|
| Ông Trump phát biểu trong một cuộc vận động tranh cử tại Henderson, bang Nevada (Mỹ), ngày 31/10/2024. Ảnh: Reuters. |
Theo Reuters, ngày 13/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với binh sĩ Mỹ tại căn cứ Fort Bragg ở bang Bắc Carolina rằng Iran đang tỏ ra “khó khăn” trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Ông Trump cho rằng việc tạo ra “nỗi sợ” ở Tehran có thể là điều cần thiết để có thể giải quyết thế bế tắc theo cách hòa bình.
Gieo nỗi sợ, tạo áp lực đàm phán
Phát biểu trước các quân nhân tại căn cứ Fort Bragg, ông Trump nói về Iran: “Họ đang tỏ ra rất khó khăn trong quá trình thỏa thuận. Đôi khi chúng ta phải tạo ra nỗi sợ. Đó là điều duy nhất thực sự có thể giúp xử lý tình hình”.
Trong bài phát biểu, ông Trump cho biết việc triển khai tàu sân bay đến Trung Đông là nhằm bảo đảm “Mỹ ở vào trạng thái sẵn sàng”, nếu các cuộc đàm phán với Iran thất bại.
|
| Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong chuyến thăm căn cứ Fort Bragg, bang North Carolina (Mỹ), ngày 13/2. Ảnh: Reuters. |
Tổng thống Mỹ tới căn cứ Fort Bragg để gặp các binh sĩ đặc nhiệm từng tham gia chiến dịch ngày 3/1 nhằm bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Fort Bragg là nơi đóng quân của khoảng 50.000 binh sĩ Mỹ đang tại ngũ, đồng thời nằm ở một trong những bang có tính cạnh tranh chính trị cao tại Mỹ.
Bắc Carolina được dự báo sẽ chứng kiến các cuộc đua sít sao cho cả Thượng viện và Hạ viện trong cuộc bầu cử Quốc hội vào tháng 11 tới.
Trong chuyến thăm căn cứ Fort Bragg, ông Trump đã phá vỡ thông lệ của các Tổng thống Mỹ khi đưa ra bài phát biểu mang nặng tính chính trị trước các binh sĩ. Ông chỉ trích các đối thủ và cảnh báo rằng nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Quốc hội, họ sẽ làm suy yếu quân đội.
Trong tuần trước, Oman đã làm trung gian cho các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết vòng tiếp xúc này giúp Tehran đánh giá mức độ nghiêm túc của Washington, cũng như cho thấy hai bên có đủ sự đồng thuận để tiếp tục con đường ngoại giao hay không. Tuy nhiên, thời gian và địa điểm cho vòng đàm phán tiếp theo vẫn chưa được công bố.
Vừa đàm phán, vừa chuẩn bị chiến tranh
Theo New York Times, trong khi hoạt động ngoại giao với Iran vẫn có khả năng tiếp diễn, Lầu Năm Góc đang tích cực chuẩn bị cho khả năng chiến tranh với Iran.
Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần đe dọa tấn công Iran, nhưng quân đội Mỹ cần thời gian để tăng cường lực lượng tại khu vực.
Khoảng 30.000 - 40.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú rải rác tại Trung Đông. Các căn cứ đều thiếu hệ thống phòng không cần thiết để bảo vệ binh sĩ trước các đòn trả đũa từ Iran.
Các tiêm kích cần cho chiến dịch quân sự quy mô lớn vẫn đang đậu tại các căn cứ ở châu Âu và Mỹ. Phần lớn khí tài quân sự từng được Mỹ triển khai tại Trung Đông đều đã rút khỏi khu vực.
Theo 3 quan chức Mỹ giấu tên, các quan chức an ninh cấp cao của Mỹ đã phải đề nghị Tổng thống Trump trì hoãn yêu cầu tiến hành động thái quân sự, bởi Lầu Năm Góc cần thời gian để khôi phục năng lực tấn công và năng lực phòng thủ tại 11 quốc gia Trung Đông có thể trở thành mục tiêu trả đũa của Iran.
“Tổng thống Trump có đủ mọi lựa chọn để cân nhắc trong vấn đề Iran. Ông lắng nghe nhiều quan điểm khác nhau, nhưng đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên lợi ích tốt nhất cho đất nước và an ninh quốc gia”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly cho biết.
Hiện tại, khi ông Trump cân nhắc phương án quân sự nếu ngoại giao với Iran thất bại, Lầu Năm Góc gấp rút tranh thủ thời gian để hoàn tất việc xây dựng lực lượng hướng về khu vực Trung Đông.
Ông Trump cho biết việc tăng cường lực lượng tại Trung Đông lần này sẽ lớn hơn chiến dịch tại Venezuela.
|
| Tàu khu trục quân sự Mỹ đang neo đậu tại cảng gần thành phố Eilat, Israel. Ảnh: Reuters. |
Theo New York Times, lực lượng này hiện bao gồm 8 tàu khu trục tên lửa dẫn đường có khả năng bắn hạ tên lửa đạn đạo của Iran, các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo trên bộ và tàu ngầm có thể phóng tên lửa hành trình Tomahawk nhằm vào mục tiêu tại Iran.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln, 3 chiến hạm mang tên lửa Tomahawk, 12 tàu chiến hoạt động tại biển Arab, Vịnh Ba Tư, Biển Đỏ và phía đông Địa Trung Hải đều đã chính thức được huy động.
Các tiêm kích tàng hình F-35 và F/A-18 đã có mặt trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Mỹ điều thêm hơn một chục tiêm kích F-15E tới Trung Đông.
Ngày 12/2, tàu sân bay thứ hai, USS Gerald R. Ford, cũng được thông báo rời vùng biển Caribe tới Trung Đông.
Các oanh tạc cơ tầm xa B-2 và các loại máy bay chiến đấu khác tại Mỹ hiện đều ở trạng thái cảnh báo cao hơn bình thường. Một quan chức cấp cao cho biết tình trạng cảnh báo cao vốn đã được nâng lên từ một tháng trước, ngay khi ông Trump cảnh cáo Iran không trấn áp bạo lực đối với làn sóng biểu tình.
Giới phân tích cho rằng những dấu hiệu của một chiến dịch lớn còn nằm ở việc gia tăng số lượng máy bay tiếp dầu và máy bay tác chiến điện tử EA-18 Growler. Hiện đã có các loại máy bay này trên tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ còn tiếp tục điều thêm các máy bay loại này tới khu vực.
Một dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng khác sẽ là việc điều tàu ngầm tên lửa đạn đạo từ Địa Trung Hải sang Biển Đỏ hoặc biển Arab. Các tàu ngầm này có thể mang tới 154 tên lửa Tomahawk. Tuy nhiên, động thái này hiện chưa xảy ra.
Ngoài năng lực tấn công, Lầu Năm Góc còn điều thêm hệ thống phòng thủ Patriot và THAAD để bảo vệ binh sĩ Mỹ trước tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Iran.
Theo 3 quan chức Mỹ, các phương án đang được cân nhắc bao gồm hành động quân sự nhằm vào chương trình hạt nhân và năng lực phóng tên lửa đạn đạo của Iran. Tổng thống Trump cũng xem xét khả năng điều lực lượng biệt kích Mỹ tấn công một số mục tiêu quân sự Iran.
Tuy nhiên, trước khi thực hiện được bất kỳ bước đi nào, Lầu Năm Góc hiện vẫn cần thời gian để có thể chuẩn bị tốt hơn. Điều đó bao gồm việc triển khai hệ thống phòng không tới các căn cứ đặt tại Qatar, Iraq, Bahrain, Kuwait và Jordan.
“Từ góc độ phòng thủ, trước khi làm bất cứ điều gì, chúng ta phải đảm bảo hệ thống phòng vệ của mình sẵn sàng. Chúng ta phải chuẩn bị cho phản ứng gần như chắc chắn sẽ nhằm vào lợi ích của Mỹ cũng như các đối tác của Mỹ”, tướng Joseph Votel, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, nói.
Ban đầu, ông Trump cho biết ông muốn bảo vệ những người biểu tình tại Iran. Gần đây, lý do khiến ông Trump nhắm vào Iran quay lại trọng tâm là chương trình hạt nhân của nước này.
“Ông Trump đe dọa chiến tranh trước khi quân đội Mỹ sẵn sàng. Nhưng khi đã đặt chiến tranh lên bàn rồi phải lùi lại để có thời gian tăng cường lực lượng, ông ấy cũng đồng thời khiến Iran hiểu rằng chiến tranh có thể xảy ra và tạo cơ hội để họ củng cố năng lực trả đũa”, chuyên gia Iran Vali Nasr, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), phân tích.
Tướng thủy quân lục chiến về hưu Kenneth F. McKenzie Jr., cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, nhận định các lãnh đạo quân sự và giới chính trị tại Iran sẽ theo sát đợt tăng cường lực lượng này và coi đây là dấu hiệu cảnh báo nghiêm túc từ phía Mỹ.
“Người Iran có nỗi sợ của họ về ông Trump, vì ông ấy đã ném bom 3 cơ sở hạt nhân của họ. Họ có lo ngại về ông ấy vì ông ấy có khả năng hành động thật”, tướng McKenzie nói.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...