Mỹ bắt đầu kế hoạch mua Greenland, không loại trừ triển khai quân sự

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ở Washington DC, Mỹ, ngày 18/12/2025. Ảnh: Reuters.

Theo Reuters, phát biểu trong cuộc họp báo ngày 7/1 (giờ địa phương), Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết lập trường của Tổng thống Trump đối với liên minh NATO không thay đổi, trong bối cảnh Greenland đang trở thành tâm điểm trong mối quan hệ giữa Mỹ và NATO.

Ông Trump từ lâu đã bày tỏ mong muốn sở hữu Greenland vì giá trị tài nguyên khoáng sản. Ngày 6/1, việc Nhà Trắng tuyên bố không loại trừ khả năng dùng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ này đã làm gia tăng căng thẳng với các đồng minh NATO.

Greenland, thông qua mối liên hệ với Đan Mạch, vốn được xem là một phần của NATO.

Mỹ tiếp tục nuôi tham vọng về Greenland

“Với Tổng thống Trump, mọi phương án đều đang được cân nhắc. Nhưng lựa chọn đầu tiên của tổng thống từ trước đến nay luôn là ngoại giao”, bà Karoline Leavitt nói trong buổi họp báo tại Nhà Trắng.

“Tổng thống đã rất cởi mở và rõ ràng với các bạn cũng như với thế giới rằng ông cho rằng đây là vì lợi ích tốt đẹp nhất của nước Mỹ, nhằm răn đe các hành động gây hấn tại Bắc Cực. Đó là lý do đội ngũ của ông hiện thảo luận về tiềm năng mua lại vùng lãnh thổ”, bà Leavitt cho biết thêm.

Theo bà Leavitt, việc Mỹ mua lại Greenland sẽ giúp Washington gia tăng năng lực kiểm soát tại khu vực Bắc Cực, đồng thời nâng cao năng lực đối phó với các hành động gây hấn tại khu vực có ý nghĩa chiến lược với Mỹ.

Trong ngày 7/1, Tổng thống Trump khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục ủng hộ NATO, đồng thời cho rằng một số quốc gia chỉ e ngại liên minh NATO khi Mỹ còn là một thành viên trong đó. “Chúng tôi sẽ luôn ở bên NATO, ngay cả khi họ không ở bên chúng tôi”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio chuẩn bị bước vào cuộc họp kín với các nghị sĩ cấp cao tại Tòa nhà Quốc hội Mỹ tối 5/1. Ảnh: Washington Post.

Cũng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết ông sẽ gặp các nhà lãnh đạo Đan Mạch vào tuần tới, đồng thời phát đi tín hiệu rằng Washington không rút lại mục tiêu kiểm soát Greenland. Trước động thái của Mỹ, các đồng minh châu Âu, trong đó có Pháp và Đức, đang khẩn trương xây dựng phương án ứng phó.

Viễn cảnh Mỹ sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát hòn đảo Bắc Cực giàu khoáng sản từ Đan Mạch, đồng minh lâu năm của Mỹ, được cho là sẽ gây “chấn động” trong liên minh NATO, đồng thời khoét sâu rạn nứt giữa ông Trump và các nhà lãnh đạo châu Âu.

Ông Rubio cho biết Tổng thống Trump hiện vẫn để ngỏ khả năng theo đuổi mục tiêu bằng biện pháp quân sự. Ông Rubio nhấn mạnh rằng ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ luôn là ngoại giao.

Khi được hỏi liệu Mỹ có sẵn sàng mạo hiểm gây tổn hại mối quan hệ với NATO để giành quyền kiểm soát Greenland hay không, ông Rubio trả lời: “Với tư cách là một nhà ngoại giao, đây chính là công việc của chúng tôi tại thời điểm này, chúng tôi luôn muốn giải quyết vấn đề bằng những cách khác nhau. Điều đó cũng từng được áp dụng với Venezuela”.

Theo hai nguồn thạo tin chia sẻ với Reuters, trong cuộc họp kín với các lãnh đạo Quốc hội Mỹ vào cuối ngày 5/1, Ngoại trưởng Rubio cho biết mục tiêu của Mỹ là mua lại Greenland từ Đan Mạch.

Châu Âu đoàn kết để “tự bảo vệ”

Cùng ngày 7/1, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết vấn đề Greenland sẽ được nêu ra tại cuộc họp với ngoại trưởng Đức và Ba Lan trong ngày 7/1. “Chúng tôi muốn hành động, nhưng muốn làm điều đó cùng các đối tác châu Âu”, ông Barrot nói trên đài France Inter.

Ngoại trưởng Pháp Barrot cho rằng phương án quân sự đã bị phía Mỹ loại trừ. “Tôi đã trực tiếp trao đổi qua điện thoại với Ngoại trưởng Mỹ, ông ấy đã bác bỏ khả năng kịch bản như Venezuela có thể xảy ra ở Greenland”, ông cho biết thêm.

Binh sĩ Đan Mạch tập luyện phát hiện các mối đe dọa tiềm tàng trong một cuộc diễn tập quân sự tại Kangerlussuaq, Greenland, ngày 17/9/2025. Cuộc diễn tập có sự tham gia của lực lượng phòng vệ Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy cùng binh sĩ Đức và Pháp. Ảnh: Reuters.

Một nguồn tin từ chính phủ Đức cho hay Berlin đang “phối hợp chặt chẽ với các nước châu Âu và Đan Mạch về các bước đi tiếp theo liên quan đến Greenland”.

Một quan chức cấp cao châu Âu, đề nghị giấu tên, nhận định với Reuters rằng Đan Mạch cần dẫn dắt nỗ lực điều phối phản ứng, song Copenhagen hiện “chưa truyền đạt rõ ràng với các đồng minh châu Âu rằng họ mong muốn nhận được sự hỗ trợ cụ thể nào”.

Trong tuần này, lãnh đạo nhiều cường quốc châu Âu và Canada đã lên tiếng ủng hộ Greenland, khẳng định quyền quyết định tương lai của hòn đảo thuộc về người dân Greenland. Những tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi ông Trump tiếp tục nói về tham vọng kiểm soát Greenland.

Ông Johannes Koskinen, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Phần Lan, kêu gọi đưa vấn đề ra thảo luận tại NATO. Theo ông, các đồng minh NATO cần “xem xét liệu có cần hành động gì hay không, và liệu Mỹ có cần được đưa trở lại khuôn khổ để không thể phớt lờ các kế hoạch đã được thống nhất chung nhằm theo đuổi tham vọng quyền lực riêng hay không”.

Cuộc họp Hội đồng Bắc Đại Tây Dương (NAC) tiếp theo dự kiến diễn ra vào thứ 5, đây là cơ quan ra quyết định chính trị cao nhất của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa khẳng định Liên minh châu Âu sẽ ủng hộ Greenland và Đan Mạch khi cần thiết, đồng thời không chấp nhận bất kỳ hành vi vi phạm luật pháp quốc tế nào, dù xảy ra ở đâu.

Ông Andreas Osthagen, Giám đốc nghiên cứu tại Viện Fridtjof Nansen (Na Uy), nhận định những tuyên bố chung cho thấy “ý chí chính trị thực sự” của các nước phương Tây, không chỉ vì tinh thần đoàn kết mà còn để “tự bảo vệ”, nhằm duy trì nguyên tắc chủ quyền quốc gia.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen và người đồng cấp tại Greenland, bà Vivian Motzfeldt, đã đề nghị một cuộc gặp khẩn với Ngoại trưởng Mỹ để trao đổi về tình hình.

“Chúng tôi muốn bổ sung thêm sự chừng mực cho các cuộc thảo luận. Ngay lúc này, những cuộc khẩu chiến cần được thay thế bằng đối thoại hợp lý hơn”, Ngoại trưởng Đan Mạch Rasmussen viết trên mạng xã hội.

Hiện tại, các nhà lãnh đạo tại Greenland tiếp tục bác bỏ khả năng sáp nhập hòn đảo vào Mỹ. Bà Aaja Chemnitz, nghị sĩ Greenland tại Quốc hội Đan Mạch, cho hay: “Greenland chưa bao giờ được rao bán và sẽ không bao giờ được rao bán”. Bà Chemnitz nhấn mạnh rằng việc quan chức Mỹ không loại trừ can thiệp quân sự vào Greenland là “gây phẫn nộ”.

Greenland có vị trí chiến lược giữa châu Âu và Bắc Mỹ, từ lâu nơi đây đã là điểm then chốt trong hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ. Trữ lượng khoáng sản của hòn đảo này cũng phù hợp với tham vọng của Washington trong việc giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Vịnh hẹp nằm ở phía tây Greenland. Ảnh: Reuters.

Ông Trump nhiều lần tuyên bố tàu thuyền của một số quốc gia được xem là đối thủ của Mỹ đang hoạt động quanh vùng biển Greenland, phía Đan Mạch bác bỏ điều này.

“Thông về tàu của một số quốc gia là đối thủ của Mỹ hoạt động ngay trong vịnh Nuuk cùng các khoản đầu tư lớn từ các quốc gia này vào Greenland là không chính xác”, Ngoại trưởng Đan Mạch Rasmussen khẳng định.

Dữ liệu theo dõi tàu thuyền từ MarineTraffic và LSEG cũng cho thấy không có sự hiện diện của tàu đến từ một số quốc gia vốn được xem là đối thủ của Mỹ tại vùng biển của Greenland.