánh thật mạnh vào những điểm gây tổn hại nghiêm trọng nhất cho họ".
|
| Xe bị đốt cháy trong các cuộc biểu tình bạo lực tại Iran. Hình ảnh công bố ngày 9/1. Ảnh: Reuters. |
Các kịch bản
Quan chức này cho biết chính quyền Mỹ muốn tránh những lựa chọn gây tổn thất lớn đến dân thường. Vì vậy, họ ưu tiên các phương án có thể điều chỉnh và nhắm vào lực lượng quân sự Iran.
Tờ Wall Street Journal cũng đưa tin rằng các phương án bao gồm đòn tấn công quân sự, sử dụng vũ khí mạng bí mật, mở rộng lệnh trừng phạt và cung cấp hỗ trợ trực tuyến.
Chính quyền Mỹ đang xem xét khả năng cung cấp các thiết bị đầu cuối tiếp cận Starlink, dịch vụ internet vệ tinh của tỷ phú Elon Musk, theo lời một cựu quan chức Mỹ.
“Chúng tôi có thể gia tăng chiến dịch gây sức ép theo nhiều cách khác nhau”, quan chức này nói.
Một số người trong chính quyền lo ngại rằng hành động của Mỹ có thể làm gia tăng căng thẳng tại Trung Đông hoặc phản tác dụng.
Mỹ hiện đã có lực lượng đáng kể trong khu vực. Điều này được thể hiện qua cuộc không kích mới đây nhằm vào các tay súng IS tại Syria, khi hơn 20 máy bay chiến đấu tấn công nhiều mục tiêu.
Trong khi đó, hệ thống phòng không của Iran được cho đã bị suy yếu sau các cuộc không kích, tấn công tên lửa phối hợp giữa Israel và Mỹ vào chương trình hạt nhân cùng tên lửa đạn đạo của Iran năm 2025.
Trong khi đó, một cựu quan chức Mỹ từng phụ trách các vấn đề về Iran, nhận định nếu ông Trump quyết định tiến hành tấn công, mục tiêu nhiều khả năng sẽ bao gồm Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, cảnh sát và cơ quan thực thi pháp luật.
Thậm chí, có thể là các mục tiêu lãnh đạo cấp cao, dù “điều đó sẽ cần thời gian”. Các biện pháp phi quân sự sẽ bao gồm tấn công mạng và hoạt động bí mật.
|
| Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến được được các cố vấn báo cáo vào về một số phương án liên quan đến Iran vào ngày 13/1. Ảnh: Reuters. |
Ý kiến trái chiều
Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định: "Tehran không tìm kiếm xung đột nhưng đã sẵn sàng cho chiến tranh, thậm chí còn chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cả cuộc chiến trước”.
Chúng tôi cũng sẵn sàng đàm phán, nhưng phải là những cuộc đàm phán công bằng, với quyền lợi bình đẳng và sự tôn trọng lẫn nhau”, ông Araghchi nói thêm.
Tại một cuộc họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei khẳng định: “Iran chưa bao giờ rời bỏ bàn đàm phán, nhưng chúng tôi sẽ không chấp nhận các cuộc thảo luận một chiều”. Hiện phía ông Steve Witkoff - đặc phái viên hàng đầu của ông Trump - vẫn chưa đưa ra bình luận nào.
Vali Nasr, một học giả về Iran tại Đại học Johns Hopkins, cho rằng Chính phủ Iran đang tiếp cận một cách thực tế chứ không chỉ cố gắng câu giờ, nhưng hiện tại họ có ít đòn bẩy hơn trong đàm phán vì chương trình hạt nhân đã bị đình trệ kể từ sau cuộc chiến tháng 6.
Ông nói: “Mục tiêu của Iran là không muốn có bất kỳ cuộc chiến nào với Mỹ, và họ muốn Mỹ ngăn cản Israel tấn công Iran”.
Theo Thượng nghị sĩ Mark Warner, thành viên cấp cao nhất của đảng Dân chủ trong Ủy ban Tình báo Thượng viện, chính quyền Trump nên tập trung vào việc “tập hợp phần còn lại của thế giới” nhằm gia tăng sức ép từ bên ngoài đối với Iran, thay vì tiến hành một cuộc tấn công.
Giới chức Mỹ cũng đang vấp phải sự hoài nghi ngay trong nội bộ đảng cầm quyền. Thượng nghị sĩ Rand Paul, thuộc đảng Cộng hòa, bày tỏ quan điểm tương tự ông Warner. Ông Paul cảnh báo một cuộc tấn công vào Iran có thể khiến người dân nước này quay lưng lại với Mỹ.
“Tôi không nghĩ rằng nhiệm vụ của chính phủ Mỹ là phải can dự vào mọi phong trào đòi tự do trên toàn cầu, và tôi tin rằng việc ném bom họ có thể mang lại kết quả ngược lại”, ông nói với ABC.
Theo Reuters, tấn công các căn cứ quân sự vẫn có thể rất rủi ro. Một số căn cứ của lực lượng quân sự và an ninh tinh nhuệ Iran có thể nằm ở những khu vực đông dân cư, vì vậy bất kỳ cuộc tấn công nào đều có thể gây thương vong lớn cho dân thường.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.