Mỹ lo ngại khó đánh chặn 'mưa UAV' từ Iran

Các quan chức quân sự cấp cao Mỹ cho biết Washington có thể không đủ khả năng đánh chặn toàn bộ số máy bay không người lái (UAV) mà Iran đang phóng nhằm vào các cơ sở và tài sản quân sự của Mỹ trong các đợt trả đũa gần đây. Thông tin được Guardian dẫn từ một cuộc họp kín giữa các nhà lập pháp tại Đồi Capitol.

Theo hai nguồn thạo tin, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, cho biết Iran đã triển khai hàng nghìn UAV tấn công một chiều. Dù Mỹ có khả năng bắn hạ "phần lớn" các thiết bị này, Tướng Caine thừa nhận không thể bảo đảm ngăn chặn hoàn toàn mọi đợt tấn công dồn dập.

Trước thực tế đó, giới chức quân sự nhấn mạnh chiến lược trọng tâm hiện nay là nhanh chóng phá hủy các bệ phóng UAV và tên lửa thông thường của Iran nhằm giảm áp lực phòng thủ. Các nguồn tin cho biết nội dung trao đổi được giữ kín do liên quan đến an ninh tác chiến.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ. Ảnh: Reuters.

Iran được cho là sử dụng UAV Shahed giá rẻ, bay thấp và chậm, khiến chúng khó bị phát hiện và đánh chặn hơn so với tên lửa đạn đạo. Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ nhận định Tehran có thể đang tìm cách buộc Washington tiêu hao các tên lửa đánh chặn đắt tiền như Patriot và THAAD. Tuy nhiên, vị này khẳng định chiến lược đó "sai lầm và không hiệu quả" vì Mỹ đang sử dụng nhiều biện pháp khác nhau để đối phó, theo Guardian.

Dẫu vậy, một số nghị sĩ đảng Dân chủ bày tỏ lo ngại về tốc độ tiêu hao kho dự trữ đạn dược. Tướng Caine công khai trấn an dư luận khi phát biểu tại Lầu Năm Góc: "Chúng tôi có đủ đạn dược chính xác cho nhiệm vụ trước mắt, cả về tấn công lẫn phòng thủ", song không cung cấp chi tiết cụ thể.

Bài toán tiêu hao tên lửa phòng không

Theo một phân tích sơ bộ của Bộ Quốc phòng Mỹ, trong những ngày đầu xung đột, chi phí quân sự mà Washington phải chi trả lên tới khoảng 2 tỷ USD mỗi ngày. Con số này hiện đã giảm xuống gần 1 tỷ USD/ngày và được dự báo tiếp tục hạ khi chiến sự kéo dài.

Trước khi chiến sự bùng nổ, các lãnh đạo quân sự Mỹ đã cảnh báo Nhà Trắng rằng một chiến dịch kéo dài có thể ảnh hưởng đến nguồn đạn dược của Washington, đặc biệt là những loại vũ khí đang được sử dụng để hỗ trợ Israel và Ukraine. Những cảnh báo này hiện trở nên đáng chú ý hơn khi nhịp độ giao tranh gia tăng.

Tàu USS Thomas Hudner bắn một tên lửa Tomahawk về phía Iran hôm 1/3. Ảnh: Reuters.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết chênh lệch giữa năng lực sản xuất của Iran và hệ thống phòng thủ của Mỹ đang tạo ra áp lực đáng kể.

"Iran đang sản xuất, theo một số ước tính, hơn 100 tên lửa mỗi tháng. Trong khi đó, chỉ khoảng sáu hoặc bảy tên lửa đánh chặn có thể được sản xuất mỗi tháng", ông Rubio nói. Theo ngoại trưởng Mỹ, việc phá hủy năng lực tên lửa của Iran chính là mục tiêu quan trọng của chiến dịch quân sự.

Tướng Caine cũng nhấn mạnh rằng mỗi lần đánh chặn thành công không chỉ là một thao tác kỹ thuật đơn giản: "Mỗi lần đánh chặn là kết quả của hàng trăm giờ huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu và công nghệ phối hợp để hoạt động đúng như hoạch định".

Một số chuyên gia cũng lưu ý rằng trong trường hợp xung đột kéo dài, Washington có thể buộc phải điều chuyển vũ khí từ những kho dự trữ vốn dành cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Điều này có thể được các đối trọng chiến lược của Mỹ, đặc biệt là Trung Quốc, theo dõi chặt chẽ, CNN nhận định.

Áp lực chính trị tại Washington

Trong khi Nhà Trắng tìm cách trấn an dư luận, các nhà lập pháp tại Quốc hội Mỹ ngày càng bày tỏ lo ngại về tốc độ tiêu hao vũ khí. Thượng nghị sĩ Dân chủ Mark Kelly cho rằng kho vũ khí của Iran khiến bài toán phòng thủ trở nên phức tạp.

"Iran có khả năng sản xuất rất nhiều UAV Shahed và tên lửa đạn đạo, từ tầm ngắn đến tầm trung, và họ có một kho dự trữ rất lớn", ông Kelly nói. "Đến một thời điểm nào đó, đây sẽ trở thành một bài toán theo nghĩa đen: chúng ta sẽ bổ sung các loại đạn dược phòng không như thế nào và chúng sẽ đến từ đâu?".

Một số nghị sĩ tin rằng nếu chiến sự kéo dài, chính quyền Mỹ có thể phải sớm đề nghị Quốc hội thông qua ngân sách bổ sung để tài trợ cho các hoạt động quân sự và bổ sung kho vũ khí.

Trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ có thể duy trì cường độ tác chiến vô thời hạn, cho rằng kho vũ khí tầm trung "gần như không giới hạn", dù thừa nhận các loại vũ khí ở "cấp độ cao nhất" vẫn "chưa đạt mức mong muốn". Trong khi đó, Nhà Trắng nhấn mạnh Mỹ có đủ năng lực tiến hành một cuộc xung đột kéo dài nếu cần thiết.

Song song với các tranh luận chính trị, xung đột thực địa vẫn tiếp tục leo thang. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ đã tấn công gần 2.000 mục tiêu tại Iran bằng hơn 2.000 loại đạn dược kể từ khi chiến dịch bắt đầu. Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, cho biết các cuộc tấn công đã "làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống phòng không của Iran và phá hủy hàng trăm tên lửa đạn đạo, bệ phóng và máy bay không người lái".

Theo Đô đốc Cooper, Iran đã đáp trả bằng cách phóng hơn 500 tên lửa đạn đạo và hơn 2.000 UAV. Dù vậy, ông khẳng định năng lực tấn công của Tehran đang suy giảm.

"Chúng tôi nhận thấy khả năng tấn công của Iran nhằm vào chúng tôi và các đối tác đang giảm dần, trong khi sức mạnh chiến đấu của chúng tôi lại đang gia tăng", ông Cooper nói.

Qatar, đồng minh quan trọng của Washington tại khu vực Vùng Vịnh, cho biết hiện nước này vẫn còn đủ tên lửa đánh chặn trong một thời gian dài, nhưng vẫn duy trì liên lạc vớ CENTCOM.

Lực lượng phòng không Qatar đánh chặn một tên lửa Iran trên bầu trời Doha hôm 2/3. Ảnh: DPA.

Tuy nhiên, các chuyên gia quốc phòng cảnh báo rằng nguồn dự trữ tên lửa phòng không mới là yếu tố then chốt quyết định thời gian kéo dài của cuộc chiến. Các hệ thống đánh chặn như Patriot hay THAAD được đánh giá là rất hiệu quả, nhưng số lượng hạn chế và thời gian sản xuất kéo dài khiến việc bổ sung trở nên khó khăn.

Trong bối cảnh đó, nhiều nhà phân tích cho rằng chiến lược lâu dài của Mỹ có thể phải kết hợp cả tấn công và phòng thủ: vừa phá hủy các bệ phóng và kho tên lửa của Iran, vừa tìm cách giảm chi phí phòng thủ bằng cách sử dụng những hệ thống đánh chặn ít tốn kém hơn đối với các mục tiêu như UAV. Dù vậy, bài toán cân bằng giữa tiêu hao và sản xuất vũ khí vẫn sẽ tiếp tục là một thách thức lớn nếu cuộc chiến kéo dài.